İnternette Kişisel Veri İhlali

Bu makaleler, toplumsal faydayı gözeten bilimsel bir yaklaşım çerçevesinde hazırlanmış olup, ileride referans teşkil etmesi amacıyla kurumsal arşivimizi oluşturmak için yazılmaktadır. Avukat meslektaşlarımız kaynak göstermek şartıyla kullanabilirler.

Toplam 1 konu bulundu

Telefon Numarasını İlan Sitesine İzinsiz Yazmak Suç mu? — TCK m.136

Telefon Numarasını İlan Sitesine İzinsiz Yazmak Suç mu?

Bir kişiye ait telefon numarasının, bilgisi ve hukuka uygun bir neden bulunmadan ilan sitesinde paylaşılması TCK m.136 kapsamında kişisel verileri hukuka aykırı olarak yayma suçunu oluşturabilir.

Telefon numarası, belirli veya belirlenebilir gerçek kişiyle bağlantı kurulmasını sağlayan bir kişisel veridir. Numaranın satılık ürün, kiralık ev, iş ilanı, arkadaşlık ilanı veya gerçeğe aykırı başka bir içerikte paylaşılması hukuki ve cezai sorumluluk doğurabilir.

TCK m.136’ya göre kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilir.

Telefon Numarası Kişisel Veri midir?

Telefon numarası, belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiye ait olması hâlinde kişisel veridir. Numaranın yanında ad ve soyadın açıkça yazılması zorunlu değildir.

Aşağıdaki bilgiler sayesinde numara sahibinin belirlenebilmesi yeterli olabilir:

  • İlandaki isim veya fotoğraf
  • Meslek ve iş yeri bilgisi
  • Adres veya bulunduğu bölge
  • Sosyal medya hesabı
  • İlan açıklamasındaki kişisel bilgiler
  • Telefonla arandığında ulaşılan kişi
  • Mesajlaşma uygulamasındaki profil bilgileri

Telefon numarası tek başına görünse bile gerçek bir kişiyle ilişkilendirilebiliyorsa kişisel veri niteliğini korur.

Şirket Telefonu da Kişisel Veri Sayılır mı?

Kişisel verilerin korunmasına ilişkin hükümler esas olarak gerçek kişileri korur. Yalnızca tüzel kişiye ait, belirli bir gerçek kişiyle bağlantı kurulamayan genel şirket santrali her durumda kişisel veri sayılmayabilir.

Buna karşılık:

  • Şahıs işletmesine ait telefon,
  • İşletme sahibinin kişisel cep telefonu,
  • Belirli bir çalışana tahsis edilen numara,
  • İsimle birlikte yayımlanan iş telefonu,
  • Gerçek kişiyle bağlantısı kurulabilen mesleki numara

kişisel veri olarak değerlendirilebilir.

Bir numaranın ticari amaçla kullanılması, onun her türlü ilan veya amaç için serbestçe paylaşılabileceği anlamına gelmez.

TCK m.136’nın Cezası Nedir?

TCK m.136/1’e göre kişisel verileri hukuka aykırı olarak:

  • Başkasına veren,
  • Yayan,
  • Ele geçiren

kişi hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası uygulanır.

Bir telefon numarasının ilan sitesinde herkesin erişimine açık hâle getirilmesi, kişisel verinin “yayılması” kapsamında değerlendirilebilir.

Suçun oluşması için numara sahibinin mutlaka aranması, maddi zarara uğraması veya tehdit edilmesi şart değildir. Numaranın hukuka aykırı biçimde üçüncü kişilerin erişimine açılması yeterli olabilir.

Telefon Numarasını Sahte İlana Yazmak Suç mudur?

Bir kişinin numarasını kasıtlı olarak gerçeğe aykırı bir ilana yazmak, TCK m.136 kapsamında suç oluşturabilir.

Örnek olarak:

  • Başkasının numarasını satılık araç ilanına yazmak
  • Numara sahibinin bilgisi olmadan kiralık ev ilanı vermek
  • Gerçekte bulunmayan iş ilanında başkasının numarasını kullanmak
  • Arkadaşlık veya evlilik ilanına izinsiz numara eklemek
  • Cinsel içerikli veya küçük düşürücü bir ilanda numara paylaşmak
  • Numara sahibini rahatsız ettirmek amacıyla ücretsiz ürün ilanı vermek
  • Eski eşin veya eski sevgilinin numarasını intikam amacıyla yaymak

cezai sorumluluk doğurabilir.

İlanın şaka amacıyla verildiğinin ileri sürülmesi, eylemi kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez.

