Trafikte Makas Atmak ve İnsanların Hayatını Tehlikeye Sokmak Suç mu? - TCK m.179
Bu makaleler, toplumsal faydayı gözeten bilimsel bir yaklaşım çerçevesinde hazırlanmış olup, ileride referans teşkil etmesi amacıyla kurumsal arşivimizi oluşturmak için yazılmaktadır. Avukat meslektaşlarımız kaynak göstermek şartıyla kullanabilirler.

Trafikte “makas atmak”, yalnızca trafik cezası gerektiren bir kural ihlali değildir. Sürüş şeklinin kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı açısından tehlike oluşturması halinde TCK m.179/2 kapsamında ceza suçu meydana gelebilir.
Buna göre sürücü hakkında aynı olay nedeniyle:
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında idari para cezası,
- Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması,
- Aracın trafikten menedilmesi,
- TCK m.179 kapsamında ceza soruşturması
gündeme gelebilir.
Ancak her hatalı veya ani şerit değişikliği otomatik olarak TCK m.179 suçunu oluşturmaz. Sürüşün meydana getirdiği somut tehlike, yol ve trafik şartlarıyla birlikte değerlendirilir.
Makas Atmak Ne Demektir?
“Makas atmak” halk arasında kullanılan bir ifadedir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 46/2-g maddesinde bu davranış, trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde art arda birden fazla şerit değiştirmek olarak düzenlenmiştir.
Suç ve kabahat değerlendirmesinde şu davranışlar önem taşır:
- Kısa mesafe içinde art arda şerit değiştirmek,
- Araçların arasındaki güvenli mesafeyi kullanarak geçiş yapmak,
- Diğer sürücüleri ani fren veya manevraya zorlamak,
- Sinyal vermeden ve kontrolsüz biçimde şerit değiştirmek,
- Yüksek hızla araçların arasından geçmek,
- Emniyet şeridini kullanarak trafiğe yeniden girmek,
- Başka araçları sıkıştırmak,
- Motosiklet, otomobil veya ticari araçlarla tehlikeli geçişler yapmak.
Tek bir şerit değişikliği her zaman “makas atmak” olarak kabul edilmez. Bununla birlikte tek manevra dahi başka bir aracı yoldan çıkarmaya veya yayaları tehlikeye düşürmeye elverişliyse farklı trafik ihlalleri ve TCK m.179 kapsamında değerlendirilebilir.
Makas Atmanın 2026 Yılı İdari Cezası Nedir?
27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun ile makas atmaya ilişkin yaptırımlar ağırlaştırılmıştır.
Karayolları Trafik Kanunu m.46/2-g kapsamında güncel yaptırımlar şöyledir:
| Yaptırım | Güncel uygulama |
|---|---|
| İdari para cezası | 90.000 TL |
| Sürücü belgesinin geri alınması | 60 gün |
| Aracın trafikten menedilmesi | 60 gün |
| Beş yıl içinde m.46 kapsamında sürücü belgesinin ikinci kez geri alınması | Sürücü belgesinin iptali |
Sürücü belgesinin geri alma süresi sona erse bile, Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen idari para cezaları tamamen tahsil edilmeden sürücü belgesi iade edilmez.
Beş yıllık süre içinde Karayolları Trafik Kanunu’nun 46. maddesi kapsamında sürücü belgesi ikinci kez geri alınırsa belge iptal edilir. Yeniden sürücü belgesi alınabilmesi için kanundaki süre ve eğitim şartlarının yerine getirilmesi gerekir. cdn.tbmm.gov.tr
Bu yaptırımlar 27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Daha önce işlenen fiiller bakımından olay tarihinde yürürlükte bulunan hükümler ve geçmişe uygulama ilkeleri dikkate alınır. resmigazete.gov.tr
TCK m.179’a Göre Makas Atmanın Hapis Cezası
TCK m.179/2’ye göre kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşım aracını kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde kullanan kişi cezalandırılır.
Güncel ceza:
Dört aydan iki yıla kadar hapis cezasıdır.
TCK m.179/3 kapsamında alkol, uyuşturucu madde etkisi veya başka bir nedenle güvenli şekilde araç kullanamayacak durumda olmasına rağmen araç kullanan kişi hakkında ise altı aydan iki yıla kadar hapis cezası uygulanır.
TCK m.179/1, trafik işaretlerine veya teknik ulaşım sistemlerine müdahaleyi düzenlediğinden normal makas atma olaylarında esas olarak TCK m.179/2 uygulanır. mevzuat.adalet.gov.tr
Her Makas Atma TCK m.179 Suçunu Oluşturur mu?
Hayır. Karayolları Trafik Kanunu bakımından art arda ve tehlikeli şerit değiştirme idari yaptırım için yeterli olabilir. TCK m.179 bakımından ise sürüşün insanların hayatı, sağlığı veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek boyuta ulaşması gerekir.
