Başkasının Banka veya Kredi Kartını Kullanmanın Cezası — TCK m.245
Başkasının Banka veya Kredi Kartını Kullanmanın Cezası
Başkasına ait banka veya kredi kartını, kart sahibinin izni olmadan alışverişte kullanmak, ATM’den para çekmek ya da kart bilgileriyle internet üzerinden ödeme yapmak suç oluşturabilir. Bu eylemler Türk Ceza Kanunu’nun 245. maddesinde banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçu olarak düzenlenmiştir.
Kartın çalınmış, bulunmuş veya daha önce kart sahibi tarafından verilmiş olması tek başına sonucu değiştirmez. Önemli olan kullanım sırasında geçerli rızanın bulunup bulunmadığı ve kullanımla bir menfaat sağlanıp sağlanmadığıdır.
Banka veya Kredi Kartının Kötüye Kullanılması Suçu Nedir?
TCK m.245/1’e göre başkasına ait banka veya kredi kartını herhangi bir şekilde ele geçiren ya da elinde bulunduran kişinin, kart sahibinin veya kartın verilmesi gereken kişinin rızası olmadan kartı kullanarak veya kullandırtarak kendisine ya da başkasına menfaat sağlaması suçtur.
Suçun oluşabilmesi için genel olarak;
- Kartın veya kart bilgilerinin başkasına ait olması,
- Kart sahibinin geçerli rızasının bulunmaması,
- Kartın kullanılması veya başkasına kullandırılması,
- Kullanım sonucunda maddi bir menfaat sağlanması,
gerekir.
Başkasının Kartını Kullanmanın Cezası Nedir?
Başkasına ait gerçek bir banka veya kredi kartının izinsiz kullanılması sonucunda menfaat sağlanmasının cezası:
- Üç yıldan altı yıla kadar hapis,
- Beş bin güne kadar adli para cezasıdır.
Hapis cezası ile adli para cezası birlikte uygulanır. Adli para cezasının toplam tutarı TCK m.52 kapsamında gün birimi ve kişinin ekonomik durumu dikkate alınarak mahkeme tarafından belirlenir.
Hangi Davranışlar TCK m.245 Kapsamına Girebilir?
Aşağıdaki eylemler, şartları bulunuyorsa banka veya kredi kartının kötüye kullanılması suçunu oluşturabilir:
- Bulunan banka kartıyla alışveriş yapmak,
- Çalınan kredi kartını kullanmak,
- Kart sahibinin izni olmadan ATM’den para çekmek,
- Kart bilgileriyle internet alışverişi yapmak,
- Kartı dijital cüzdana ekleyerek ödeme yapmak,
- Temassız özelliğini kullanarak alışveriş yapmak,
- Kart bilgilerini başka kişiye kullandırmak,
- Kayıtlı kart üzerinden uygulama içi satın alma yapmak,
- Kart sahibinin izin verdiği tutardan daha fazla harcama yapmak,
- Kartı yalnızca belirli bir işlem için alan kişinin başka alışverişler yapması.
Kullanılan miktarın düşük olması suçun oluşmasını engellemez. Temassız yöntemle küçük tutarlı bir alışveriş yapılması da menfaat sağlanmışsa ceza sorumluluğu doğurabilir.
Kredi Kartı Bilgileriyle İnternetten Alışveriş Yapmak Suç mu?
Fiziksel kart ele geçirilmeden yalnızca;
- Kart numarası,
- Son kullanma tarihi,
- Güvenlik kodu,
- Kart sahibinin adı,
- SMS veya mobil uygulama doğrulama kodu,
kullanılarak internet üzerinden alışveriş yapılması da TCK m.245/1 kapsamında değerlendirilebilir.
Kartın fiziksel olarak failin elinde bulunmaması, kart bilgilerinin ödeme aracı olarak izinsiz kullanılmasını kendiliğinden cezasız hâle getirmez.
Kart bilgilerinin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi sırasında TCK m.136’daki kişisel verileri ele geçirme veya TCK m.243’teki bilişim sistemine girme suçları da gündeme gelebilir.
Kayıp Banka Kartını Kullanmak Suç mu?
Yerde, ATM’de, iş yerinde veya başka bir yerde bulunan banka kartıyla alışveriş yapmak TCK m.245/1 kapsamında suç oluşturabilir.