İlan Sonucunda Kimse Aramazsa Yine de Suç Oluşur mu?

Telefon numarasının hukuka aykırı biçimde yayılması suçun oluşması için yeterli olabilir. Numara sahibinin aranması, mesaj alması veya fiilen zarar görmesi zorunlu değildir.

Ancak ilan sonucunda:

  • Çok sayıda telefon gelmesi,
  • Cinsel içerikli mesajlar alınması,
  • Tehdit veya hakaret mesajları gönderilmesi,
  • Kişinin iş veya aile hayatının bozulması,
  • Numara değiştirmek zorunda kalınması

eylemin ağırlığı, failin amacı ve tazminat talebi bakımından önem taşıyabilir.

Numara Daha Önce İnternette Paylaşılmışsa Tekrar Kullanılabilir mi?

Bir telefon numarasının daha önce internet ortamında paylaşılmış olması, herkesin bu numarayı istediği amaçla kullanabileceği anlamına gelmez.

Örneğin kişi numarasını kendi aracını satmak amacıyla bir ilan sitesinde yayımlamışsa bu numara, yalnızca ilgili ilan ve satış amacıyla kullanılabilir. Numaranın alınarak başka bir ürün, arkadaşlık ilanı, reklam kampanyası veya rahatsız etme amacıyla kullanılması hukuka aykırı olabilir.

Kişisel verinin alenileştirilmiş olması, kullanımın alenileştirme amacıyla bağlantılı olması şartıyla değerlendirilebilir. Amacı aşan yeniden kullanım için başka bir hukuki sebep bulunmalıdır.

Numara Sahibinin Rızası Varsa Suç Oluşur mu?

Kişi, telefon numarasının belirli bir ilanda yayımlanmasına özgür iradesiyle izin vermişse ve paylaşım bu iznin sınırlarını aşmıyorsa kural olarak hukuka aykırılık oluşmaz.

Ancak verilen izin:

  • Belirli bir ilan,
  • Belirli bir süre,
  • Belirli bir internet sitesi,
  • Belirli bir ürün veya hizmet,
  • Belirli bir iletişim amacı

ile sınırlı olabilir.

Bir araç ilanı için verilen numaranın daha sonra iş ilanında veya farklı içerikte kullanılması, daha önce verilen rızanın kapsamına girmeyebilir.

Rızanın geri alınmasından sonra numaranın kullanılmaya devam edilmesi de ayrıca değerlendirilir.

Açık Rıza Olmadan Her Paylaşım Suç mudur?

Açık rıza, kişisel veri işlemenin hukuki sebeplerinden biridir; ancak tek hukuki sebep değildir. Kanunda açıkça düzenlenen bir yükümlülük, sözleşmenin kurulması veya uygulanması ya da başka bir kanuni veri işleme şartı bulunabilir.

Bu nedenle yalnızca “Açık rıza alınmadı” denilerek her olayda doğrudan suç oluştuğu söylenemez.

TCK m.136 bakımından şu hususlar birlikte incelenir:

  • Telefon numarasının kişisel veri olup olmadığı
  • Numaranın kim tarafından paylaşıldığı
  • Paylaşımın amacı
  • Hukuki bir dayanağın bulunup bulunmadığı
  • Numara sahibinin izni
  • İznin kapsamı
  • Failin hukuka aykırı hareket ettiğini bilip bilmediği
  • İlanın içeriği ve erişim alanı

İlan sitesinde tamamen ilgisiz ve izinsiz biçimde yapılan paylaşım bakımından hukuka uygunluk sebebi bulunması genellikle daha güçtür.

Yanlışlıkla Başkasının Numarasını Yazmak Suç mudur?

TCK m.136 kasten işlenebilen bir suçtur. Kişinin kendi telefon numarasını yazmak isterken tek bir rakamı yanlış girmesi ve tesadüfen başkasına ait numarayı ilana eklemesi durumunda suç kastı bulunmayabilir.

Ancak yanlışlık kendisine bildirildiği hâlde ilanı kaldırmayan veya numarayı düzeltmeyen kişinin sonraki davranışı ayrıca değerlendirilir.

Yanlışlık iddiasının gerçek olup olmadığı şu deliller üzerinden araştırılabilir:

  • İlan sahibinin kendi telefon numarası
  • Yanlış yazılan rakamların benzerliği
  • Taraflar arasındaki ilişki
  • Daha önce yaşanan anlaşmazlıklar
  • İlanın içeriği
  • Yapılan uyarılar
  • İlanın ne kadar süre yayında kaldığı
  • Failin ilan sonrasındaki davranışları

Eski Sevgilinin Telefon Numarasını İlana Yazması Suç mudur?

