Sürekli Aramak ve Mesaj Atmak Suç Sayılır mı? — TCK m.123
Sürekli Aramak ve Mesaj Atmak Suç Sayılır mı?
Bir kişiyi istemediği hâlde sürekli aramak, telefonunu çaldırıp kapatmak, farklı numaralardan ulaşmaya çalışmak veya art arda rahatsız edici mesajlar göndermek belirli şartlarda suç sayılabilir. Bu davranışlar, olayın özelliklerine göre Türk Ceza Kanunu’nun 123. maddesinde düzenlenen kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunu oluşturabilir.
Ancak her telefon araması veya mesaj suç değildir. Suçun oluşabilmesi için davranışların ısrarlı olması ve kişinin huzurunu bozma amacıyla gerçekleştirilmesi gerekir.
Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma Suçu Nedir?
TCK m.123’e göre sırf huzur ve sükûnunu bozmak amacıyla;
- Bir kişiye ısrarla telefon edilmesi,
- Gürültü yapılması,
- Aynı amaçla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması,
hâlinde fail hakkında üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmedilebilir.
Maddede özellikle “sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla” ifadesine yer verilmiştir. Bu nedenle failin hangi amaçla hareket ettiği, aramaların ve mesajların sayısı, zamanı, içeriği ve devamlılığı birlikte değerlendirilir.
Sürekli Telefonla Aramak Ne Zaman Suç Olur?
Aşağıdaki davranışlar, olayın şartlarına göre TCK m.123 kapsamında değerlendirilebilir:
- Karşı tarafın iletişim kurmak istemediğini belirtmesine rağmen aramaya devam etmek,
- Gece veya sabaha karşı tekrar tekrar telefon etmek,
- Arayıp konuşmadan telefonu kapatmak,
- Kısa aralıklarla çok sayıda cevapsız arama bırakmak,
- Telefon numarası engellendikten sonra farklı numaralardan aramak,
- Gizli numara üzerinden düzenli şekilde rahatsız etmek,
- Başka kişilerin telefonlarını kullanarak aramaya devam etmek,
- Belirli aralıklarla uzun süre boyunca telefonla rahatsız etmek.
Aramanın sayısı konusunda kanunda belirlenmiş kesin bir sınır bulunmamaktadır. “Üç defa aramak suçtur, iki defa aramak suç değildir” şeklinde genel bir kural yoktur. Israrın oluşup oluşmadığı, somut olayın tamamına göre belirlenir.
Sürekli Mesaj Atmak Suç Sayılır mı?
TCK m.123’te telefon etmenin yanında, aynı amaçla gerçekleştirilen hukuka aykırı başka davranışlar da düzenlenmiştir. Bu nedenle kişiyi rahatsız etmek amacıyla ısrarla;
- SMS göndermek,
- WhatsApp mesajı atmak,
- Sosyal medya üzerinden yazmak,
- Engellendikten sonra yeni hesap açmak,
- Farklı numaralardan mesaj göndermek,
- E-posta göndermeye devam etmek,
- Başkaları üzerinden mesaj iletmek,
kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunu oluşturabilir.
Mesajların mutlaka hakaret veya tehdit içermesi gerekmez. İçerik görünüşte sıradan olsa bile mesajların sıklığı, zamanı ve ısrarlı biçimde gönderilmesi kişinin huzurunu bozma amacı taşıyorsa TCK m.123 gündeme gelebilir.
Bir Defa Aramak veya Mesaj Atmak Suç mudur?
Kural olarak tek bir arama ya da mesaj, TCK m.123’te aranan ısrar unsurunu oluşturmaz. Suçun meydana gelebilmesi için davranışların tekrarlanması gerekir.
Ancak tek bir mesajın içeriğinde;
- Tehdit,
- Hakaret,
- Şantaj,
- Cinsel taciz,
- Özel hayatın gizliliğini ihlal,
- Kişisel verilerin hukuka aykırı paylaşılması,
bulunuyorsa mesaj başka bir suçun oluşmasına neden olabilir. Örneğin tehdit içeren bir mesaj TCK m.106, hakaret içeren bir mesaj TCK m.125 kapsamında ayrıca değerlendirilebilir.
Borç Nedeniyle Sürekli Aramak Suç mu?
Bir borcun ödenmesini istemek veya hukuki bir hakkı hatırlatmak amacıyla yapılan her arama suç değildir. Bununla birlikte aramaların makul sınırları aşması, gece saatlerinde yapılması, çok kısa aralıklarla tekrarlanması veya borçluyu rahatsız etme aracına dönüşmesi durumunda TCK m.123 bakımından inceleme yapılabilir.
Önemli olan yalnızca aramanın konusu değil; aramaların sayısı, zamanı, amacı ve gerçekleştirilme biçimidir. Alacağın bulunması, karşı tarafın sınırsız şekilde aranabileceği anlamına gelmez.
Engellendikten Sonra Başka Numaradan Aramak Suç mu?
