Bir kişinin telefonunu, parasını veya başka bir eşyasını zor kullanarak ya da ciddi şekilde tehdit ederek almak, halk arasında “gasp”, Türk Ceza Kanunu’nda ise yağma suçu olarak adlandırılır.

Basit yağma suçu TCK m.148’de, silahla veya birden fazla kişiyle işlenmesi gibi nitelikli hâller ise TCK m.149’da düzenlenmiştir.

Telefonu Zorla Almak Gasp Suçu mudur?

Bir kişinin telefonunu;

• Döverek veya iterek,
• Kolunu tutarak,
• Bıçak ya da silah göstererek,
• “Telefonu vermezsen seni öldürürüm” diyerek,
• Kendisine veya yakınına zarar vermekle tehdit ederek

almak, şartları varsa yağma suçunu oluşturur.

TCK m.148’e göre kişinin kendisinin veya yakınının hayatına, vücut ya da cinsel dokunulmazlığına saldırılacağı veya malvarlığı bakımından büyük bir zarara uğratılacağı tehdidiyle bir malı vermeye ya da alınmasına karşı koymamaya mecbur bırakılması yağma suçudur.

Basit yağma suçunun cezası:

Altı yıldan on yıla kadar hapis cezasıdır. 

Telefonu Elden Kapıp Kaçmak Gasp mı, Hırsızlık mı?

Her telefon alma olayı gasp değildir. Ayrım, mağdura karşı cebir veya tehdit kullanılıp kullanılmadığına göre yapılır.

• Telefon mağdur itilerek, dövülerek veya tehdit edilerek alınmışsa yağma suçu oluşabilir.
• Telefon mağdur fark etmeden alınmışsa hırsızlık gündeme gelir.
• Telefon doğrudan elden çekilip alınmış fakat mağdura yönelik cebir veya tehdit kullanılmamışsa kapkaç veya özel beceriyle nitelikli hırsızlık kapsamında değerlendirme yapılabilir.
• Telefonu almak için mağdurun direnci fiziksel güç kullanılarak kırılmışsa yağma suçu gündeme gelebilir.

Eşyanın değeri veya telefonun eski olması, yağma suçunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Zorla Para İstemek Gasp Sayılır mı?

Bir kişiden yalnızca para istemek suç değildir. Ancak para verilmesini sağlamak için cebir veya TCK m.148’de belirtilen nitelikte tehdit kullanılması durumunda yağma suçu oluşabilir.

Örneğin;

• “Parayı vermezsen seni döverim.”
• “Cüzdanını çıkar, yoksa seni vururum.”
• “Bana para göndermezsen ailene zarar veririm.”
• Bıçak göstererek para istemek,
• Kişiyi döverek banka hesabından para göndermeye zorlamak

yağma suçu kapsamında değerlendirilebilir.

Mağdur tehdidin etkisiyle parayı verir veya gönderirse suç tamamlanabilir. Mağdur parayı vermez ve fail kendi iradesi dışındaki bir nedenle amacına ulaşamazsa yağmaya teşebbüs gündeme gelebilir.

Her Tehdit Yoluyla Para İsteme Gasp mıdır?

Hayır. Kullanılan tehdidin içeriği suçun türünü değiştirebilir.

Yağma

“Parayı vermezsen seni öldürürüm veya döverim” şeklinde kişinin hayatına ya da vücut dokunulmazlığına yönelik tehdit kullanılması yağma suçuna neden olabilir.

Şantaj

“Parayı vermezsen özel fotoğraflarını yayınlarım” veya “Hakkındaki bilgileri ailene açıklarım” şeklindeki tehditler ise olayın özelliklerine göre TCK m.107’deki şantaj suçunu oluşturabilir.

Tehdit

Para veya eşya elde etmeye yönelik doğrudan bir hareket bulunmadan yalnızca zarar verme tehdidinde bulunulması hâlinde TCK m.106’daki tehdit suçu gündeme gelebilir.

Silahla Telefon veya Para Almanın Cezası

Yağma suçunun silahla işlenmesi TCK m.149/1-a kapsamında nitelikli yağmadır.

Silahla gasp suçunun cezası:

On yıldan on beş yıla kadar hapis cezasıdır.

Bıçak, tabanca ve saldırıda kullanılmaya elverişli diğer araçlar somut olayın özelliklerine göre silah kabul edilebilir.

Silahın mutlaka ateşlenmesi veya mağdurun yaralanması gerekmez. Silahın mağduru korkutarak telefonu ya da parayı vermeye zorlamak amacıyla kullanılması yeterli olabilir. 

Nitelikli Gasp Suçunun Cezası

TCK m.149’a göre yağma suçunun;

• Silahla,
• Failin kendisini tanınmayacak hâle getirmesiyle,
• Birden fazla kişi tarafından birlikte,
• Yol keserek,
• Konutta, iş yerinde veya bunların eklentilerinde,
• Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye karşı,
• Suç örgütünün oluşturduğu korkutucu güçten yararlanılarak,
• Suç örgütüne yarar sağlamak amacıyla,
• Gece vaktinde

işlenmesi durumunda ceza on yıldan on beş yıla kadar hapistir. 

Birden fazla nitelikli hâlin birlikte bulunması, hâkimin temel cezayı kanuni sınırlar içinde belirlemesinde dikkate alınabilir.

İki veya Daha Fazla Kişinin Birlikte Para Alması

İki ya da daha fazla kişinin birlikte hareket ederek mağdurdan zorla telefon veya para alması nitelikli yağmadır.

