Özel WhatsApp Mesajlarını Başkalarına Göstermek Suç mu? — TCK m.132
Özel WhatsApp Mesajlarını Başkalarına Göstermek Suç mu?
Özel WhatsApp yazışmalarını konuşmanın diğer tarafının izni olmadan başkalarına göstermek, göndermek veya sosyal medyada yayımlamak belirli şartlarda suç oluşturabilir. Bu tür eylemler öncelikle Türk Ceza Kanunu’nun 132. maddesinde düzenlenen haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu kapsamında değerlendirilir.
Ancak mesajı kimin elde ettiği, paylaşan kişinin konuşmanın tarafı olup olmadığı, mesajların kaç kişiye gösterildiği ve paylaşımın herkese açık yapılıp yapılmadığı önemlidir. Her mesaj gösterme eylemi otomatik olarak aynı suçu ve cezayı doğurmaz.
WhatsApp Mesajları Haberleşme Sayılır mı?
WhatsApp üzerinden yapılan yazışmalar, sesli mesajlar, görüntülü görüşmeler ve gönderilen diğer içerikler kişiler arasındaki haberleşmenin bir parçasıdır. Yazışmanın yalnızca iki kişi arasında veya kapalı bir grup içerisinde yapılması, içeriğin belirli kişiler arasında kalmasının beklendiğini gösterir.
Mesajın gönderilmiş olması, gönderen kişinin yazışmanın başkalarına açıklanmasına da izin verdiği anlamına gelmez. Grup yazışmasına katılmak da içerikleri grubun dışındaki kişilere yayma konusunda sınırsız yetki vermez.
Mesajı Konuşmanın Tarafı Olmayan Biri Paylaşırsa Ne Olur?
TCK m.132/1’e göre kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Gizlilik ihlali, haberleşme içeriklerinin kaydedilmesi suretiyle gerçekleştirilirse verilecek ceza bir kat artırılır.
Örneğin bir kişinin;
- Başkasının açık kalan telefonundan mesajları okuması,
- WhatsApp hesabına izinsiz girmesi,
- Mesajların ekran görüntüsünü alması,
- Yedeklenen yazışmaları izinsiz incelemesi,
- Ele geçirdiği özel yazışmaları başka kişilere göndermesi,
haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu gündeme getirebilir.
Başkaları arasındaki haberleşme içeriğini hukuka aykırı şekilde açıklayan kişi bakımından TCK m.132/2 uygulanabilir. Bu fıkrada iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası düzenlenmiştir.
Hesaba veya telefona izinsiz erişilmesi durumunda eylem ayrıca TCK m.243’teki bilişim sistemine girme suçu kapsamında da değerlendirilebilir.
Mesajın Tarafı Kendi Yazışmasını Paylaşırsa Suç Olur mu?
Bir WhatsApp konuşmasının tarafı olan kişinin kendi telefonundaki yazışmaları paylaşması da tamamen serbest değildir.
TCK m.132/3’e göre kendisiyle yapılan haberleşmenin içeriğini, diğer tarafın rızası olmadan hukuka aykırı şekilde alenen açıklayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabilir. İçeriğin basın ve yayın yoluyla yayımlanması durumunda da aynı ceza uygulanır.
Örneğin özel bir WhatsApp konuşmasının;
- Herkese açık sosyal medya hesabında yayımlanması,
- Çok sayıda kişinin bulunduğu gruba gönderilmesi,
- İnternet sitesinde paylaşılması,
- WhatsApp durumunda yayımlanması,
- Video veya canlı yayın içerisinde gösterilmesi,
aleniyet şartının oluşmasına neden olabilir.
Mesajı Sadece Bir Kişiye Göstermek Suç mu?
Mesajın tarafı olan kişinin yazışmayı yalnızca bir arkadaşına veya aile bireyine göstermesi ile sosyal medyada herkese açık şekilde yayımlaması aynı hukuki durumda değildir. TCK m.132/3, tarafın yaptığı paylaşım yönünden içeriğin alenen ifşa edilmesini aramaktadır.
Bu nedenle mesajın sınırlı sayıdaki kişiye gösterilmesi durumunda TCK m.132/3’teki aleniyet unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca değerlendirilir. Bununla birlikte paylaşımın içeriğine ve yöntemine göre;
- TCK m.134’teki özel hayatın gizliliğini ihlal,
- TCK m.136’daki kişisel verileri hukuka aykırı verme veya yayma,
- Mesaj içeriğinde hakaret bulunuyorsa TCK m.125,
- Tehdit bulunuyorsa TCK m.106,
gibi başka suçlar gündeme gelebilir.
Dolayısıyla “Sadece bir kişiye gösterdim, hiçbir şekilde suç olmaz” şeklinde kesin bir değerlendirme yapılamaz.
WhatsApp Ekran Görüntüsünü Sosyal Medyada Paylaşmak Suç mu?
Özel yazışmaların ekran görüntüsünü Instagram, Facebook, X, TikTok veya başka bir platformda yayımlamak, paylaşımın niteliğine göre haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilir.
Kullanıcı adının, profil fotoğrafının veya telefon numarasının kapatılması her durumda paylaşımı hukuka uygun hâle getirmez. Mesajın içeriğinden yazışmanın tarafı anlaşılabiliyorsa veya özel haberleşme hukuka aykırı biçimde açıklanıyorsa cezai sorumluluk devam edebilir.
Paylaşımda kişinin;
- Telefon numarası,
- Adresi,
- Sağlık bilgileri,
- Özel görüntüleri,
- Aile hayatına ilişkin bilgileri,
- Kimlik veya banka bilgileri,
bulunuyorsa kişisel verilerin korunmasına ve özel hayatın gizliliğine ilişkin hükümler de ayrıca uygulanabilir.
WhatsApp Grubundaki Mesajları Dışarıya Atmak Suç mu?
WhatsApp grubunda yer alan bir kişi, gruptaki yazışmaları görme yetkisine sahip olabilir. Ancak bu yetki, mesajları grup dışındaki kişilere açıklama veya sosyal medyada yayımlama yetkisi anlamına gelmez.
Grup üyelerinden birinin mesajlarının ekran görüntüsünü alarak herkese açık biçimde yayımlamak, olayın şartlarına göre TCK m.132/3 kapsamında değerlendirilebilir. Yazışmaları grup üyesi olmayan bir kişinin ele geçirip paylaşması hâlinde ise TCK m.132/1 ve m.132/2 gündeme gelebilir.
Grup yöneticisi olmak da özel yazışmaları sınırsız biçimde yayımlama hakkı sağlamaz.
Eski Sevgilinin Mesajlarını Paylaşmak Suç mu?
Eski sevgiliyle yapılan özel WhatsApp konuşmalarının ayrılık sonrasında intikam, küçük düşürme veya baskı amacıyla sosyal medyada yayımlanması suç oluşturabilir. Taraflar arasında daha önce duygusal ilişki bulunması, haberleşmenin gizliliğini ortadan kaldırmaz.
Paylaşım özel görüntüler içeriyorsa TCK m.134; tehdit yoluyla paylaşım yapılacağı söylenerek bir menfaat sağlanmaya çalışılıyorsa TCK m.107’deki şantaj suçu da gündeme gelebilir.
Eşlerin Birbirlerinin WhatsApp Mesajlarını Paylaşması Suç mu?
Evlilik, eşlerden birine diğer eşin telefonunu, sosyal medya hesaplarını veya özel yazışmalarını izinsiz inceleme ve yayımlama hakkı vermez. Eşler arasındaki haberleşmenin de gizliliği bulunmaktadır.
Telefon şifresinin daha önce paylaşılmış olması, her zaman mesajların kaydedilmesine veya üçüncü kişilere gönderilmesine izin verildiği anlamına gelmez. Somut olayda verilen rızanın kapsamı ayrıca değerlendirilir.
WhatsApp Mesajları Mahkemeye Delil Olarak Sunulabilir mi?
Bir kişinin hakkını korumak amacıyla ilgili WhatsApp yazışmalarını savcılığa veya mahkemeye sunması ile mesajları sosyal medyada yayımlaması aynı değildir.
TCK m.26’da hakkın kullanılması hukuka uygunluk nedeni olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle kişinin tarafı olduğu ve uyuşmazlıkla ilgili mesajları yetkili makamlara sunması, koşullarına göre hukuka uygun kabul edilebilir. Ancak uyuşmazlıkla ilgisi bulunmayan özel yazışmaların tamamının üçüncü kişilere veya kamuya açıklanması farklı şekilde değerlendirilebilir.
Ceza Muhakemesi Kanunu m.217 gereğince suç ancak hukuka uygun şekilde elde edilmiş delillerle ispat edilebilir. Başkasının telefonuna veya hesabına izinsiz girilerek elde edilen yazışmaların delil niteliği ve bu yazışmaları elde eden kişinin ceza sorumluluğu ayrıca incelenir.
Mesajların Sonradan Silinmesi Suçu Ortadan Kaldırır mı?
Özel yazışmaların hukuka aykırı şekilde açıklanmasından sonra paylaşımın silinmesi, gerçekleşmiş olan eylemi kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ancak paylaşımın ne kadar süre yayında kaldığı, kaç kişiye ulaştığı ve ne şekilde kaldırıldığı somut olayın değerlendirilmesinde dikkate alınabilir.
Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçu Şikâyete Bağlı mı?
TCK m.139 gereğince haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.
TCK m.73’e göre şikâyet hakkı, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde kullanılmalıdır. Şikâyet;
- Cumhuriyet başsavcılığına,
- Polis merkezine,
- Jandarma karakoluna,
yapılabilir. Mağdur doğrudan ceza davası açmaz. Şikâyet üzerine Cumhuriyet savcılığı soruşturma yürütür.
Eylemin TCK m.136’daki kişisel verileri hukuka aykırı verme veya yayma suçunu oluşturması hâlinde ise bu suç, TCK m.139’daki istisna nedeniyle şikâyete bağlı değildir.
Mesaj Paylaşımı Nasıl İspatlanabilir?
Hukuka uygun şekilde elde edilmesi şartıyla aşağıdaki bilgiler delil olarak sunulabilir:
- Paylaşımın ekran görüntüsü,
- Paylaşımı yapan hesabın kullanıcı adı,
- Gönderim tarihi ve saati,
- Mesajın gönderildiği kişi veya gruplar,
- Paylaşımı gören kişilerin anlatımları,
- İnternet bağlantısı ve paylaşım adresi,
- Platform bildirimleri,
- İlgili telefon ve hesaplara ilişkin incelemeler.
Ekran görüntülerinin kırpılmadan, tarih, saat ve hesap bilgileri görülecek şekilde saklanması paylaşımın değerlendirilmesini kolaylaştırabilir. Delil elde edilirken başka bir kişinin hesabına izinsiz girilmemelidir.
Özel WhatsApp mesajlarını izinsiz şekilde başkalarına göstermek veya yayımlamak, paylaşımı yapan kişinin konumuna ve açıklamanın biçimine göre TCK m.132 kapsamında suç oluşturabilir.
Konuşmanın tarafı olmayan kişinin mesajları ele geçirip açıklaması ile yazışmanın tarafının konuşmayı herkese açık şekilde yayımlaması farklı fıkralara tabidir. Mesajın yalnızca bir kişiye gösterilmesi, TCK m.132/3’teki aleniyet bakımından ayrıca değerlendirilmekle birlikte özel hayatın gizliliği veya kişisel verilerle ilgili başka suçlar ortaya çıkabilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Suçun oluşup oluşmadığı; mesajın içeriği, paylaşan kişi, paylaşımın yapıldığı ortam, ulaştığı kişiler, tarafların rızası ve paylaşım amacı birlikte değerlendirilerek belirlenir.