Mahkeme şu hususları birlikte değerlendirir:
- Sürücünün hızı,
- Yolun şehir içi, otoyol veya yerleşim dışı olması,
- Trafiğin yoğunluğu,
- Manevra sayısı,
- Araçlar arasındaki mesafe,
- Diğer araçların ani fren yapmak zorunda kalması,
- Araçların yoldan çıkma veya çarpışma tehlikesi geçirmesi,
- Yayaların veya yolcuların bulunması,
- Gece veya gündüz şartları,
- Yağmur, sis, buzlanma ve görüş mesafesi,
- Kamera görüntüleri ve tanık anlatımları.
Örneğin boş bir yolda yapılan hatalı şerit değişikliği idari yaptırım gerektirebilirken, yoğun trafikte yüksek hızla art arda şerit değiştirilmesi ve diğer sürücülerin ani fren yapmak zorunda bırakılması TCK m.179/2 kapsamında suç oluşturabilir.
Kaza Olmasa Bile Ceza Verilir mi?
Evet. TCK m.179’un uygulanabilmesi için mutlaka trafik kazası meydana gelmesi, bir kişinin yaralanması veya aracın zarar görmesi gerekmez.
Sürüşün objektif olarak tehlikeli olması yeterli olabilir. Bu nedenle:
- Araçlara çarpmadan makas atmak,
- Diğer sürücülerin son anda fren yapması,
- Araçların kaçış manevrası yapmak zorunda kalması,
- Yayaların veya motosikletlerin tehlikeye düşürülmesi
halinde herhangi bir zarar meydana gelmese bile ceza soruşturması başlatılabilir.
Bununla birlikte yalnızca trafik kuralının ihlal edildiğinin belirtilmesi yeterli değildir. Ceza dosyasında sürüşün neden ve nasıl tehlikeli olduğu somut delillerle açıklanmalıdır.
Makas Atma Suçu Kasten mi İşlenir?
TCK m.179/2 kasten işlenebilen bir suçtur. Sürücünün tehlikeli araç kullanma hareketlerini bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesi gerekir.
Makas atma niteliğindeki art arda şerit değiştirmeler çoğunlukla bilinçli ve iradi hareketlerdir. Ancak aracın mekanik arıza nedeniyle savrulması, sürücünün ani bir sağlık problemi yaşaması veya başka bir tehlikeden kaçmak için zorunlu manevra yapması halinde suçun manevi unsuru ayrıca incelenir.
Sürücünün belirli bir kişiyi yaralamak istemesi gerekmez. Yaptığı sürüşün başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı açısından tehlike meydana getirebileceğini bilerek hareket etmesi yeterli olabilir.
Makas Atarak Kazaya Neden Olmanın Cezası Nedir?
Makas atma sonucunda kaza meydana gelmişse yalnızca TCK m.179 değil, ortaya çıkan sonuca göre başka suçlar da gündeme gelebilir.
Bir kişi yaralanmışsa
Sürücünün kusuruna göre TCK m.89 kapsamında taksirle yaralama suçu değerlendirilebilir. Sürücü kazanın meydana gelebileceğini öngörmesine rağmen tehlikeli sürüşüne devam etmişse TCK m.22/3 kapsamında bilinçli taksir uygulanabilir ve ceza artırılabilir.
Bir kişi ölmüşse
TCK m.85 kapsamında taksirle ölüme neden olma suçu gündeme gelir. Birden fazla kişinin ölmesi veya ölümle birlikte yaralanma meydana gelmesi halinde daha ağır ceza uygulanır.
Başka araca bilerek yönelmişse
Sürücü makas atmanın ötesine geçerek aracı belirli bir kişiye çarpmak, sıkıştırmak veya yoldan çıkarmak amacıyla kullanmışsa olay kasten yaralama, öldürmeye teşebbüs veya mala zarar verme hükümleri kapsamında değerlendirilebilir.
Yargısal uygulamada tehlikeli sürüş sonucunda yaralanma veya ölüm meydana geldiğinde, zarar suçu ile TCK m.179 arasındaki ilişki ayrıca incelenmektedir. Zarar suçu nedeniyle cezalandırmanın mümkün olduğu durumlarda yalnızca yaralama veya ölüme neden olma suçundan hüküm kurulması söz konusu olabilir. Her olayda TCK m.179 ve yaralama suçlarından ayrı ayrı ceza verilmesi zorunlu değildir. mevzuat.adalet.gov.tr
Bilinçli Taksir ile Olası Kast Arasındaki Fark
Trafik kazalarında bu ayrım verilecek cezayı önemli ölçüde etkiler.
| Kusur biçimi | Açıklama |
|---|---|
| Basit taksir | Sürücü sonucu öngörmez ancak dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranır |
| Bilinçli taksir | Sürücü kaza ihtimalini öngörür fakat kazanın meydana gelmeyeceğine güvenerek sürüşe devam eder |
| Olası kast | Sürücü sonucun meydana gelebileceğini öngörmesine rağmen sonucu kabullenerek hareket eder |
Yüksek hız ve makas atma davranışı tek başına her olayda olası kast anlamına gelmez. Sürüşün süresi, sürücünün uyarılara rağmen devam etmesi, belirli bir aracı hedef alması, yolun yoğunluğu ve sürücünün kazaya karşı tutumu birlikte değerlendirilir.