Kartın bulunmuş olması, bulan kişiye kartı kullanma hakkı vermez. Kartın;
- Temassız ödeme yöntemiyle kullanılması,
- İnternet alışverişinde kullanılması,
- Başkasına verilerek kullandırılması,
- ATM’den para çekmek için kullanılması,
hâlinde üç yıldan altı yıla kadar hapis ve adli para cezası gündeme gelebilir.
Kart yalnızca bulunmuş ancak hiç kullanılmamışsa TCK m.245/1’de aranan yarar sağlama sonucu gerçekleşmemiş olabilir. Bununla birlikte kartın saklanması veya iade edilmemesi başka kanun hükümleri kapsamında değerlendirilebilir.
Kart Sahibinin Verdiği Kartı İzin Dışında Kullanmak Suç mu?
Kart sahibinin kartı gönüllü olarak vermiş olması, kartın her amaçla ve sınırsız şekilde kullanılabileceği anlamına gelmez.
Örneğin kart sahibi;
- Yalnızca market alışverişi yapılması,
- Belirli bir borcun ödenmesi,
- Belirli tutarda para çekilmesi,
- Tek seferlik alışveriş yapılması,
için izin vermiş olabilir.
Kartın verilen yetkiyi aşarak başka alışverişlerde kullanılması veya izin verilen miktardan daha fazla harcama yapılması, rızanın kapsamı dışında kalan bölüm bakımından TCK m.245’i gündeme getirebilir.
Kart Sahibinin Sonradan Onay Vermesi Suçu Ortadan Kaldırır mı?
Kullanım sırasında rıza bulunmuyorsa kart sahibinin daha sonra harcamayı kabul etmesi, gerçekleşmiş eylemi her durumda kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez.
Bununla birlikte kart sahibinin önceden izin verip vermediği, taraflar arasındaki ilişki, kartın hangi amaçla teslim edildiği ve sonraki beyanlar somut olayın değerlendirilmesinde dikkate alınabilir.
Eşin Banka veya Kredi Kartını Kullanmak Suç mu?
TCK m.245/4, yalnızca maddenin birinci fıkrasındaki gerçek kartın izinsiz kullanılması suçu bakımından belirli yakınlar için şahsi cezasızlık nedeni düzenlemiştir.
Suçun;
- Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin,
- Üstsoy veya altsoyun,
- Bu derecede kayın hısımlarından birinin,
- Evlat edinenin veya evlatlığın,
- Aynı konutta birlikte yaşayan kardeşlerden birinin,
zararına işlenmesi hâlinde ilgili akraba hakkında ceza verilmez.
Bu düzenleme her akrabayı kapsamaz. Sevgili, nişanlı, eski eş, kuzen, arkadaş veya aynı evi paylaşan fakat kardeş olmayan kişi bakımından otomatik cezasızlık bulunmamaktadır.
Ayrıca bu şahsi cezasızlık nedeni, TCK m.245/2 ve m.245/3’teki sahte kart üretme ve kullanma suçları için uygulanmaz.
Eski Eşin Kartını Kullanmak Suç mu?
Boşanılan eş, TCK m.245/4’teki şahsi cezasızlık kapsamına girmez. Haklarında ayrılık kararı verilmiş eşler bakımından da bu cezasızlık hükmü uygulanmaz.
Eski eşe ait kartın veya kart bilgilerinin rıza olmadan kullanılması durumunda TCK m.245/1 kapsamında üç yıldan altı yıla kadar hapis ve adli para cezası gündeme gelebilir.
Kart şifresinin evlilik sırasında öğrenilmiş olması, boşanma veya ayrılık sonrasında kartı kullanma yetkisi sağlamaz.
Çocuğun Anne veya Babasının Kartını Kullanması Suç mu?
Üstsoy ve altsoy arasındaki TCK m.245/1 kapsamındaki eylemlerde TCK m.245/4 uyarınca şahsi cezasızlık nedeni bulunabilir.
Ancak bu hüküm yalnızca gerçek karta ilişkin birinci fıkra bakımından uygulanır. Sahte kart üretme, sahte kart kullanma veya başka kişilerin zarar gördüğü farklı suçlar ayrıca değerlendirilir.
