Özel Mesajların Ekran Görüntüsünü Paylaşmak Suç mu? — TCK m.132, 134

WhatsApp, Instagram, Facebook, X veya başka bir uygulamadaki özel mesajların ekran görüntüsünü izinsiz paylaşmak, paylaşımın içeriğine ve yapıldığı ortama göre suç oluşturabilir. Ancak özel bir yazışmanın ekran görüntüsünü almak veya paylaşmak her durumda otomatik olarak suç değildir.
Değerlendirmede; paylaşımı kimin yaptığı, mesajın herkese açık hâle getirilip getirilmediği, paylaşım için rıza bulunup bulunmadığı ve yazışmanın özel hayata ilişkin görüntü veya ses içerip içermediği dikkate alınır.
Özel Mesajı Sosyal Medyada Paylaşmanın Cezası
TCK m.132/3 uyarınca kendisiyle yapılan haberleşmenin içeriğini, diğer tarafın rızası olmadan hukuka aykırı şekilde alenen ifşa eden kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmedilir.
Örneğin iki kişi arasındaki özel mesajların;
- Herkese açık sosyal medya hesabında yayımlanması,
- Çok sayıda kişinin bulunduğu açık bir grupta paylaşılması,
- İnternet sitesinde yayımlanması,
- Başkalarının görebileceği şekilde hikâye veya durum bölümüne eklenmesi,
- Belirsiz sayıdaki kişilere gönderilmesi
şartları oluştuğunda haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilir.
Kanunda bu suç bakımından doğrudan adli para cezası seçeneği düzenlenmemiştir.
Mesajın Tarafı Ekran Görüntüsü Alabilir mi?
Kişinin tarafı olduğu bir yazışmanın ekran görüntüsünü alması tek başına her durumda TCK m.132 kapsamında suç sayılmaz. TCK m.132/3 bakımından cezalandırılan temel davranış, kişinin kendisiyle yapılan haberleşmeyi diğer tarafın rızası olmadan hukuka aykırı biçimde alenen ifşa etmesidir.
Bu nedenle özel konuşmanın tarafı olan kişinin yalnızca ekran görüntüsü almasıyla, bu görüntüyü sosyal medyada yayımlaması aynı şekilde değerlendirilmez.
Ancak ekran görüntüsünde özel hayata ilişkin mahrem fotoğraf veya ses kaydı bulunuyorsa, yalnızca kaydetme eylemi de olayın özelliklerine göre TCK m.134 kapsamında değerlendirilebilir.
Başkasının Mesajlarını Ele Geçirip Paylaşmanın Cezası
Yazışmanın tarafı olmayan bir kişinin başkaları arasındaki özel mesajları okuması veya ele geçirmesi TCK m.132/1 kapsamında haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilir.
Bu suçun cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir.
Gizlilik ihlali, haberleşme içeriğinin kaydedilmesi veya kopyalanması suretiyle gerçekleştirilirse verilecek ceza bir kat artırılır.
Başkasının haberleşme içeriğini hukuka aykırı olarak ifşa eden kişi hakkında ise TCK m.132/2 gereğince iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
Örneğin bir kişinin;
- Başkasının açık kalan telefonundaki mesajları çekmesi,
- Eşinin veya sevgilisinin hesabına izinsiz girmesi,
- Başkasının yazışmalarını kendi telefonuna göndermesi,
- Casus yazılım kullanarak mesajları ele geçirmesi,
- Ele geçirdiği yazışmaları yayımlaması
birden fazla suçun oluşmasına neden olabilir.
Hesaba veya telefona izinsiz girilmesi hâlinde TCK m.243’te düzenlenen bilişim sistemine girme suçu da ayrıca gündeme gelebilir.
Mesajı Tek Kişiye Göndermek Suç mu?
TCK m.132/3’te, yazışmanın tarafının cezalandırılabilmesi için haberleşme içeriğinin “alenen” ifşa edilmesi aranır. Bu nedenle ekran görüntüsünün yalnızca belirli bir kişiye gönderilmesi her durumda TCK m.132/3 kapsamında suç oluşturmaz.
Aleniyet; paylaşımın belirsiz sayıdaki kişiler tarafından görülme, duyulma veya öğrenilme ihtimalinin bulunmasını ifade eder. Paylaşımın kaç kişiye yapıldığı, grubun kapalı olup olmadığı ve içeriğin kimlere ulaşabildiği birlikte değerlendirilir.
Bununla birlikte tek kişiye gönderilen ekran görüntüsü;
- Mahrem fotoğraf veya video içeriyorsa,
- Özel hayata ilişkin bir ses kaydı içeriyorsa,
- Kişisel verilerin hukuka aykırı paylaşılmasına neden oluyorsa
TCK m.134 veya TCK m.136 kapsamında başka bir suç oluşturabilir.