İdari Ceza ile Hapis Cezası Birlikte Uygulanabilir mi?
Evet. Trafik idari yaptırımı ile TCK m.179 kapsamında yürütülen ceza soruşturmasının hukuki nitelikleri farklıdır.
Örneğin makas atan bir sürücü hakkında:
- 90.000 TL idari para cezası,
- Sürücü belgesinin 60 gün geri alınması,
- Aracın 60 gün trafikten menedilmesi
uygulanırken, aynı zamanda TCK m.179/2 kapsamında dört aydan iki yıla kadar hapis cezası istemiyle soruşturma yürütülebilir.
Trafik cezasının ödenmesi ceza soruşturmasını sona erdirmez. Ceza soruşturmasında beraat edilmesi de idari yaptırımı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Her işlem kendi başvuru yolu içinde değerlendirilir.
Makas Atma Nasıl İspatlanır?
Trafikte makas atma ve TCK m.179 suçunun ispatında şu deliller kullanılabilir:
- Kent güvenlik yönetim sistemi kayıtları,
- Elektronik denetleme sistemi görüntüleri,
- Polis veya jandarma araç kameraları,
- Araç içi kamera kayıtları,
- Cep telefonu görüntüleri,
- Sosyal medya paylaşımları,
- Trafik görevlilerinin tutanakları,
- Mağdur ve tanık anlatımları,
- Plaka tanıma sistemi kayıtları,
- Bilirkişi ve trafik kusur raporları,
- Araçların hız ve konum kayıtları,
- Kaza tespit tutanağı,
- Fren ve lastik izleri,
- Araç hasarlarının konumu.
Kamera görüntüsünde yalnızca araç plakasının görülmesi, ceza sorumluluğu bakımından sürücünün kimliğini her zaman kesin olarak göstermeyebilir. Ceza sorumluluğu şahsidir; aracı kimin kullandığının ayrıca belirlenmesi gerekir.
Araç sahibi, sırf aracın kendi adına kayıtlı olması nedeniyle TCK m.179’dan otomatik olarak cezalandırılamaz. Ancak sürücünün tespit edilememesi, Karayolları Trafik Kanunu kapsamında araç veya plaka üzerinden yapılabilecek idari işlemler bakımından ayrıca değerlendirilir.
Sosyal Medyada Makas Videosu Paylaşmak Delil Olur mu?
Evet. Makas atarken çekilen görüntünün sosyal medyada paylaşılması, sürücünün ve aracın tespit edilmesini sağlayabilir. Görüntünün çekildiği yer, tarih, araç plakası ve sürücünün kimliği teknik incelemeyle araştırılabilir.
Ayrıca 27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Trafik Kanunu Ek m.20 kapsamında, trafik ihlallerini özendiren görüntüleri alenen yayımlamak ve övmek de yasaklanmıştır. Bu davranış için 25.000 TL idari para cezası öngörülmüştür. Yalnızca haber verme, ihbar veya eleştiri amacı taşıyan paylaşım ile ihlali özendiren ve öven paylaşım aynı şekilde değerlendirilmez. cdn.tbmm.gov.tr
Makas Atma Suçu Şikâyete Bağlı mı?
TCK m.179 şikâyete bağlı değildir. Polis, jandarma veya Cumhuriyet savcılığı olayı öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatabilir.
Tehlikeli sürüşten etkilenen kişinin şikâyetinden vazgeçmesi de TCK m.179 soruşturmasını kendiliğinden sona erdirmez. Ancak kaza sonucunda oluşan taksirle yaralama suçu bakımından yaralanmanın niteliğine göre şikâyet şartı ayrıca değerlendirilir.
TCK m.179 kapsamındaki yargılama asliye ceza mahkemesinde yapılır.
Trafik İdari Para Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?
Makas atma nedeniyle düzenlenen idari para cezasına karşı, kararın tebliğ veya tefhim edildiği tarihten itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
Başvuruda özellikle şu konular incelenebilir:
- Aracı başvuran kişinin kullanıp kullanmadığı,
- Görüntünün ihlali açıkça gösterip göstermediği,
- Art arda birden fazla şerit değişikliğinin bulunup bulunmadığı,
- Tutanağın yer, zaman ve plaka bilgilerinin doğruluğu,
- Kamera kaydının kesintisiz ve güvenilir olup olmadığı,
- Zorunlu manevra yapılıp yapılmadığı,
- Tebligatın usulüne uygun olup olmadığı.
