WhatsApp’tan Küfür ve Hakaret Etmek Suç mu?

WhatsApp üzerinden bir kişiye küfür etmek, aşağılayıcı ifadeler göndermek veya kişinin onurunu, şerefini ve saygınlığını zedeleyebilecek somut bir fiil isnat etmek hakaret suçunu oluşturabilir. Mesajın özel sohbetten, WhatsApp grubundan, sesli mesajla veya görüntülü iletiyle gönderilmesi suçun oluşmasına engel değildir.

WhatsApp yoluyla gerçekleştirilen hakaret, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi kapsamında değerlendirilir.

WhatsApp mesajı hakaret suçu oluşturur mu?

TCK m.125/1’e göre bir kişiye:

1. Onur, şeref ve saygınlığını zedeleyebilecek somut bir fiil veya olgu isnat etmek,
2. Sövmek suretiyle kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırmak

hakaret suçunu oluşturabilir.

TCK m.125/2’de hakaretin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle işlenmesi ayrıca düzenlenmiştir. Bu nedenle WhatsApp üzerinden gönderilen;

1. Yazılı mesajlar,
2. Sesli mesajlar,
3. Fotoğraflar,
4. Videolar,
5. Görüntülü veya sesli arama sırasında söylenen sözler

kanundaki diğer şartların da bulunması hâlinde hakaret suçuna konu olabilir.

WhatsApp’tan hakaret etmenin cezası nedir?

TCK m.125/1 ve m.125/2 uyarınca WhatsApp üzerinden işlenen hakaret suçunun temel cezası:

Üç aydan iki yıla kadar hapis cezası veya adli para cezasıdır.

Hapis cezası ve adli para cezası birbirine alternatif olarak düzenlenmiştir. Mahkeme, olayın özelliklerine ve uygulanması gereken kanun hükümlerine göre yaptırımı belirler.

Hakaretin;

• Kamu görevlisine görevinden dolayı,
• Kişinin dinî, siyasi, sosyal veya felsefi inanç ve düşünceleri nedeniyle,
• Kişinin mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranması nedeniyle,
• Kişinin mensup olduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden söz edilerek

işlenmesi hâlinde TCK m.125/3 gereğince cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.

Her kaba WhatsApp mesajı hakaret sayılır mı?

Bir mesajın rahatsız edici, sert veya nezaketsiz olması tek başına hakaret suçunun oluştuğunu göstermez. TCK m.125’te aranan temel unsur, ifadenin kişinin onuruna, şerefine ve saygınlığına saldırı niteliğinde olmasıdır.

Mesajın tamamı, taraflar arasındaki konuşmanın bütünü, kullanılan kelimeler, mesajın kime yöneltildiği ve olayın gerçekleşme biçimi birlikte değerlendirilir. Bir davranışın eleştirilmesi ile doğrudan kişinin şeref ve saygınlığının hedef alınması aynı hukuki anlama gelmez.

WhatsApp grubunda hakaret edilirse ne olur?

Mağdurun da bulunduğu bir WhatsApp grubunda doğrudan ona yönelik hakaret içeren mesaj gönderilmesi, TCK m.125/2 kapsamında değerlendirilebilir.

Hakaret mağdurun bulunmadığı bir grupta veya yazışmada yapılmışsa gıyapta hakaret hükümleri gündeme gelebilir. TCK m.125/1’e göre mağdurun gıyabında gerçekleştirilen hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi gerekir.

WhatsApp grubundaki katılımcı sayısı, mesajın kimlere ulaştığı ve mağdurun grupta bulunup bulunmadığı bu nedenle önem taşır.

WhatsApp grubundaki hakaret alenen işlenmiş sayılır mı?

TCK m.125/4’e göre hakaretin alenen işlenmesi durumunda ceza altıda bir oranında artırılır. Ancak bir mesajın WhatsApp grubuna gönderilmiş olması tek başına her durumda aleniyet bulunduğu anlamına gelmez.

Grubun sınırlı kişilerden oluşup oluşmadığı, gruba katılımın açık olup olmadığı ve mesajın belirsiz sayıdaki kişilerce görülebilme imkânı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

WhatsApp durumunda veya geniş katılımlı bir grupta paylaşılan ifadeler bakımından da paylaşımın erişilebilirliği ve hedef aldığı kişinin belirlenebilir olup olmadığı önemlidir.