Kapalı WhatsApp Grubunda Paylaşmak Suç mu?
Kapalı bir WhatsApp grubunda paylaşım yapılması her durumda aleni ifşa sayılmaz. Grubun üye sayısı, üyelerin belirli olup olmadığı, gruba katılımın sınırlandırılıp sınırlandırılmadığı ve mesajın grup dışına yayılma biçimi değerlendirilir.
Sınırlı ve belirli kişilerden oluşan küçük bir grupta TCK m.132/3 bakımından aleniyet şartı oluşmayabilir. Ancak paylaşımda mahrem görüntüler, kişisel veriler veya özel hayata ilişkin ses kayıtları bulunuyorsa başka suç hükümleri uygulanabilir.
Grubun çok geniş olması veya paylaşılan içeriğin belirsiz sayıdaki kişilere ulaşabilecek biçimde yayımlanması durumunda aleniyet şartı gerçekleşebilir.
Mahrem Fotoğraf İçeren Mesajı Paylaşmanın Cezası
Mesaj ekran görüntüsünde kişinin özel hayatına ilişkin fotoğraf, video veya ses kaydı bulunuyorsa TCK m.134 uygulanabilir.
TCK m.134/2 uyarınca özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa eden kişi hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
Görüntünün;
- Eski sevgili tarafından gönderilmiş olması,
- İlişki sırasında rızayla çekilmiş olması,
- Kişinin görüntüyü kendi isteğiyle paylaşmış olması,
- Görüntünün yalnızca gönderen kişinin telefonunda bulunması
üçüncü kişilere yayılmasına izin verildiği anlamına gelmez.
Mahrem görüntünün içerik sahibinin rızası olmadan başka bir kişiye gönderilmesi dahi özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilir.
Yazışmada Telefon Numarası ve Adres Varsa Ne Olur?
Ekran görüntüsünde kişinin;
- Telefon numarası,
- Ev veya iş adresi,
- Kimlik bilgileri,
- Sağlık bilgileri,
- Banka bilgileri,
- Konum bilgisi,
- Özel yaşamına ilişkin bilgiler
bulunuyorsa TCK m.136 kapsamında kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçu gündeme gelebilir.
TCK m.136 uyarınca kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmedilir.
Hangi suç maddesinin uygulanacağı, paylaşılan içeriğin haberleşme içeriği mi, özel hayat görüntüsü mü yoksa kişisel veri mi olduğuna göre belirlenir. Aynı davranışın birden fazla suç maddesiyle bağlantılı olması durumunda hukuki değerlendirme somut olay üzerinden yapılır.
İsim ve Fotoğraf Gizlenirse Suç Oluşur mu?
Paylaşım yapılan kişinin adı ve profil fotoğrafının kapatılması suçun hiçbir şekilde oluşmayacağı anlamına gelmez. Mesajın içeriği, konuşmanın bağlamı, kullanıcı adı, telefon numarası, olayın anlatılış biçimi veya tarafların ortak çevresi üzerinden kişinin kim olduğu anlaşılabilir.
Kişinin kimliğini belirlemeye yarayan bütün bilgiler tamamen çıkarılmış ve paylaşım herhangi bir kişiyle ilişkilendirilemez hâle getirilmişse değerlendirme değişebilir. Ancak yalnızca profil fotoğrafını kapatmak veya ismin bir bölümünü gizlemek her zaman yeterli değildir.
İfşa Hesabından Mesaj Paylaşmak Suç mu?
“İfşa”, “itiraf” veya “dedikodu” adıyla açılmış sosyal medya hesaplarında özel yazışmaların yayımlanması da hukuka uygun değildir.
Mesajı hesaba gönderen kişi ile içeriği yayımlayan hesap yöneticisi, kendi eylemleri bakımından ayrı ayrı sorumlu olabilir. Hesabın anonim olması sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Soruşturma sırasında hesabın telefon, e-posta, IP ve giriş bilgileri araştırılarak kullanıcı tespit edilmeye çalışılabilir.
Aldatmayı Kanıtlamak İçin Mesaj Paylaşılabilir mi?
Bir yazışmanın mahkemeye, Cumhuriyet savcılığına veya yetkili kuruma delil olarak sunulmasıyla sosyal medyada yayımlanması aynı değildir.
Hukuki bir hakkın kullanılması ve delilin yetkili makama sunulması kapsamında yapılan sınırlı açıklamalar, somut olayın özelliklerine göre hukuka uygun kabul edilebilir. Ancak “delil göstermek” gerekçesiyle özel mesajların herkese açık biçimde yayımlanması hukuka uygun hâle gelmez.
Örneğin boşanma davasına sunulabilecek bir yazışmanın ayrıca sosyal medyada yayımlanması, haberleşmenin veya özel hayatın gizliliğini ihlal edebilir.