Ceza tutanağında gösterilen kanun yolu ve başvuru süresi ayrıca kontrol edilmelidir. mevzuat.adalet.gov.tr
Antalya’da 2016–2025 Dönemine İlişkin Durum
Antalya için 2016–2025 yıllarının tamamını kapsayan ve yalnızca makas atma ihlallerini gösteren kesintisiz bir kamu veri serisi yayımlanmamıştır. TCK m.179 kapsamındaki dosyaların kaçının doğrudan makas atma, kaçının alkollü araç kullanma veya başka tehlikeli sürüşlerden kaynaklandığı da faaliyet raporlarında ayrı ayrı gösterilmemektedir.
Elde bulunan resmî verilerden şu sonuçlar çıkarılabilir:
-
Antalya 2024 adli faaliyet raporunda trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu, birden fazla asliye ceza mahkemesinin en sık görülen suçları arasında yer almaktadır.
-
Bazı 2024 mahkeme tablolarında TCK m.179/2 dosyalarının ortalama bitirilme süreleri 3, 44, 55, 57 ve 76 gün gibi farklı sürelerle gösterilmiştir. Bu süreler Antalya ilinin genel ortalaması değildir; yalnızca ilgili mahkemenin raporlanan dosyalarını ifade eder.
-
Antalya 2025 adli faaliyet raporunda da TCK m.179/2 ve m.179/3 dosyaları birden fazla mahkemenin suç türleri arasında yer almaktadır. Mahkeme bazında 1 gün ile 103 gün arasında farklı ortalama sonuçlandırma süreleri görülmektedir.
-
Faaliyet raporları mahkeme bazında sonuçlandırma süresi vermekte; makas atmaya özgü şüpheli, mahkûmiyet, beraat veya ceza miktarı sayılarını ayrı göstermemektedir. rayp.adalet.gov.tr
Antalya Valiliğinin 4 Aralık 2025 tarihli açıklamasında, Kasım 2025 boyunca 382.718 sürücünün denetlendiği, 89.160 kişiye idari para cezası uygulandığı ve 3.827 aracın trafikten menedildiği belirtilmiştir. Aynı ay Antalya genelinde 1.955 trafik kazası meydana gelmiş; 7 kişi hayatını kaybetmiş ve 1.403 kişi yaralanmıştır. Bu rakamlar yalnızca makas atma olaylarına ait değildir ve Antalya’daki genel trafik yoğunluğunu göstermektedir. antalya.gov.tr
Antalya Emniyet Müdürlüğünün 28 Ocak 2026 tarihli kamu açıklamasında, sosyal medyada yayımlanan tehlikeli şerit değiştirme görüntüleri nedeniyle iki toplu taşıma sürücüsü hakkında trafik idari yaptırımı uygulandığı ve ayrıca trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan adli işlem başlatıldığı açıklanmıştır. Bu olay, kamera veya sosyal medya görüntülerinin hem idari işlem hem de TCK m.179 soruşturması için kullanılabileceğini göstermektedir. antalya.pol.tr
Sonuç olarak Antalya’da TCK m.179 dosyalarının düzenli olarak yargılamaya konu olduğu görülmektedir. Ancak yayımlanan kamu verileri, 2016–2025 döneminde yalnızca makas atma olaylarının arttığını veya azaldığını gösteren güvenilir bir on yıllık oran hesaplamaya yeterli değildir.
Trafikte makas atmak, Karayolları Trafik Kanunu m.46/2-g kapsamında ağır bir trafik ihlalidir. 27 Şubat 2026 tarihinden itibaren bu davranış için 90.000 TL idari para cezası, sürücü belgesinin 60 gün geri alınması ve aracın 60 gün trafikten menedilmesi öngörülmüştür.
Makas atma davranışı kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı açısından tehlikeli bir sürüş oluşturuyorsa TCK m.179/2 kapsamında ayrıca dört aydan iki yıla kadar hapis cezası gündeme gelir. Bir kazanın gerçekleşmesi şart değildir. Yaralanma veya ölüm meydana gelmişse taksirle yaralama, taksirle ölüme neden olma, bilinçli taksir veya olayın özelliklerine göre kasten işlenen suçlara ilişkin hükümler ayrıca değerlendirilir.
Bu metin genel hukuki bilgilendirme niteliğindedir. Somut olayın görüntüleri, yol ve trafik şartları, sürücünün hareketleri, meydana gelen tehlike ve varsa kaza sonucu incelenmeden kesin hukuki değerlendirme yapılamaz.