Fiili gerçekleştiren kişi çocuksa TCK m.31’deki yaş küçüklüğüne ilişkin ceza sorumluluğu hükümleri de dikkate alınır.
İş Yerine Ait Kartı Kişisel Harcamalarda Kullanmak Suç mu?
Çalışana şirket giderleri için verilen kartın kişisel alışverişlerde veya yetki sınırının dışında kullanılması TCK m.245 kapsamında değerlendirilebilir.
Kartın çalışana teslim edilmiş olması, kart üzerinde sınırsız tasarruf hakkı sağlamaz. İşverenin verdiği yetki;
- Belirli harcamalar,
- Belirli tutar,
- Belirli süre,
- İş amacı,
ile sınırlı olabilir.
Eylemin özelliklerine göre güveni kötüye kullanma veya başka malvarlığı suçları da ayrıca gündeme gelebilir.
Temassız Kartla Alışveriş Yapmanın Cezası
Bulunan veya izinsiz alınan kartın temassız özelliği kullanılarak alışveriş yapılması da kartın kullanılması suretiyle menfaat sağlanmasıdır.
İşlem sırasında şifre sorulmaması, harcamayı hukuka uygun hâle getirmez. Önemli olan kart sahibinin işleme rıza gösterip göstermediğidir.
Kısa aralıklarla birden fazla temassız işlem yapılması durumunda her işlem ve TCK m.43’teki zincirleme suç hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca değerlendirilir.
ATM’den İzinsiz Para Çekmenin Cezası
Başkasına ait banka kartı ve şifre kullanılarak ATM’den para çekilmesi TCK m.245/1 kapsamında suç oluşturabilir.
Şifrenin daha önce kart sahibi tarafından açıklanmış olması, her para çekme işlemi için izin verildiği anlamına gelmez. Verilen izin sona ermiş veya belirli tutarla sınırlandırılmışsa yetki dışındaki para çekme işlemi hukuka aykırı olabilir.
ATM görüntüleri, işlem saati, kart hareketleri ve paranın daha sonra nasıl kullanıldığı soruşturmada değerlendirilebilir.
Sahte Banka veya Kredi Kartı Üretmenin Cezası
TCK m.245/2’ye göre başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte banka veya kredi kartı;
- Üreten,
- Satan,
- Devreden,
- Satın alan,
- Kabul eden,
kişi hakkında üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası uygulanabilir.
Sahte kartın alışverişte kullanılması şart değildir. Kartın üretilmesi, satılması, devredilmesi, satın alınması veya kabul edilmesi suçun tamamlanması için yeterli olabilir.
Sahte Kredi Kartı Kullanmanın Cezası
TCK m.245/3’e göre sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan banka ya da kredi kartını kullanarak kendisine veya başkasına menfaat sağlayan kişi hakkında:
- Dört yıldan sekiz yıla kadar hapis,
- Beş bin güne kadar adli para cezası
uygulanabilir.
Bu hüküm, fiilin daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmaması şartıyla uygulanır.
Kart Kopyalamak veya Klonlamak Suç mu?
Başkasının banka hesabıyla ilişkilendirilmiş sahte kart oluşturulması TCK m.245/2 kapsamında değerlendirilebilir. Kartın manyetik şerit veya çip bilgilerinin kopyalanması, bu bilgilerle yeni bir kart hazırlanması ve kartın başkasına verilmesi cezai sorumluluk doğurabilir.
Kart bilgilerini ele geçirmek amacıyla cihaz, program, parola veya güvenlik kodu üretilmesi, bulundurulması ya da başkasına verilmesi durumunda TCK m.245/A hükümleri de gündeme gelebilir.
Karttan İşlem Denenip Ödeme Gerçekleşmezse Ne Olur?
Kart limiti yetersiz olduğu, banka işlemi reddettiği veya kart sahibi işlemi zamanında durdurduğu için menfaat sağlanamamışsa tamamlanmış TCK m.245/1 suçu oluşmayabilir.
Ancak kişi doğrudan kartı kullanarak menfaat sağlamaya yönelik işlemlere başlamışsa TCK m.35 kapsamında suça teşebbüs hükümleri değerlendirilebilir.
Harcanan Paranın Geri Ödenmesi Suçu Ortadan Kaldırır mı?
