Gizlice Fotoğraf veya Video Çekmek Suç mu? — TCK m.134
Gizlice Fotoğraf veya Video Çekmek Suç mu?
Bir kişiyi haberi ve rızası olmadan fotoğraflamak veya videoya çekmek, çekimin yapıldığı yere ve görüntünün içeriğine göre suç oluşturabilir. Özellikle kişinin özel hayatına ait bir alanın gizlice kaydedilmesi, Türk Ceza Kanunu’nun 134. maddesinde düzenlenen özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu gündeme getirir.
Ancak izinsiz çekilen her fotoğraf veya video otomatik olarak TCK m.134 kapsamında değildir. Çekimin özel hayat alanına müdahale edip etmediği; çekimin yapıldığı yer, görüntünün içeriği, kişinin tanınabilirliği, çekim yöntemi ve görüntünün daha sonra kullanılıp kullanılmadığı dikkate alınarak belirlenir.
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Nedir?
TCK m.134/1’e göre kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmedilebilir.
Gizlilik ihlalinin görüntü veya seslerin kaydedilmesi suretiyle gerçekleştirilmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır. Gizli fotoğraf ve video çekimleri bakımından özellikle bu hüküm önem taşır.
Suçun oluşabilmesi için çekimin mutlaka profesyonel kamerayla yapılması gerekmez. Cep telefonu, tablet, güvenlik kamerası, araç kamerası, gizli kamera, drone veya benzeri bir cihazla yapılan kayıtlar da bu kapsamda değerlendirilebilir.
Gizlice Fotoğraf veya Video Çekmenin Cezası Nedir?
TCK m.134 kapsamında cezalar eylemin şekline göre değişmektedir:
- Eylem Kanuni ceza
- Özel hayatın gizliliğini ihlal etmek Bir yıldan üç yıla kadar hapis
- İhlali görüntü veya ses kaydı yaparak gerçekleştirmek Verilecek cezanın bir kat artırılması
- Özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak açıklamak İki yıldan beş yıla kadar hapis
- Özel görüntüleri basın veya yayın yoluyla yayımlamak İki yıldan beş yıla kadar hapis
Fotoğraf veya video çekildikten sonra sosyal medyada yayımlanırsa kayıt ve ifşa eylemleri ayrı ayrı değerlendirilerek daha ağır bir cezai sorumluluk ortaya çıkabilir.
Hangi Yerlerde Gizli Çekim Suç Oluşturabilir?
Kişinin başkaları tarafından görülmeyeceğini veya kaydedilmeyeceğini haklı olarak bekleyebileceği alanlarda yapılan gizli çekimler özel hayatın gizliliğini ihlal edebilir.
Örneğin;
- Ev içerisinde gizli kamera kullanmak,
- Banyo veya tuvalete kamera yerleştirmek,
- Soyunma kabininde görüntü çekmek,
- Otel odasını gizlice kaydetmek,
- Yatak odasını dışarıdan görüntülemek,
- Özel bir görüşmeyi gizlice videoya çekmek,
- İş yerindeki soyunma veya dinlenme alanını kaydetmek,
- Bir kişinin evinin içerisini pencereden çekmek,
- Özel görüntülü konuşmanın ekran kaydını almak,
TCK m.134 kapsamında suç oluşturabilir.
Çekimin ses içermemesi, fotoğraf veya videonun özel hayat alanına müdahale etmesi durumunda cezai sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Sokakta Fotoğraf veya Video Çekmek Suç mu?
Kamusal alanda yapılan her çekim suç değildir. Sokak, meydan, park veya toplu taşıma aracı gibi kamuya açık bir yerde genel manzara ya da kalabalığın görüntülenmesi doğrudan özel hayatın gizliliğini ihlal suçu oluşturmayabilir.
Ancak kişinin kamuya açık bir yerde bulunması, özel hayatına ilişkin her türlü görüntünün çekilebileceği anlamına gelmez. Örneğin;
- Belirli bir kişiyi gizlice ve sürekli takip ederek çekmek,
- Kişinin mahrem bölgesini görüntülemek,
- Özel bir anını yakınlaştırarak kaydetmek,
- Sağlık durumuna veya aile hayatına ilişkin görüntü almak,
- Kişiyi küçük düşürecek şekilde özel durumunu kaydetmek,
- Çekilen görüntüyü hukuka aykırı biçimde yayımlamak,
özel hayatın gizliliği veya başka suçlar bakımından değerlendirilebilir.
Dolayısıyla “Sokakta çekim yapmak her zaman serbesttir” şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.
Bir Kişinin Yüzünü İzinsiz Çekmek Suç mu?
Bir kişinin yüzünün izinsiz şekilde fotoğraflanması her olayda TCK m.134 suçunu oluşturmaz. Görüntünün özel hayat alanına ilişkin olup olmadığı ve hangi amaçla çekildiği önemlidir.
Bununla birlikte kişinin özellikle hedef alınması, rahatsız edici biçimde takip edilmesi, görüntüsünün kaydedilmesi veya sosyal medyada yayımlanması durumunda;
- TCK m.134 kapsamında özel hayatın gizliliğini ihlal,
- TCK m.123/A kapsamında ısrarlı takip,
- TCK m.136 kapsamında kişisel verileri hukuka aykırı verme veya yayma,
hükümleri gündeme gelebilir.
Ayrıca Türk Medeni Kanunu m.24 ve m.25 kapsamında kişilik hakkına yönelik saldırının önlenmesi, durdurulması ve hukuka aykırılığının tespiti istenebilir.
Fotoğraf Çekmeye İzin Vermek Paylaşmaya da İzin Vermek midir?
Hayır. Bir kişinin fotoğraf veya video çekimine rıza göstermesi, görüntünün sosyal medyada veya başka ortamlarda yayımlanmasına otomatik olarak izin verdiği anlamına gelmez.
Rıza;
- Belirli bir çekim için,
- Belirli bir amaçla,
- Belirli bir kullanım alanını kapsayacak şekilde,
verilmiş olabilir. Örneğin aile arasında çekilen bir fotoğrafa izin verilmesi, bu fotoğrafın herkese açık sosyal medya hesabında yayımlanmasına da rıza gösterildiği anlamına gelmeyebilir.
TCK m.26/2 uyarınca kişinin üzerinde tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin açıkladığı rıza hukuka uygunluk nedeni olabilir. Ancak rızanın kapsamının aşılması hâlinde yapılan paylaşım hukuka aykırı hâle gelebilir.
Gizlice Çekilen Görüntüyü Paylaşmanın Cezası Nedir?
TCK m.134/2’ye göre kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı şekilde açıklayan kişi hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası uygulanabilir.
İfşa veya açıklama eylemi;
- Görüntüyü bir başkasına göndermek,
- WhatsApp grubunda paylaşmak,
- Sosyal medyada yayımlamak,
- İnternet sitesine yüklemek,
- Canlı yayında göstermek,
- Başka kişilere izletmek,
- Basın veya yayın kuruluşlarına vermek,
şeklinde gerçekleşebilir.
Görüntünün daha önce hukuka uygun şekilde çekilmiş olması, daha sonra izinsiz paylaşılmasını mutlaka hukuka uygun hâle getirmez. Özel hayata ilişkin görüntünün hukuka aykırı açıklanması ayrıca suç oluşturabilir.
Eski Sevgilinin Fotoğraf veya Videosunu Paylaşmak Suç mu?
Eski sevgilinin, eşin veya eski eşin özel fotoğraf ve videolarını izinsiz paylaşmak TCK m.134/2 kapsamında suç oluşturabilir. Daha önce duygusal ilişki yaşanması veya görüntünün rızayla gönderilmiş olması, görüntüyü ayrılık sonrasında yayımlama hakkı vermez.
Görüntünün yayımlanacağı söylenerek kişiden para, barışma, cinsel birliktelik veya başka bir menfaat istenmesi durumunda TCK m.107’deki şantaj suçu da gündeme gelebilir.
Israrla görüntü çekme, fiziksel takip veya iletişim kurma davranışları mağdurda ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi oluşturuyorsa TCK m.123/A’daki ısrarlı takip suçu ayrıca değerlendirilebilir.
İş Yerinde Gizli Kamera Kullanmak Suç mu?
İş yerindeki her kamera kaydı otomatik olarak suç değildir. Güvenliğin sağlanması gibi belirli bir amaçla, ölçülü biçimde ve uygun alanlara kamera yerleştirilmesi mümkündür. Ancak kamera kullanımının çalışanların özel hayatını ihlal edecek boyuta ulaşmaması gerekir.
Özellikle;
- Tuvalet,
- Duş,
- Soyunma odası,
- Emzirme odası,
- Özel dinlenme alanı,
gibi mahremiyetin yoğun olduğu yerlere kamera yerleştirilmesi TCK m.134 bakımından cezai sorumluluk doğurabilir.
Kişilerin tanınabildiği kamera görüntüleri aynı zamanda 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel veri niteliği taşıyabilir. Bu nedenle görüntülerin amacı dışında kullanılması veya yetkisiz kişilerle paylaşılması ayrıca değerlendirilir.
Güvenlik Kamerasıyla Sokak veya Komşunun Evi Çekilebilir mi?
Evin veya iş yerinin güvenliği için kamera kullanılması tek başına suç değildir. Ancak kameranın görüş alanının güvenlik amacıyla bağlantılı ve ölçülü olması gerekir.
