Hukuka Aykırı Veri Paylaşımı

Bu makaleler, toplumsal faydayı gözeten bilimsel bir yaklaşım çerçevesinde hazırlanmış olup, ileride referans teşkil etmesi amacıyla kurumsal arşivimizi oluşturmak için yazılmaktadır. Avukat meslektaşlarımız kaynak göstermek şartıyla kullanabilirler.

Toplam 1 konu bulundu

Birinin Adresini ve Kimlik Bilgilerini İnternette Yaymak Suç mu? — TCK m.136

Bir kişinin ev adresini, T.C. kimlik numarasını, telefonunu, doğum tarihini veya aile bilgilerini rızası olmadan internette paylaşmak suç oluşturabilir. Bu davranış halk arasında “doxxing” olarak da adlandırılmaktadır.

TCK m.136’ya göre kişisel verileri hukuka aykırı şekilde başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.

Bilgilerin sosyal medyada, internet sitesinde, forumda, WhatsApp grubunda veya çevrim içi oyun platformunda paylaşılması arasında suçun oluşması bakımından temel bir fark bulunmaz. Önemli olan paylaşımın hukuka aykırı olması ve verinin belirli ya da belirlenebilir bir kişiye ait bulunmasıdır.

Hangi Bilgiler Kişisel Veri Sayılır?

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na göre kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi kişisel veridir.

Kişisel veri olarak değerlendirilebilecek bilgilerden bazıları şunlardır:

  • Ad ve soyadı,
  • Ev adresi,
  • İş yeri adresi,
  • T.C. kimlik numarası,
  • Telefon numarası,
  • E-posta adresi,
  • Doğum tarihi ve doğum yeri,
  • Anne ve baba adı,
  • Aile bilgileri,
  • Fotoğraf ve video,
  • Araç plakası,
  • Konum bilgisi,
  • Meslek ve görev yeri,
  • Öğrenci numarası,
  • Sicil numarası,
  • Pasaport ve ehliyet bilgileri,
  • Banka ve hesap bilgileri,
  • Sağlık bilgileri,
  • Adli sicil bilgileri,
  • İnternet protokolü ve kullanıcı bilgileri.

Paylaşılan bilginin tek başına kişinin kimliğini göstermemesi her zaman yeterli değildir. Diğer bilgilerle birleştirildiğinde kişinin belirlenebilmesi mümkünse kişisel veri niteliği devam edebilir.

Adres Paylaşmanın Cezası Nedir?

Bir kişinin ev adresini hukuki bir sebep veya geçerli rıza olmadan internette paylaşmak TCK m.136 kapsamında değerlendirilebilir.

Suçun cezası:

  • İki yıldan dört yıla kadar hapis cezasıdır.

Kanun maddesinde hapis cezasına alternatif olarak adli para cezası öngörülmemiştir. Ancak yargılama sonunda uygulanabilecek diğer ceza hukuku hükümleri somut olayın şartlarına göre ayrıca değerlendirilir.

Adresin paylaşılması kişinin güvenliğini tehlikeye sokmak, korkutmak veya başkalarını kişinin evine yönlendirmek amacıyla yapılmışsa tehdit, kişilerin huzur ve sükûnunu bozma veya başka suçlar da gündeme gelebilir.

T.C. Kimlik Numarasını Paylaşmak Suç mu?

T.C. kimlik numarası kişisel veridir. Bir kişinin T.C. kimlik numarasını rızası ve hukuki dayanak olmadan paylaşmak TCK m.136 kapsamında suç oluşturabilir.

T.C. kimlik numarası üzerinden kişinin başka bilgilerine erişilebilmesi veya sahte işlemler yapılabilmesi ihtimali nedeniyle bu verinin korunması özellikle önemlidir.

Kimlik kartının ön ve arka yüzünün paylaşılması halinde şu bilgiler de açığa çıkabilir:

  • T.C. kimlik numarası,
  • Seri numarası,
  • Doğum tarihi,
  • Fotoğraf,
  • Anne ve baba adı,
  • İmza,
  • Belgenin geçerlilik bilgileri.