Kart sahibinin zararı sonradan karşılanırsa tamamlanmış suç kendiliğinden ortadan kalkmaz. Ancak TCK m.245/5 uyarınca yalnızca maddenin birinci fıkrasındaki gerçek kartın kötüye kullanılması suçu bakımından TCK m.168’deki etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilir.
Buna göre;
- Kovuşturma başlamadan önce zarar tamamen giderilirse cezada üçte ikisine kadar indirim yapılabilir.
- Kovuşturma başladıktan sonra fakat hüküm verilmeden önce zarar tamamen giderilirse cezada yarısına kadar indirim yapılabilir.
- Zararın kısmen giderilmesi hâlinde etkin pişmanlık uygulanması için mağdurun rızası gerekir.
Sahte kart üretme ve sahte kart kullanma suçlarını düzenleyen TCK m.245/2 ve m.245/3 bakımından TCK m.245/5’teki etkin pişmanlık hükmü uygulanmaz.
Kartın İzinsiz Kullanılması Şikâyete Bağlı mı?
TCK m.245 kapsamındaki suçlar şikâyete bağlı değildir. Cumhuriyet savcılığı suçtan haberdar olduğunda kendiliğinden soruşturma başlatabilir.
Bu nedenle TCK m.73’teki altı aylık şikâyet süresi uygulanmaz. Kart sahibinin sonradan şikâyetinden vazgeçmesi de soruşturmayı veya kamu davasını kendiliğinden sona erdirmez.
TCK m.245/4’te sayılan yakınlar bakımından ise koşulları varsa şahsi cezasızlık hükmü ayrıca değerlendirilir.
Kartı İzinsiz Kullanılan Kişi Nereye Başvurabilir?
İzinsiz işlem fark edildiğinde kartın kullanıma kapatılması ve bankaya bildirim yapılması yeni işlemleri önleyebilir. Ceza soruşturması için CMK m.158 kapsamında ihbar veya şikâyet;
- Cumhuriyet başsavcılığına,
- Polis merkezine,
- Jandarma karakoluna,
yapılabilir.
Bankaya yapılan harcama itirazı ile ceza soruşturması birbirinden farklı süreçlerdir.
İzinsiz Kart Kullanımı Nasıl İspatlanabilir?
Hukuka uygun şekilde elde edilmesi şartıyla şu bilgiler delil olarak değerlendirilebilir:
- Banka hesap ve kart hareketleri,
- İşlem tarihleri ve saatleri,
- ATM veya iş yeri kamera görüntüleri,
- POS cihazı kayıtları,
- İnternet alışverişi sipariş bilgileri,
- İşlem yapılan cihaz ve bağlantı bilgileri,
- Teslimat adresi,
- SMS ve mobil uygulama bildirimleri,
- Doğrulama kodu kayıtları,
- Taraflar arasındaki mesajlaşmalar,
- Satın alınan ürünlerin kime teslim edildiğine ilişkin bilgiler.
Kartın failin eline nasıl geçtiği, kullanım için izin verilip verilmediği ve elde edilen menfaatin kime ait olduğu birlikte incelenir.
TCK m.245 Uzlaştırma Kapsamında mı?
TCK m.245 kapsamındaki banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçları şikâyete bağlı değildir ve CMK m.253 kapsamında uzlaştırmaya tabi suçlar arasında sayılmamıştır.
Bu nedenle TCK m.245 kapsamındaki suçlarda uzlaştırma uygulanmaz.
Başkasına ait banka veya kredi kartını rıza olmadan kullanarak menfaat sağlamanın cezası üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Kartın fiziksel olarak kullanılması şart değildir; kart bilgileriyle internet alışverişi yapılması da somut olayın özelliklerine göre bu kapsamda değerlendirilebilir.
Başkalarının hesaplarıyla ilişkilendirilmiş sahte kart üretmenin, satmanın, devretmenin, satın almanın veya kabul etmenin cezası üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasıdır. Sahte kartı kullanarak menfaat sağlamanın cezası ise dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Uygulanacak hüküm; kartın nasıl elde edildiğine, kullanım izninin kapsamına, menfaat sağlanıp sağlanmadığına ve kartın gerçek veya sahte olmasına göre belirlenir.