Eski eş veya eski sevgilinin telefon numarasını intikam almak, rahatsız ettirmek ya da küçük düşürmek amacıyla ilan sitesinde yayımlamak TCK m.136 kapsamında kişisel verileri hukuka aykırı yayma suçunu oluşturabilir.

İlan sonucunda kişi sürekli aranıyor veya mesaj alıyorsa olayın özelliklerine göre ayrıca:

  • Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma,
  • Israrlı takip,
  • Hakaret,
  • Tehdit,
  • Özel hayatın gizliliğini ihlal

suçları gündeme gelebilir.

Her ek suçun kendine özgü şartları bulunduğundan yalnızca telefon numarasının paylaşılmış olması, bu suçların tamamının otomatik olarak oluştuğu anlamına gelmez.

Cinsel İçerikli İlana Telefon Numarası Yazmak Hangi Suçları Oluşturur?

Bir kişinin numarasının cinsel içerikli, arkadaşlık veya benzeri küçük düşürücü bir ilanda paylaşılması öncelikle TCK m.136 kapsamında değerlendirilebilir.

İlanda kişi hakkında aşağılayıcı ifadeler, gerçek dışı cinsel isnatlar veya onurunu zedeleyici açıklamalar bulunuyorsa TCK m.125 kapsamında hakaret suçu da gündeme gelebilir.

İlanla birlikte özel fotoğraf veya görüntü yayımlanmışsa olayın niteliğine göre:

  • TCK m.134 kapsamında özel hayatın gizliliğini ihlal,
  • TCK m.136 kapsamında kişisel verileri hukuka aykırı yayma,
  • TCK m.125 kapsamında hakaret

hükümleri ayrı ayrı değerlendirilebilir.

Başkasının Numarasıyla Dolandırıcılık İlanı Vermek Suç mudur?

Bir kişi başkasının telefon numarasını kullanarak sahte ürün ilanı veriyor ve üçüncü kişilerden para alıyorsa kişisel verileri hukuka aykırı yayma suçunun yanında dolandırıcılık suçu da gündeme gelebilir.

İnternet ilanı kullanılarak hileli davranışlarla para alınması, olayın özelliklerine göre TCK m.158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık hükümlerinin uygulanmasına neden olabilir.

Numarasının kullanıldığını fark eden kişinin, sahte ilanla bağlantısının bulunmadığını gösterecek delilleri saklaması önemlidir.

Kamu Görevlisi veya Meslek Sahibi Numarayı Paylaşırsa Ceza Artar mı?

TCK m.137’ye göre kişisel verilere ilişkin suçun:

  • Kamu görevlisi tarafından görevin verdiği yetki kötüye kullanılarak,
  • Belirli bir meslek veya sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak

işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.

Örneğin görevi veya mesleği nedeniyle eriştiği telefon numarasını hukuka aykırı şekilde ilan sitesinde paylaşan kişinin durumu nitelikli hâl kapsamında değerlendirilebilir.

Artırım uygulanabilmesi için yalnızca kişinin kamu görevlisi veya meslek sahibi olması yeterli değildir. Suçun görevin verdiği yetki veya mesleğin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi gerekir.

İlan Sitesi de Sorumlu Olur mu?

Telefon numarasını ilana yazan kişi ile ilan sitesini işleten şirketin sorumluluğu aynı değildir.

Numarayı hukuka aykırı olarak paylaşan kişi, TCK m.136 kapsamında ceza sorumluluğu taşıyabilir. İlan sitesi ise kişisel verilerin işlenme biçimine göre 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında veri sorumlusu veya veri işleyen konumunda olabilir.

İlan sitesi:

  • Hukuka aykırı içerik bildirildiğinde gerekli değerlendirmeyi yapmak,
  • Kişisel verilerin güvenliğini sağlamak,
  • İlgili kişinin başvurularını cevaplandırmak,
  • İşleme şartları ortadan kalkmışsa silme veya erişimi engelleme işlemlerini gerçekleştirmek,
  • Yetkili makamların taleplerine uygun şekilde cevap vermek

zorunda olabilir.

Sitenin cezai sorumluluğu ise otomatik değildir. Yetkililerin eylemi, bilgisi, kastı ve hukuki yükümlülükleri ayrı değerlendirilir.

İlanı Veren Kişi Nasıl Bulunur?