Kimlik görüntüsünün kısa süre sonra silinmesi, paylaşım anında tamamlanan suçu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Bir Kişiye Özel Mesajla Göndermek de Suç mu?

TCK m.136’nın uygulanabilmesi için kişisel verinin mutlaka binlerce kişiye veya herkese açık şekilde yayımlanması gerekmez.

Bir kişinin adresinin, telefonunun veya kimlik bilgilerinin yetkisiz şekilde yalnızca başka bir kişiye gönderilmesi “başkasına verme” kapsamında suç oluşturabilir.

Örneğin şu davranışlar hukuka aykırı olabilir:

  • Adresi özel mesajla başka bir kişiye göndermek,
  • Kimlik fotoğrafını WhatsApp üzerinden paylaşmak,
  • Telefon numarasını bir gruba yazmak,
  • Konum bilgisini üçüncü kişiye bildirmek,
  • Müşteri kaydını başka bir firmaya göndermek.

Paylaşımın kaç kişiye ulaştığı, cezanın belirlenmesinde ve eylemin ağırlığının değerlendirilmesinde dikkate alınabilir.

Sosyal Medyada Adres İfşa Etmek Suç mu?

Instagram, Facebook, X, TikTok, Telegram veya başka bir sosyal medya platformunda bir kişinin adresini paylaşmak TCK m.136 kapsamında suç oluşturabilir.

Paylaşım şu şekillerde yapılabilir:

  • Adresi doğrudan yazmak,
  • Harita konumu paylaşmak,
  • Apartman ve daire numarasını göstermek,
  • Kargo etiketinin fotoğrafını yayımlamak,
  • Fatura veya resmi belgenin görüntüsünü paylaşmak,
  • Evin dış cephesini ve konumunu birlikte göstermek,
  • Kişinin bulunduğu yeri anlık olarak bildirmek.

Paylaşımın kişinin güvenliğini tehlikeye atacak şekilde yapılması, olayın hukuki ağırlığını artırabilir.

“Bu Kişiyi Bulun” Diyerek Adres Paylaşmak Suç mu?

Bir kişiyi hedef göstererek adresini veya kimlik bilgilerini paylaşmak, TCK m.136 dışında başka suçları da gündeme getirebilir.

Paylaşımın içeriğine göre:

  • TCK m.106 kapsamında tehdit,
  • TCK m.125 kapsamında hakaret,
  • TCK m.123 kapsamında kişilerin huzur ve sükûnunu bozma,
  • TCK m.123/A kapsamında ısrarlı takip,
  • TCK m.134 kapsamında özel hayatın gizliliğini ihlal

suçları değerlendirilebilir.

Paylaşımı gören kişilerin mağduru araması, evine gitmesi veya tehdit etmesi halinde bu kişilerin eylemleri ayrıca incelenir.

Bilginin Daha Önce İnternette Bulunması Paylaşımı Serbest Hale Getirir mi?

Bir bilginin daha önce internette yayımlanmış olması, herkesin bu bilgiyi istediği amaçla yeniden paylaşabileceği anlamına gelmez.

Örneğin bir kişinin iş amacıyla paylaştığı telefon numarasının tehdit, taciz veya hedef gösterme amacıyla başka bir yerde yayımlanması hukuka aykırı olabilir.

Verinin daha önce alenileştirilmiş olup olmadığı değerlendirilirken:

  • Veriyi kişinin kendisinin paylaşıp paylaşmadığı,
  • Paylaşımın amacı,
  • Verinin hangi ortamda yayımlandığı,
  • Sonraki paylaşımın ilk amaçla uyumlu olup olmadığı,
  • Güncelliğini koruyup korumadığı,
  • Kişinin güvenliğini tehlikeye sokup sokmadığı

dikkate alınır.

İş yeri adresinin resmi internet sitesinde bulunması ile kişinin gizli tutulan ev adresinin yayımlanması aynı şekilde değerlendirilmez.