WhatsApp hakaretinde şikâyet süresi ne kadardır?

TCK m.131’e göre kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hakaret dışında kalan hakaret suçlarının soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır.

TCK m.73 uyarınca şikâyet süresi, mağdurun hem hakaret fiilini hem de mesajı gönderen kişiyi öğrendiği tarihten itibaren altı aydır.

Mesajın hangi telefon numarasından gönderildiği biliniyor ancak gönderen kişinin gerçek kimliği bilinmiyorsa, kimliğin ne zaman öğrenildiği şikâyet süresinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret edilmesi durumunda ise mağdurun şikâyeti aranmaz ve soruşturma resen yürütülür.

WhatsApp hakareti nereye şikâyet edilir?

Hakarete uğrayan kişi, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesi kapsamında:

• Cumhuriyet Başsavcılığına,
• Polis veya jandarma birimlerine

yazılı veya sözlü olarak şikâyette bulunabilir.

Ceza davası doğrudan mağdur tarafından açılmaz. Şikâyet üzerine Cumhuriyet savcısı soruşturma yürütür. Yeterli şüphe bulunması hâlinde CMK m.170 uyarınca iddianame düzenlenir. İddianamenin mahkeme tarafından kabul edilmesiyle kamu davası açılır.

WhatsApp hakaretinde hangi deliller kullanılabilir?

WhatsApp üzerinden işlenen hakaret suçunda olayın özelliğine göre şu bilgiler delil olarak değerlendirilebilir:

• Mesajların ekran görüntüleri,
• Mesajın gönderildiği telefon numarası,
• Profil bilgileri,
• Mesajların tarih ve saatleri,
• Sesli mesajlar,
• Fotoğraf ve videolar,
• WhatsApp grup bilgileri ve katılımcı listesi,
• Mesajların orijinal hâli,
• Tanık anlatımları,
• Hukuka uygun şekilde elde edilen dijital inceleme verileri.

Ekran görüntülerinin kesilmeden ve konuşmanın bütünlüğünü gösterecek biçimde saklanması, telefon numarası ile tarih ve saat bilgilerinin korunması önemlidir. Mesajı gönderen kişinin mesajı sonradan silmesi, elde bulunan diğer hukuka uygun delillerin değerlendirilmesine tek başına engel olmaz.

Bununla birlikte başkasının telefonuna izinsiz girmek, özel yazışmalarını hukuka aykırı şekilde ele geçirmek veya konuşmaları gizlice kaydetmek TCK m.132, m.133, m.134 ve m.243 kapsamında ayrıca hukuki sorunlara neden olabilir.

WhatsApp’tan hakarette önödeme uygulanır mı?

TCK m.75/6-a kapsamında, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret hâli hariç olmak üzere TCK m.125 kapsamındaki hakaret suçları önödeme kapsamındadır.

Kanunda belirtilen önödeme şartlarının yerine getirilmesi durumunda soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığına, dava açılmışsa kamu davasının düşmesine karar verilebilir. Önödeme, mağdura ödenen manevi tazminat değildir ve mağdurun kişisel haklarına ilişkin taleplerini ortadan kaldırmaz.

Güncel CMK m.253 düzenlemesi uyarınca hakaret suçunda uzlaştırma hükümleri uygulanmaz. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen ve TCK m.125/3-a kapsamında kalan hakaret ise önödeme kapsamı dışındadır.

WhatsApp mesajı nedeniyle manevi tazminat istenebilir mi?

Hakaret içeren WhatsApp mesajı kişinin kişilik haklarını ihlal etmişse, ceza soruşturmasından ayrı olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi kapsamında manevi tazminat talebi gündeme gelebilir.

Ceza soruşturması ile manevi tazminat davası farklı hukuki süreçlerdir. Önödeme sonucunda ceza soruşturmasının sona ermesi, TCK m.75/5 uyarınca kişisel hakların talep edilmesine engel oluşturmaz.

WhatsApp üzerinden yazılan her kaba söz otomatik olarak hakaret sayılmaz. Mesajın içeriği, konuşmanın tamamı, sözün yöneltildiği kişi, grubun yapısı ve deliller birlikte değerlendirilir. Somut olayın özellikleri uygulanacak kanun hükümlerini ve hukuki sonucu değiştirebilir.