Kişilerden birinin mağduru tutması, diğerinin telefonu alması; birinin tehdit etmesi, diğerinin gözcülük yapması durumunda her kişinin suça katılım biçimi ayrı ayrı değerlendirilir. Birden fazla kişi tarafından birlikte işlenen yağmanın cezası on yıldan on beş yıla kadar hapistir.

Gece Vakti Gaspın Cezası

Yağma suçunun gece vakti işlenmesi TCK m.149/1-h kapsamında nitelikli hâl kabul edilir. Bu durumda fail hakkında on yıldan on beş yıla kadar hapis cezası uygulanır.

Gece vakti olmasının yanında silah kullanılması veya suçun birden fazla kişiyle işlenmesi de mümkündür. Bu durumda olayda birden fazla nitelikli hâl birlikte bulunur.

Evde veya İş Yerinde Gaspın Cezası

Bir kişinin evine veya iş yerine giderek zorla para ya da telefon almak TCK m.149/1-d kapsamındadır. Bu fiilin cezası on yıldan on beş yıla kadar hapistir.

Eve veya iş yerine hukuka aykırı şekilde girilmişse yağmanın yanında konut veya iş yeri dokunulmazlığının ihlali gibi başka suçlar da gündeme gelebilir.

Alacağını Zorla Tahsil Etmek Gasp mıdır?

Gerçek ve hukuken geçerli bir alacağını tahsil etmek amacıyla borçluyu tehdit eden veya ona cebir uygulayan kişi hakkında TCK m.150/1 gereğince yağma hükümleri değil, olayın özelliğine göre tehdit veya kasten yaralama hükümleri uygulanır.

Ancak bunun için gerçekten hukuki bir ilişkiye dayanan alacağın bulunması ve eylemin bu alacağı tahsil amacıyla gerçekleştirilmesi gerekir.

Gerçekte var olmayan bir borcun zorla istenmesi veya alacak miktarını aşan para ya da eşyanın alınması yağma suçuna neden olabilir. Kişinin alacaklı olması, zor kullanarak tahsilat yapma hakkı vermez.

Telefonun veya Paranın Değeri Azsa Ceza İner mi?

TCK m.150/2’ye göre yağma suçunun konusu olan malın değerinin azlığı hâlinde ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir.

Ancak düşük değer, suçu ortadan kaldırmaz. Bir telefonun eski veya ucuz olması ya da alınan para miktarının düşük olması otomatik olarak cezasızlık sağlamaz. Kanunda yağma bakımından yalnızca belirli oranda ceza indirimi öngörülmüştür.

Gasp Sırasında Mağdur Yaralanırsa Ne Olur?

Yağma suçunda kullanılan basit düzeydeki cebir, suçun yapısı içinde değerlendirilebilir. Ancak mağdurda TCK m.87 kapsamındaki ağırlaşmış yaralama sonuçları meydana gelirse fail hakkında ayrıca kasten yaralama hükümleri uygulanır.

Örneğin mağdurun;

• Kemiğinin kırılması,
• Yaşamının tehlikeye girmesi,
• Yüzünde sabit iz oluşması,
• Bir organının işlevinin zayıflaması veya kaybolması

durumunda yağma cezasına ek olarak ağırlaşmış yaralamadan da ceza verilebilir. 

Para Verilmezse Yine Gasp Suçu Oluşur mu?

Fail, cebir veya tehditle para ya da telefon almak için doğrudan harekete geçmiş fakat mağdurun direnmesi, çevredeki kişilerin müdahalesi veya polisin gelmesi nedeniyle malı alamamışsa yağmaya teşebbüs oluşabilir.

TCK m.35’e göre teşebbüs hâlinde ceza, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir.

Yalnızca hazırlık niteliğindeki söz ve davranışlarla suçun doğrudan icrasına başlanması birbirinden ayrılarak değerlendirilir.

Gasp Şikâyete Bağlı mı?

Yağma ve nitelikli yağma suçları şikâyete bağlı değildir. Mağdur şikâyetçi olmasa veya daha sonra şikâyetinden vazgeçse bile savcılık soruşturmaya devam edebilir.

Yağma suçları uzlaştırma kapsamında da değildir. Şikâyetten vazgeçme veya tarafların kendi aralarında anlaşması, ceza davasını kendiliğinden düşürmez.

Telefonu veya Parayı Geri Vermek Cezayı Kaldırır mı?

Alınan telefonun ya da paranın geri verilmesi suçu ortadan kaldırmaz. Ancak TCK m.168/3 uyarınca etkin pişmanlık indirimi uygulanabilir.

Failin pişmanlık göstererek mağdurun zararını tamamen gidermesi hâlinde:

• Kovuşturma başlamadan önce cezanın yarısına kadar,
• Kovuşturma başladıktan sonra fakat hüküm verilmeden önce cezanın üçte birine kadar

indirim yapılabilir.

Zararın yalnızca bir kısmı karşılanmışsa etkin pişmanlık indirimi için mağdurun rızası gerekir. 

Telefonu veya parayı cebir ya da ciddi tehditle almak, TCK m.148 kapsamında altı yıldan on yıla kadar hapis cezası gerektiren yağma suçunu oluşturabilir.

Suç silahla, birden fazla kişiyle, gece vakti, yol keserek veya ev ya da iş yerinde işlenirse TCK m.149 uygulanır ve ceza on yıldan on beş yıla kadar hapis olabilir. Yalnızca para istemek ise tek başına gasp değildir; kullanılan yöntem, tehdidin içeriği ve malın alınıp alınmadığı birlikte değerlendirilir.

Bu metin genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Suçun yağma, hırsızlık, tehdit veya şantaj olarak nitelendirilmesi somut olayın gerçekleşme biçimine ve delillere göre belirlenir.