Yeniden Paylaşmak veya Retweet Etmek Suç mu?

Kişisel verileri içeren bir paylaşımın başkası tarafından yapılmış olması, yeniden paylaşan kişiyi otomatik olarak sorumluluktan kurtarmaz.

Hukuka aykırı şekilde yayımlanmış adres veya kimlik bilgilerinin:

  • Yeniden paylaşılması,
  • Retweet edilmesi,
  • Ekran görüntüsünün yayımlanması,
  • Başka bir gruba gönderilmesi,
  • Farklı bir internet sitesine yüklenmesi

ayrı bir yayma fiili olarak değerlendirilebilir.

Yeniden paylaşan kişinin verinin hukuka aykırı biçimde yayımlandığını bilip bilmediği ve paylaşımın amacı somut olayda araştırılır.

Bilgilerin Bir Kısmını Gizlemek Yeterli mi?

Kimlik veya adres bilgileri paylaşılırken bazı bölümlerin kapatılması her durumda yeterli değildir. Kalan bilgilerden kişinin kimliği hâlâ belirlenebiliyorsa kişisel veri niteliği devam eder.

Örneğin:

  • T.C. kimlik numarasının yalnızca birkaç rakamını kapatmak,
  • Adresin daire numarasını gizleyip bina ve sokak bilgilerini göstermek,
  • Kimlik fotoğrafında yalnızca seri numarasını kapatmak,
  • Telefon numarasının birkaç hanesini gizlemek

kişinin belirlenmesini tamamen engellemeyebilir.

Maskeleme işlemi, kişinin doğrudan veya dolaylı olarak belirlenemeyeceği şekilde yapılmalıdır.

Başkasının Kargo Etiketini Paylaşmak Suç mu?

Kargo paketlerinin üzerinde çoğu zaman kişinin adı, soyadı, adresi ve telefon numarası bulunur. Kargo etiketini açıkça gösteren bir fotoğrafın sosyal medyada paylaşılması kişisel verilerin hukuka aykırı olarak yayılması sonucunu doğurabilir.

Ürün fotoğrafı, şikâyet paylaşımı veya video hazırlanırken kargo etiketindeki kişisel bilgilerin kapatılması gerekir.

Etiketin yanlışlıkla kısa süreli görünmesi ile bilerek ve kişiyi hedef göstermek amacıyla yayımlanması aynı şekilde değerlendirilmeyebilir. Suçun oluşmasında kast ve olayın bütün şartları incelenir.

Kimlik Bilgileriyle Sahte Hesap Açmak Suç mu?

Başkasına ait ad, fotoğraf, telefon veya kimlik bilgileri kullanılarak sahte sosyal medya hesabı açılması TCK m.136 kapsamında kişisel verileri hukuka aykırı kullanma ve yayma suçunu gündeme getirebilir.

Sahte hesap üzerinden başka suçlar işlenmişse ayrıca:

  • Dolandırıcılık,
  • Hakaret,
  • Tehdit,
  • Şantaj,
  • Özel hayatın gizliliğini ihlal,
  • Bilişim sistemine hukuka aykırı giriş

suçları değerlendirilebilir.

Hesabın yalnızca kısa süre açık kalması veya daha sonra kapatılması, gerçekleşmiş eylemleri ortadan kaldırmaz.

Kamu Görevlisinin Kimlik Bilgilerini Paylaşması

Kamu görevlisinin görevinden kaynaklanan yetkiyi kötüye kullanarak kişisel verileri paylaşması halinde TCK m.137 uygulanabilir.

TCK m.137 uyarınca suçun:

  • Kamu görevlisi tarafından görevin verdiği yetkinin kötüye kullanılmasıyla,
  • Belirli bir meslek veya sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak

işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır.

Örneğin görev gereği erişilen adres veya kimlik bilgilerinin kişisel husumet nedeniyle başkasına verilmesi, nitelikli hal kapsamında değerlendirilebilir.

Ancak kişinin kamu görevlisi olması tek başına yeterli değildir. Suçun görevden kaynaklanan yetki kötüye kullanılarak işlenmesi gerekir.

Çalışanın Müşteri Bilgilerini Paylaşması Suç mu?

Çalışanın işi nedeniyle eriştiği müşteri veya çalışan bilgilerini yetkisiz şekilde paylaşması TCK m.136 kapsamında suç oluşturabilir.

Kişinin mesleğinin sağladığı kolaylıktan yararlanması halinde TCK m.137 uyarınca ceza yarı oranında artırılabilir.

Bu durum özellikle şu mesleklerde gündeme gelebilir:

  • Sağlık çalışanları,
  • Banka çalışanları,
  • Sigorta çalışanları,
  • Telekomünikasyon çalışanları,
  • Kargo çalışanları,
  • İnsan kaynakları çalışanları,
  • Muhasebeciler,
  • Emlak çalışanları,
  • Kamu kurumu personeli.

İşverenin veya kurumun ayrıca kişisel verilerin güvenliğini sağlama yükümlülüğü bulunabilir.

Adres ve Kimlik Bilgileri Tehdit Amacıyla Paylaşılırsa Ne Olur?

Kişisel verilerin paylaşılmasına “adresini biliyorum”, “seni bulacağım” veya “bu kişinin evine gidin” gibi korkutucu ifadeler eşlik ediyorsa TCK m.106 kapsamında tehdit suçu da gündeme gelebilir.

Bu durumda TCK m.136’daki kişisel veri suçu ile tehdit suçu ayrı ayrı değerlendirilebilir.

Paylaşım nedeniyle mağdurun taşınması, telefon numarasını değiştirmesi veya güvenlik önlemi almak zorunda kalması olayın sonuçları bakımından önem taşıyabilir.

Kişisel Veriyi Paylaşmaya Rıza Gösterilmesi

Kişinin verilerinin belirli bir amaçla paylaşılmasına geçerli şekilde rıza göstermesi halinde paylaşım hukuka uygun olabilir.

Ancak rızanın:

  • Belirli bir konuya ilişkin olması,
  • Bilgilendirmeye dayanması,
  • Özgür iradeyle açıklanması,
  • Paylaşımın kapsamını açıkça göstermesi

gerekir.

Bir kişinin telefon numarasını kargo teslimatı için vermesi, bu numaranın reklam grubunda veya sosyal medyada paylaşılmasına rıza gösterdiği anlamına gelmez.

Bir amaçla verilen rıza, sınırsız ve süresiz paylaşım yetkisi sağlamaz.

Paylaşımı Silmek Cezayı Ortadan Kaldırır mı?

Adres veya kimlik bilgilerinin yayımlandıktan sonra silinmesi, tamamlanmış suçu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Verinin kısa süre yayında kalması da paylaşımın gerçekleşmediği anlamına gelmez.

Ancak içeriğin hızlı şekilde kaldırılması, zararın azaltılması ve pişmanlık gösterilmesi cezanın belirlenmesi sırasında değerlendirilebilir.

Ekran görüntüleri, platform kayıtları ve başka kullanıcıların paylaşımları nedeniyle silinen içeriğe ilişkin deliller mevcut olabilir.

TCK m.136 Suçu Şikâyete Bağlı mı?

TCK m.136 kapsamındaki kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme suçu şikâyete bağlı değildir.

Savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatabilir. Bu nedenle şikâyete bağlı suçlardaki altı aylık şikâyet süresi TCK m.136 bakımından uygulanmaz.

Mağdurun daha sonra şikâyetinden vazgeçmesi de soruşturmanın veya davanın otomatik olarak sona ermesini sağlamaz.

TCK m.136 Uzlaştırmaya Tabi mi?

Kişisel verileri hukuka aykırı verme, yayma veya ele geçirme suçu uzlaştırma kapsamında değildir.

Tarafların kendi aralarında anlaşması veya paylaşımı yapan kişinin özür dilemesi, ceza soruşturmasını kendiliğinden sona erdirmez. Ancak failin içeriği kaldırması ve mağdurun zararını azaltmaya çalışması cezanın belirlenmesi sırasında dikkate alınabilir.

Paylaşımı Yapan Kişi Nasıl Tespit Edilir?

Anonim veya sahte hesap kullanılması, paylaşımı yapan kişinin hiçbir şekilde bulunamayacağı anlamına gelmez.

Soruşturma sırasında şu deliller incelenebilir:

  • Hesabın kullanıcı bilgileri,
  • Paylaşım tarihi ve saati,
  • İnternet bağlantı kayıtları,
  • Telefon ve cihaz incelemeleri,
  • Hesaba bağlı e-posta veya telefon numarası,
  • Platform kayıtları,
  • Mesaj içerikleri,
  • Tanık anlatımları,
  • Şüphelinin veriye nasıl ulaştığı,
  • Paylaşım öncesindeki tartışma ve tehditler.

Teknik kayıtların saklama süreleri bulunduğundan başvurunun geciktirilmemesi önemlidir.

Adresi veya Kimlik Bilgileri Paylaşılan Kişi Ne Yapmalı?

Kişisel bilgileri internette yayımlanan kişinin öncelikle delilleri koruması önemlidir.

Şu işlemler yapılabilir:

  • Paylaşımın ekran görüntüsünü almak,
  • Kullanıcı adını ve hesap bilgilerini kaydetmek,
  • Paylaşımın tarih ve saatini belgelemek,
  • İçeriğin bulunduğu sayfayı ve paylaşım zincirini kaydetmek,
  • Mümkünse ekran videosu almak,
  • Paylaşımı gören kişileri belirlemek,
  • Platforma kaldırma başvurusu yapmak,
  • Kolluk birimlerine veya Cumhuriyet Başsavcılığına başvurmak,
  • Kişilik haklarına yönelik müdahalenin durdurulması için hukuki yollara başvurmak.

Ekran görüntüsünün düzenlenmemiş ve tarih, saat, kullanıcı adı gibi bilgileri gösterecek biçimde saklanması yararlı olur.

Maddi ve Manevi Tazminat İstenebilir mi?

Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak yayımlanması nedeniyle zarar gören kişi, ceza soruşturmasından ayrı olarak maddi ve manevi tazminat talep edebilir.

Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu kapsamında:

  • Hukuka aykırı paylaşımın durdurulması,
  • İçeriğin kaldırılması,
  • Yeni paylaşımların önlenmesi,
  • Maddi zararın karşılanması,
  • Manevi tazminat

talep edilebilir.

Ceza davası açılması, tazminat davasını kendiliğinden açmaz. Her başvuru yolunun şartları ve süreleri ayrı değerlendirilir.

Bir kişinin ev adresini, T.C. kimlik numarasını, telefonunu, aile bilgilerini veya konumunu hukuki bir sebep olmadan internette paylaşmak TCK m.136 kapsamında suç oluşturabilir.

Bu suçun cezası iki yıldan dört yıla kadar hapistir. Bilgilerin yalnızca bir kişiye gönderilmesi “verme”, sosyal medyada veya gruplarda paylaşılması ise “yayma” kapsamında değerlendirilebilir.

Suçun kamu görevlisinin yetkisini kötüye kullanmasıyla veya mesleğin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi halinde ceza TCK m.137 uyarınca yarı oranında artırılabilir. Suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında bulunmaz.

Verinin daha önce internette bulunması, ekran görüntüsünün başkasına ait olması veya paylaşımın sonradan silinmesi eylemi otomatik olarak hukuka uygun hale getirmez. Her olay; verinin niteliği, paylaşımın amacı, rıza, kamu yararı ve verinin kimlere ulaştığı dikkate alınarak ayrı değerlendirilir.

Bu metin genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın özellikleri, paylaşımın içeriği ve elde edilen deliller hukuki sonucu değiştirebilir.

İçerik Yayınlanma Tarihi: