Fotoğraf veya Mesajla Şantaj Yapmanın Cezası Nedir? — TCK m.107
Fotoğraf veya Mesajla Şantaj Yapmanın Cezası Nedir?
Bir kişinin özel fotoğraflarını, videolarını veya mesajlarını yayımlamakla tehdit ederek ondan para, menfaat ya da belirli bir davranış talep etmek şantaj suçunu oluşturabilir. Şantaj suçunun oluşması için mağdurun istenen parayı ödemesi veya talep edilen davranışı gerçekleştirmesi şart değildir.
Şantaj suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 107. maddesinde düzenlenmiştir.
Şantaj suçu nasıl oluşur?
TCK m.107’de şantaj suçunun iki farklı işleniş biçimi bulunmaktadır.
Birinci durumda kişi, yapmaya hakkı olan veya yapmakla yükümlü olduğu bir şeyden söz ederek karşısındaki kişiyi:
- Kanuna aykırı bir davranışta bulunmaya,
- Yapmakla yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya,
- Bir davranışı yapmamaya,
- Kendisine veya başkasına haksız çıkar sağlamaya
zorlamaktadır.
İkinci durumda ise fail, kendisine veya başka bir kişiye yarar sağlamak amacıyla mağdurun şeref veya saygınlığına zarar verebilecek bazı konuları açıklamakla ya da mağdura bu tür konular isnat etmekle tehdit etmektedir.
Fotoğrafla şantaj yapmak suç mu?
Bir kişiye ait özel veya mahrem fotoğrafların;
- Ailesine gönderileceğinin,
- Arkadaşlarına gösterileceğinin,
- İş yerine ulaştırılacağının,
- Sosyal medyada yayımlanacağının,
- İnternet sitelerinde paylaşılacağının
söylenmesi ve bunun karşılığında para veya başka bir yarar istenmesi TCK m.107/2 kapsamında şantaj suçunu gündeme getirebilir.
Fotoğrafların gerçekten yayımlanması şart değildir. Fotoğrafları açıklama tehdidinin mağduru belirli bir davranışa zorlamak veya fail lehine yarar sağlamak amacıyla kullanılması suçun değerlendirilmesi bakımından önemlidir.
Özel mesajları yayımlamakla tehdit etmek şantaj mıdır?
WhatsApp, Instagram, Facebook, X, SMS veya e-posta yoluyla yapılan özel yazışmaları yayımlamakla tehdit ederek kişiden para ya da başka bir menfaat istemek şantaj suçunu oluşturabilir.
Örneğin;
- “Para göndermezsen mesajlarını ailene yollarım.”
- “Benimle görüşmezsen yazışmalarımızı yayımlarım.”
- “İstediğimi yapmazsan fotoğraflarını iş yerine gönderirim.”
- “Şikâyetini geri çekmezsen özel konuşmaları açıklarım.”
gibi ifadeler, konuşmanın bütünü ve failin amacı dikkate alınarak TCK m.107 kapsamında değerlendirilebilir.
Şantaj suçunun cezası nedir?
TCK m.107’ye göre şantaj suçunun cezası:
Bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.
Kanunda hapis cezası ile adli para cezası birlikte öngörülmüştür. Bu nedenle madde metnindeki adli para cezası, hapis cezasına alternatif değil, hapis cezasıyla birlikte uygulanabilecek bir yaptırımdır.
Adli para cezasının toplam miktarı, TCK m.52’de düzenlenen gün sayısı ve bir gün karşılığında belirlenecek miktar üzerinden hesaplanır.
Şantaj yapan kişinin istediğini elde etmesi gerekir mi?
Şantaj yapan kişinin istediği parayı veya menfaati elde etmesi suçun oluşması için zorunlu değildir. Failin fotoğraf, video veya mesajları açıklama tehdidini mağduru zorlamak ya da kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla kullanması yeterli olabilir.
Mağdurun korkmayarak talebi reddetmesi, para göndermemesi veya görüşmeye gitmemesi tek başına cezai değerlendirmeyi ortadan kaldırmaz.
Fotoğraf daha önce rızayla gönderilmişse şantaj oluşur mu?
Bir fotoğrafın veya videonun daha önce kişinin rızasıyla gönderilmiş olması, alıcının bu görüntüyü daha sonra şantaj amacıyla kullanabileceği ya da başkalarıyla paylaşabileceği anlamına gelmez.
Fotoğrafın belirli bir kişiye özel olarak gönderilmesine verilen rıza ile görüntünün aileye, arkadaşlara, iş yerine veya sosyal medyaya gönderilmesine verilen rıza aynı değildir.
Özel fotoğrafı elinde bulunduran kişinin bunu açıklamakla tehdit ederek yarar sağlamaya çalışması TCK m.107’yi; görüntüyü hukuka aykırı şekilde yayımlaması ise TCK m.134’ü gündeme getirebilir.
Şantaj amacıyla fotoğraf yayımlanırsa başka suç oluşur mu?
Şantaj yapan kişi tehdidini gerçekleştirerek özel fotoğraf veya videoları yayımlarsa, şantaj suçunun yanında özel hayatın gizliliğini ihlal suçu da oluşabilir.
TCK m.134/2’ye göre kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı şekilde ifşa eden kişi:
İki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Görüntü veya seslerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması durumunda da aynı ceza uygulanır.
Özel WhatsApp mesajlarının veya diğer kişisel yazışmaların açıklanması durumunda TCK m.132’de düzenlenen haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu da ayrıca gündeme gelebilir.
Hesabı ele geçirerek fotoğraf veya mesajlara ulaşılması
Fail, mağdurun sosyal medya, e-posta veya bulut hesabına izinsiz girerek fotoğraf ve mesajları ele geçirmişse TCK m.243’te düzenlenen bilişim sistemine girme suçu değerlendirilebilir.
Hesaptaki verilerin silinmesi, değiştirilmesi, erişilemez hâle getirilmesi veya başka yere gönderilmesi durumunda TCK m.244 hükümleri de gündeme gelebilir.
Fotoğraf veya mesajların hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi ile bunların şantaj amacıyla kullanılması, olayın özelliklerine göre farklı suçların birlikte değerlendirilmesine neden olabilir.
Şantaj ile tehdit arasındaki fark nedir?
Tehdit suçunda mağdura gelecekte bir kötülük yapılacağı bildirilir. Şantaj suçunda ise tehdit, mağduru belirli bir davranışa zorlamak veya fail lehine yarar sağlamak amacıyla kullanılır.
“Fotoğraflarını yayımlarım” şeklindeki bir sözün tek başına mı söylendiği, yoksa karşılığında para, ilişkiye devam etme, şikâyetten vazgeçme veya başka bir yarar mı istendiği önemlidir.
Yarar sağlama veya mağduru yükümlü olmadığı bir davranışa zorlama amacı bulunmadığında olayın TCK m.106 kapsamındaki tehdit ya da başka suçlar yönünden değerlendirilmesi gerekebilir.
Para vermeye zorlamak her zaman şantaj mıdır?
Talep edilen menfaatin türü ve kullanılan tehdidin içeriği suçun hukuki niteliğini değiştirebilir.
Bir kişiyi hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik saldırıyla tehdit ederek mal vermeye veya para göndermeye zorlamak, TCK m.148’de düzenlenen yağma suçunu gündeme getirebilir.
Buna karşılık kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek özel fotoğraf, video ya da mesajları açıklama tehdidiyle yarar sağlanmaya çalışılması TCK m.107/2 kapsamında değerlendirilebilir.
İnternet ve sosyal medya üzerinden şantaj
Şantaj suçu;
- WhatsApp mesajıyla,
- Instagram veya Facebook üzerinden,
- X özel mesajıyla,
- E-posta yoluyla,
- Görüntülü konuşmada,
- Sahte veya anonim hesap kullanılarak
işlenebilir.
Şantaj yapan kişinin sahte hesap veya yabancı telefon numarası kullanması suçun oluşmasını engellemez. Cumhuriyet savcısı, CMK m.160 ve m.161 kapsamında maddi gerçeğin araştırılması amacıyla soruşturma işlemleri yapabilir.
Şantaj suçu şikâyete bağlı mıdır?
TCK m.107’de şantaj suçunun soruşturulması için şikâyet şartı öngörülmemiştir. Bu nedenle şantaj suçu, Cumhuriyet savcılığı tarafından resen soruşturulabilir.
Mağdurun daha sonra şikâyetinden vazgeçmesi de kamu adına yürütülen soruşturmayı kendiliğinden sona erdirmez. Bununla birlikte olayın ve delillerin gecikmeden bildirilmesi, dijital verilerin korunması bakımından önem taşır.
Şantaj suçu nereye bildirilir?
Şantaja maruz kalan kişi, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesi uyarınca:
- Cumhuriyet Başsavcılığına,
- Polis veya jandarma birimlerine
ihbar veya şikâyette bulunabilir.
Başvuruda şantaj yapan hesabın kullanıcı adı, telefon numarası, talep edilen para veya menfaat, gönderilen mesajlar, fotoğraf ya da videoları açıklama tehdidi ve varsa ödeme bilgileri açıkça belirtilmelidir.
Şantaj suçunda hangi deliller kullanılabilir?
Şantaj soruşturmasında olayın özelliklerine göre şu bilgiler delil olarak değerlendirilebilir:
- WhatsApp ve sosyal medya mesajları,
- E-postalar,
- Sesli mesajlar,
- Gönderilen fotoğraf veya videolar,
- Kullanıcı adı ve profil bilgileri,
- Telefon numaraları,
- Paylaşım bağlantıları,
- Para talep edilen IBAN veya ödeme hesabı,
- Banka hareketleri ve para transferleri,
- Arama kayıtları,
- Tanık anlatımları,
- Hukuka uygun şekilde elde edilen dijital inceleme verileri.
Mesajların tamamının, tarih ve saat bilgilerinin, profil adının ve telefon numarasının görünür şekilde saklanması önemlidir. Deliller korunmadan yazışmaların veya hesabın silinmesi, olayın ispatını güçleştirebilir.
Bununla birlikte delil elde etmek amacıyla başkasının telefonuna veya hesabına izinsiz girmek de ayrı bir suç oluşturabilir. Delillerin hukuka uygun şekilde korunması gerekir.
Şantaj suçu uzlaştırmaya tabi midir?
Şantaj suçu, CMK m.253’te uzlaştırmaya tabi suçlar arasında sayılmamıştır. Ayrıca soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı bir suç değildir. Bu nedenle TCK m.107 kapsamındaki şantaj suçu uzlaştırmaya tabi değildir.
Özel fotoğraf, video veya mesajları açıklamakla tehdit ederek para ya da başka bir yarar istemek TCK m.107 kapsamında şantaj suçunu oluşturabilir. Görüntülerin yayımlanması, hesapların izinsiz ele geçirilmesi veya mağdurun başka biçimlerde tehdit edilmesi hâlinde olayda birden fazla suç hükmü birlikte uygulanabilir.