Kameranın doğrudan;
Komşunun evinin içini,
Balkonunu,
Penceresini,
Bahçesindeki özel yaşam alanını,
Sürekli olarak belirli bir kişiyi,
görüntülemesi özel hayatın gizliliğini ihlal edebilir. Güvenlik amacı, başkalarının özel yaşam alanlarının sürekli kaydedilmesini sınırsız şekilde hukuka uygun hâle getirmez.
Araç Kamerasıyla Görüntü Çekmek Suç mu?
Araç içi veya araç dışı kameralarla trafik güvenliği amacıyla görüntü kaydedilmesi her durumda suç değildir. Ancak araç içindeki yolcuların özel konuşmalarının, mahrem davranışlarının veya belirli kişilerin sürekli kaydedilmesi farklı bir değerlendirmeye neden olabilir.
Kayıtların sosyal medyada plaka, yüz ve kimlik bilgileri açık şekilde yayımlanması; özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin hukuka aykırı yayılması bakımından ayrıca incelenebilir.
Delil Toplamak İçin Gizlice Video Çekilebilir mi?
Bir suçu veya haksızlığı ispatlama amacı, her gizli çekimi kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez. Çekimin zorunlu ve ölçülü olup olmadığı, kişinin başka şekilde delil elde etme imkânı ve görüntünün nasıl kullanıldığı somut olayda değerlendirilir.
TCK m.26’da hakkın kullanılması hukuka uygunluk nedeni olarak düzenlenmiştir. Ancak bu hüküm, önceden planlanarak yapılan bütün gizli çekimlere genel bir izin vermez.
Ceza Muhakemesi Kanunu m.217 gereğince suç yalnızca hukuka uygun şekilde elde edilen delillerle ispatlanabilir. CMK m.206 uyarınca hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ortaya konulması reddedilir.
Yetkili makamlara delil sunmak ile görüntüyü sosyal medyada yayımlamak aynı hukuki değerlendirmeye tabi değildir.
Gizlice Çekilen Görüntünün Silinmesi Suçu Ortadan Kaldırır mı?
Özel hayatın gizliliğinin kayıt yoluyla ihlal edilmesi tamamlandıktan sonra görüntünün silinmesi, gerçekleşmiş olan eylemi kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Ancak görüntünün saklanıp saklanmadığı, başkalarına gönderilip gönderilmediği ve ne kadar süre muhafaza edildiği somut olayın değerlendirilmesinde dikkate alınabilir.
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Şikâyete Bağlı mı?
TCK m.139 gereğince özel hayatın gizliliğini ihlal suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.
TCK m.73 uyarınca şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Şikâyet;
- Cumhuriyet başsavcılığına,
- Polis merkezine,
- Jandarma karakoluna,
yapılabilir. Şikâyet üzerine Cumhuriyet savcılığı soruşturma yürütür.
Eylemin TCK m.136’daki kişisel verileri hukuka aykırı verme veya yayma suçunu da oluşturması hâlinde bu suç, TCK m.139’daki istisna nedeniyle şikâyete bağlı değildir.
Gizli Çekim Nasıl İspatlanabilir?
Hukuka uygun şekilde elde edilmesi şartıyla şu bilgiler delil olarak değerlendirilebilir:
- Paylaşılan fotoğraf veya videolar,
- Sosyal medya bağlantıları,
- Mesajlaşma kayıtları,
- Görüntünün gönderildiği kişiler,
- Paylaşımı gören tanıklar,
- Kameranın bulunduğu yer,
- Cihazlar üzerinde yapılacak teknik incelemeler,
- Görüntünün oluşturulma ve paylaşılma tarihi.
Görüntüye ulaşmak amacıyla başka bir kişinin telefonuna veya hesabına izinsiz girilmesi ayrıca suç oluşturabilir.
Bu Suçta Uzlaştırma Uygulanır mı?
TCK m.134’teki özel hayatın gizliliğini ihlal suçu şikâyete bağlı olduğundan CMK m.253 kapsamında kural olarak uzlaştırmaya tabidir.
Aynı olayda uzlaştırma kapsamında bulunmayan başka bir suçun aynı mağdura karşı işlenmesi hâlinde uygulanacak usul ayrıca değerlendirilir.
Gizlice fotoğraf veya video çekmek, çekimin kişinin özel hayat alanına müdahale etmesi durumunda TCK m.134 kapsamında suç oluşturabilir. Özel hayatın gizliliğini ihlal etmenin cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir. İhlal görüntü veya ses kaydı yapılarak gerçekleştirilirse ceza bir kat artırılır.
Özel hayata ilişkin görüntülerin hukuka aykırı şekilde paylaşılması veya yayımlanması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası uygulanabilir. Her izinsiz çekim aynı sonucu doğurmaz; çekimin yeri, içeriği, amacı, rızanın bulunup bulunmadığı ve görüntünün nasıl kullanıldığı birlikte değerlendirilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın hukuki niteliği, ilgili kanun hükümleri ve hukuka uygun deliller üzerinden belirlenir.