Delilin nasıl elde edildiği de önemlidir. Başkasının telefonuna veya hesabına şifre kırarak girilmesi, delilin mahkemeye sunulacak olması nedeniyle otomatik olarak hukuka uygun kabul edilmez.
Tehdit veya Hakareti İspatlamak İçin Ekran Görüntüsü Alınabilir mi?
Kişiye mesaj yoluyla hakaret, tehdit, şantaj veya başka bir suç yöneltilmişse ekran görüntüsü alınarak yetkili makamlara sunulabilir.
Mesajın kaybolma ihtimali ve başka şekilde delil elde etme imkânının bulunmaması değerlendirmede önem taşır. Ancak suç delilinin korunmasıyla mesajların sosyal medyada yayımlanması birbirinden farklıdır.
Delil niteliğindeki mesajların;
- Cumhuriyet başsavcılığına,
- Polis veya jandarma birimine,
- Görevli mahkemeye
sunulması mümkündür. Mesajın yetkili makamlar yerine herkese açık şekilde paylaşılması ayrıca suç oluşturabilir.
İş Yerindeki Yazışmaları Paylaşmak Suç mu?
İş arkadaşları veya çalışan ile işveren arasındaki özel mesajların sosyal medyada yayımlanması da TCK m.132 kapsamında değerlendirilebilir.
Mesajların iş ilişkisiyle ilgili olması, yazışmaların otomatik olarak herkese açık olduğu anlamına gelmez. Yazışmanın tarafları, gönderildiği grup, mesajın gizlilik niteliği ve paylaşım amacı birlikte değerlendirilir.
Ticari sır, müşteri bilgileri veya kişisel verilerin paylaşılması durumunda başka suçlar ve hukuki sorumluluklar da gündeme gelebilir.
Silinen Mesajların Ekran Görüntüsü Delil Olur mu?
CMK m.217 uyarınca suç, hukuka uygun şekilde elde edilen her türlü delille ispatlanabilir. Bu nedenle ekran görüntüleri soruşturma ve yargılamada delil olarak değerlendirilebilir.
Ekran görüntüsü alınırken mümkünse şu bilgiler korunmalıdır:
- Gönderen hesabın kullanıcı adı,
- Mesajın tarih ve saati,
- Konuşmanın tamamı,
- Önceki ve sonraki mesajlar,
- Hesabın profil bilgileri,
- Mesajın gönderildiği uygulama.
Kırpılmış veya üzerinde değişiklik yapılmış görüntüler içeriğin doğruluğu konusunda tartışma doğurabilir. Mesajların orijinal cihazda korunması ve gerektiğinde cihaz incelemesi yapılabilmesi önemlidir.
Şikâyet Süresi Ne Kadardır?
TCK m.139 uyarınca haberleşmenin gizliliğini ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçları şikâyete bağlıdır.
TCK m.73 gereğince şikâyet süresi, mağdurun hem paylaşımı hem de paylaşımı yapan kişiyi öğrendiği tarihten itibaren altı aydır.
Şikâyet;
- Cumhuriyet başsavcılığına,
- Polis merkezine veya
- Jandarma birimine
yapılabilir.
Şüphelinin kimliği bilinmiyorsa faili meçhul kişi hakkında şikâyette bulunulabilir. Hesabın anonim olması şikâyete engel değildir.
Uzlaştırma Uygulanır mı?
TCK m.132 ve m.134 kapsamındaki suçlar, kanuni şartların bulunması hâlinde uzlaştırmaya tabidir. Soruşturma sırasında dosya uzlaştırma bürosuna gönderilebilir.
Uzlaşma sağlanamazsa soruşturma kaldığı yerden devam eder. Paylaşımın yanında kişisel verilerin hukuka aykırı yayılması, bilişim sistemine girme veya başka bir suç bulunması hâlinde her suçun uzlaştırma kapsamında olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.
Manevi Tazminat İstenebilir mi?
Özel mesajların hukuka aykırı biçimde yayımlanması kişilik haklarını ihlal edebilir. Türk Medeni Kanunu’nun 24 ve 25. maddeleri kapsamında saldırının önlenmesi, durdurulması ve hukuka aykırılığının tespiti istenebilir.
Türk Borçlar Kanunu m.58 uyarınca kişilik hakkının zedelenmesi nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi de mümkündür. Ceza soruşturması ve tazminat davası birbirinden ayrı hukuki süreçlerdir.
Her olay; yazışmanın içeriği, paylaşımın yapıldığı ortam, içeriğe ulaşan kişiler, tarafların rızası ve paylaşım amacı dikkate alınarak ayrı değerlendirilir. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşımakta olup somut bir olay hakkında hukuki görüş niteliğinde değildir.