Bir kişinin numarayı veya sosyal medya hesabını engellemesi, iletişim kurmak istemediğini gösteren önemli bir durumdur. Engellemeye rağmen farklı numaralar veya yeni hesaplar üzerinden ısrarla iletişime devam edilmesi, huzur ve sükûnu bozma amacı bakımından değerlendirmeye alınabilir.
Bununla birlikte engelleme yapılmış olması tek başına suçun kesin olarak oluştuğunu göstermez. Israr, amaç ve olayın bütün koşulları birlikte incelenir.
TCK m.123 ile Israrlı Takip Suçu Arasındaki Fark Nedir?
TCK m.123, sırf kişinin huzur ve sükûnunu bozmak amacıyla gerçekleştirilen ısrarlı arama ve benzeri davranışları cezalandırır.
TCK m.123/A’da düzenlenen ısrarlı takip suçunda ise kişinin;
- Fiziken takip edilmesi,
- İletişim araçlarıyla temas kurulmaya çalışılması,
- Bilişim sistemleri veya üçüncü kişiler üzerinden ulaşılmaya çalışılması,
sonucunda mağdurda ciddi huzursuzluk oluşması ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe etmesi aranır.
Bu nedenle tekrarlanan arama ve mesajlar mağdurda ciddi güvenlik endişesi meydana getiriyorsa eylemler TCK m.123/A yönünden de incelenebilir. Hangi suçun oluştuğu, olayın özelliklerine göre soruşturma makamları ve mahkeme tarafından belirlenir.
Sürekli Arama ve Mesaj Atmanın Cezası Nedir?
TCK m.123’e göre kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunun cezası üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıdır.
Kanunda bu suç için doğrudan belirlenmiş sabit bir ceza bulunmamaktadır. Mahkeme, TCK m.61 kapsamında somut olayın işleniş biçimini, kullanılan araçları, davranışların ağırlığını, meydana gelen zararı veya tehlikeyi ve failin amacını dikkate alarak temel cezayı kanuni sınırlar içerisinde belirler.
Sürekli Arama ve Mesaj Atma Suçu Şikâyete Bağlı mı?
TCK m.123 uyarınca bu suçun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır.
TCK m.73’e göre şikâyet hakkı, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde kullanılmalıdır. Tekrarlanan davranışlarda şikâyet süresinin başlangıcı, olayın gerçekleşme biçimine göre ayrıca değerlendirilir.
Şikâyet Nereye Yapılır?
Ceza Muhakemesi Kanunu m.158 kapsamında şikâyet;
- Cumhuriyet başsavcılığına,
- Polis merkezine,
- Jandarma karakoluna,
yapılabilir.
Mağdur doğrudan ceza davası açmaz. Şikâyet üzerine Cumhuriyet savcısı CMK m.160 kapsamında soruşturma başlatır. Yapılan soruşturma sonucunda yeterli şüphe oluşturan delil elde edilirse CMK m.170 uyarınca iddianame düzenlenir.
Sürekli Arama ve Mesajlar Nasıl İspatlanır?
Hukuka uygun şekilde elde edilmesi şartıyla aşağıdaki bilgiler delil olarak sunulabilir:
- Telefon arama kayıtları,
- Arama tarihlerini ve saatlerini gösteren ekran görüntüleri,
- SMS ve WhatsApp yazışmaları,
- Sosyal medya mesajları,
- Farklı hesaplardan gönderilen iletiler,
- Sesli mesajlar,
- Tanık anlatımları,
- Daha önce yapılan ihbar ve şikâyetler,
- İletişim kurulmasının istenmediğini gösteren yazışmalar.
CMK m.217’ye göre suç, hukuka uygun şekilde elde edilmiş her türlü delille ispatlanabilir. Ekran görüntülerinin kesilmeden saklanması, kullanıcı adı, telefon numarası, tarih ve saat bilgilerinin görünür olması değerlendirme bakımından önem taşıyabilir.
Bu Suçta Uzlaştırma Uygulanır mı?
TCK m.123’teki kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu şikâyete bağlı olduğundan, CMK m.253 kapsamında kural olarak uzlaştırmaya tabidir.
Buna karşılık TCK m.123/A’da düzenlenen ısrarlı takip suçu, kanundaki açık düzenleme nedeniyle uzlaştırma kapsamında değildir. Bu ayrım, olayın hangi suç kapsamında değerlendirildiğine göre önem kazanır.
Bir kişiyi sırf huzurunu bozmak amacıyla ısrarla aramak veya mesaj göndermek, TCK m.123 kapsamında kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunu oluşturabilir. Suçun cezası üç aydan bir yıla kadar hapistir ve soruşturma yapılabilmesi için şikâyet gerekir.
Her arama veya mesaj suç sayılmaz. Israrın bulunup bulunmadığı; iletişimin sayısı, zamanı, içeriği, amacı ve karşı tarafın iletişim istemediğini açıklamasına rağmen davranışların devam edip etmediği dikkate alınarak belirlenir. Mesajların tehdit, hakaret veya şantaj içermesi hâlinde başka suçlar da ayrıca gündeme gelebilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın hukuki niteliği, olayın kendine özgü şartları ve hukuka uygun deliller birlikte değerlendirilerek belirlenir.