İlanı veren kişi sahte isim veya hesap kullanmış olsa bile soruşturma kapsamında çeşitli kayıtlar incelenebilir:

  • İlan hesabının üyelik bilgileri
  • Telefon ve e-posta doğrulama kayıtları
  • İnternet bağlantı kayıtları
  • Oturum açma bilgileri
  • İlanın oluşturulma tarihi ve saati
  • Cihaz ve erişim kayıtları
  • Ödeme bilgileri
  • İlan üzerindeki mesajlaşmalar
  • Bağlantılı diğer hesaplar
  • Kamera veya tanık kayıtları

Bu bilgilerin tamamına mağdurun doğrudan erişmesi mümkün olmayabilir. Cumhuriyet savcılığı ve mahkeme, kanuni şartlar çerçevesinde ilan platformundan ve ilgili kurumlardan kayıt isteyebilir.

İlanın hızlı biçimde kaldırılması istenirken, soruşturma için gerekli kayıtların korunması da talep edilmelidir.

İzinsiz İlan Nasıl İspatlanır?

İlanın silinme ihtimali bulunduğundan deliller gecikmeden korunmalıdır.

Şu kayıtlar önem taşıyabilir:

  • İlanın tamamını gösteren ekran görüntüleri
  • İlan numarası
  • İlanın yayımlandığı tarih ve saat
  • İlanı veren hesabın profil bilgileri
  • Telefon numarasının göründüğü bölüm
  • İlan başlığı ve açıklaması
  • Gelen arama ve mesaj kayıtları
  • Arayan kişilerin anlatımları
  • İlan sitesiyle yapılan yazışmalar
  • Kaldırma başvurusu ve cevapları
  • Taraflar arasındaki önceki mesajlar
  • Noter veya uzman aracılığıyla yapılan internet tespiti

Sadece kırpılmış bir ekran görüntüsü yerine ilanın tamamını, tarihini, hesabını ve ilan numarasını gösteren kayıtların alınması daha güçlü delil sağlayabilir.

Telefon Numarası İlandan Nasıl Kaldırılır?

Numara sahibi öncelikle ilan sitesine başvurarak:

  • İlanın kaldırılmasını,
  • Telefon numarasının silinmesini,
  • Numaranın başka ilanlarda kullanılmasının önlenmesini,
  • Verinin hangi kaynaktan elde edildiğinin açıklanmasını,
  • Verinin kimlere aktarıldığının bildirilmesini,
  • İlan ve hesap kayıtlarının soruşturma için korunmasını

isteyebilir.

Numaranın kaldırılması, ceza soruşturması yapılmasına engel değildir. İlan silinmiş olsa bile hukuka aykırı paylaşım nedeniyle cezai sorumluluk devam edebilir.

KVKK Kapsamında Hangi Haklar Kullanılabilir?

6698 sayılı Kanun’un 11. maddesi kapsamında ilgili kişi, kendisiyle ilgili olarak:

  • Kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenme,
  • İşlenmişse bilgi isteme,
  • İşlenme amacını öğrenme,
  • Amaca uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
  • Verinin aktarıldığı kişileri öğrenme,
  • Yanlış veya eksik verinin düzeltilmesini isteme,
  • Şartları oluşmuşsa silinmesini veya yok edilmesini isteme,
  • Hukuka aykırı veri işleme nedeniyle zararın giderilmesini talep etme

haklarına sahiptir.

Başvuru öncelikle veri sorumlusuna yapılır. Veri sorumlusu talebi en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırmalıdır.

Kişisel Verileri Koruma Kuruluna Nasıl Şikâyet Edilir?

Veri sorumlusunun başvuruyu reddetmesi, yetersiz cevap vermesi veya otuz gün içinde cevap vermemesi hâlinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yolu kullanılabilir.

Şikâyet süresi:

  • Veri sorumlusunun cevabının öğrenilmesinden itibaren otuz gün,
  • Her durumda veri sorumlusuna başvuru tarihinden itibaren altmış gündür.

Kurula başvuru ile savcılığa suç duyurusunda bulunma birbirinden farklı yollardır. Kişi aynı olay nedeniyle hem kişisel verilerin korunması sürecini hem de ceza soruşturması yolunu takip edebilir.

Savcılığa Nasıl Şikâyette Bulunulur?

Telefon numarasının hukuka aykırı şekilde ilana yazıldığını düşünen kişi:

  • Cumhuriyet başsavcılığına,
  • Polis merkezine,
  • Jandarma birimine

başvurabilir.

Başvuruya mümkünse şu bilgiler eklenmelidir:

  • İlanın ekran görüntüsü
  • İlan numarası ve yayın tarihi
  • İlan hesabına ait bilgiler
  • Gelen arama ve mesaj kayıtları
  • İlan sitesiyle yapılan yazışmalar
  • Şüphelenilen kişi ve şüphe nedenleri
  • Taraflar arasındaki önceki anlaşmazlıklar
  • Varsa tanıkların bilgileri
  • Uğranılan maddi ve manevi zarara ilişkin belgeler

İlanı kimin verdiği kesin olarak bilinmiyorsa şikâyet bilinmeyen kişi hakkında da yapılabilir.

TCK m.136 Suçu Şikâyete Bağlı mıdır?

TCK m.139 uyarınca TCK m.136’daki kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme suçu şikâyete bağlı değildir.

Yetkili makamların suçu öğrenmesi üzerine soruşturma kendiliğinden yürütülebilir. Bu nedenle altı aylık şikâyet süresi TCK m.136 bakımından uygulanmaz.

Ancak aynı olayda hakaret veya özel hayatın gizliliğini ihlal gibi şikâyete bağlı başka suçlar bulunabilir. Bu suçlar bakımından genel olarak fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aylık şikâyet süresine dikkat edilmelidir.

TCK m.136 kapsamındaki suç uzlaştırmaya tabi değildir.

İlan Kaldırılırsa Ceza Davası Düşer mi?

İlanın kaldırılması, tamamlanmış kişisel veri yayma suçunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

İlanın kısa sürede kaldırılması:

  • Zararın büyümesini önleyebilir,
  • Failin kastı ve sonraki davranışları bakımından değerlendirilebilir,
  • Tazminat miktarına etki edebilir,
  • Mağduriyetin giderilmesine katkı sağlayabilir.

Ancak suç şikâyete bağlı olmadığından mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi veya tarafların anlaşması soruşturmayı otomatik olarak sona erdirmez.

Manevi Tazminat İstenebilir mi?

Telefon numarasının hukuka aykırı şekilde yayımlanması kişinin özel hayatını, huzurunu, itibarını ve kişilik haklarını ihlal edebilir.

Şartları oluşmuşsa kişi:

  • Hukuka aykırı paylaşımın durdurulmasını,
  • İlanın kaldırılmasını,
  • Verinin silinmesini,
  • Maddi zararlarının karşılanmasını,
  • Manevi tazminat ödenmesini

talep edebilir.

Manevi tazminat belirlenirken:

  • İlanın içeriği,
  • Yayında kaldığı süre,
  • Erişen kişi sayısı,
  • Gelen arama ve mesajların niteliği,
  • Paylaşımın amacı,
  • Kişinin aile ve iş hayatına etkisi,
  • Failin kusuru,
  • İlanın kaldırılıp kaldırılmadığı

gibi unsurlar dikkate alınabilir.

Ceza soruşturması ile tazminat talebi birbirinden farklı hukuki yollardır.

TCK m.136 Davasına Hangi Mahkeme Bakar?

Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme suçuna ilişkin yargılama kural olarak asliye ceza mahkemesinde yapılır.

Soruşturma sırasında Cumhuriyet savcılığı, ilanı veren kişinin tespit edilmesi için ilan sitesinden hesap ve erişim kayıtlarını isteyebilir. Toplanan deliller suçun işlendiğine ilişkin yeterli şüphe oluşturursa iddianame düzenlenebilir.

Tazminat ve kişilik haklarının korunmasına ilişkin talepler ise görevli hukuk mahkemelerinde ayrıca ileri sürülebilir.

Gerçek bir kişiye ait telefon numarasını, kişinin bilgisi ve hukuka uygun bir neden bulunmadan ilan sitesinde paylaşmak TCK m.136 kapsamında kişisel verileri hukuka aykırı olarak yayma suçunu oluşturabilir. Bu suçun cezası iki yıldan dört yıla kadar hapistir.

Numaranın daha önce internette yayımlanmış olması, farklı ve ilgisiz ilanlarda sınırsız biçimde kullanılmasına izin vermez. Paylaşımın amacı, kişinin rızası, hukuki dayanak, ilanın içeriği ve failin kastı birlikte değerlendirilir.

Numara yanlışlıkla yazılmışsa suç kastı bulunmayabilir. Ancak kasıtlı sahte ilan, intikam amacı, cinsel içerikli paylaşım veya kişiyi rahatsız ettirme amacı cezai ve hukuki sorumluluğu ağırlaştırabilecek sonuçlar doğurabilir.

Bu metin genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayda uygulanacak hükümler; ilan içeriği, paylaşım amacı, numaranın niteliği, tarafların ilişkisi ve mevcut delillere göre değişebilir.

İçerik Yayınlanma Tarihi: