Instagram, Facebook ve X’te Hakaret Etmenin Cezası Nedir? — TCK m.125

WhatsApp’tan Küfür ve Hakaret Etmek Suç mu?
WhatsApp üzerinden bir kişiye küfür etmek, aşağılayıcı ifadeler göndermek veya kişinin onurunu, şerefini ve saygınlığını zedeleyebilecek somut bir fiil isnat etmek hakaret suçunu oluşturabilir. Mesajın özel sohbetten, WhatsApp grubundan, sesli mesajla veya görüntülü iletiyle gönderilmesi suçun oluşmasına engel değildir.
WhatsApp yoluyla gerçekleştirilen hakaret, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi kapsamında değerlendirilir.
WhatsApp mesajı hakaret suçu oluşturur mu?
TCK m.125/1’e göre bir kişiye:
- Onur, şeref ve saygınlığını zedeleyebilecek somut bir fiil veya olgu isnat etmek,
- Sövmek suretiyle kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırmak
hakaret suçunu oluşturabilir.
TCK m.125/2’de hakaretin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle işlenmesi ayrıca düzenlenmiştir. Bu nedenle WhatsApp üzerinden gönderilen;
- Yazılı mesajlar,
- Sesli mesajlar,
- Fotoğraflar,
- Videolar,
- Görüntülü veya sesli arama sırasında söylenen sözler
kanundaki diğer şartların da bulunması hâlinde hakaret suçuna konu olabilir.
WhatsApp’tan hakaret etmenin cezası nedir?
TCK m.125/1 ve m.125/2 uyarınca WhatsApp üzerinden işlenen hakaret suçunun temel cezası:
Üç aydan iki yıla kadar hapis cezası veya adli para cezasıdır.
Hapis cezası ve adli para cezası birbirine alternatif olarak düzenlenmiştir. Mahkeme, olayın özelliklerine ve uygulanması gereken kanun hükümlerine göre yaptırımı belirler.
Hakaretin;
- Kamu görevlisine görevinden dolayı,
- Kişinin dinî, siyasi, sosyal veya felsefi inanç ve düşünceleri nedeniyle,
- Kişinin mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranması nedeniyle,
- Kişinin mensup olduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden söz edilerek
işlenmesi hâlinde TCK m.125/3 gereğince cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
Her kaba WhatsApp mesajı hakaret sayılır mı?
Bir mesajın rahatsız edici, sert veya nezaketsiz olması tek başına hakaret suçunun oluştuğunu göstermez. TCK m.125’te aranan temel unsur, ifadenin kişinin onuruna, şerefine ve saygınlığına saldırı niteliğinde olmasıdır.
Mesajın tamamı, taraflar arasındaki konuşmanın bütünü, kullanılan kelimeler, mesajın kime yöneltildiği ve olayın gerçekleşme biçimi birlikte değerlendirilir. Bir davranışın eleştirilmesi ile doğrudan kişinin şeref ve saygınlığının hedef alınması aynı hukuki anlama gelmez.
WhatsApp grubunda hakaret edilirse ne olur?
Mağdurun da bulunduğu bir WhatsApp grubunda doğrudan ona yönelik hakaret içeren mesaj gönderilmesi, TCK m.125/2 kapsamında değerlendirilebilir.
Hakaret mağdurun bulunmadığı bir grupta veya yazışmada yapılmışsa gıyapta hakaret hükümleri gündeme gelebilir. TCK m.125/1’e göre mağdurun gıyabında gerçekleştirilen hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi gerekir.
WhatsApp grubundaki katılımcı sayısı, mesajın kimlere ulaştığı ve mağdurun grupta bulunup bulunmadığı bu nedenle önem taşır.
WhatsApp grubundaki hakaret alenen işlenmiş sayılır mı?
TCK m.125/4’e göre hakaretin alenen işlenmesi durumunda ceza altıda bir oranında artırılır. Ancak bir mesajın WhatsApp grubuna gönderilmiş olması tek başına her durumda aleniyet bulunduğu anlamına gelmez.
Grubun sınırlı kişilerden oluşup oluşmadığı, gruba katılımın açık olup olmadığı ve mesajın belirsiz sayıdaki kişilerce görülebilme imkânı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
WhatsApp durumunda veya geniş katılımlı bir grupta paylaşılan ifadeler bakımından da paylaşımın erişilebilirliği ve hedef aldığı kişinin belirlenebilir olup olmadığı önemlidir.
WhatsApp hakaretinde şikâyet süresi ne kadardır?
TCK m.131’e göre kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hakaret dışında kalan hakaret suçlarının soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır.
TCK m.73 uyarınca şikâyet süresi, mağdurun hem hakaret fiilini hem de mesajı gönderen kişiyi öğrendiği tarihten itibaren altı aydır.
Mesajın hangi telefon numarasından gönderildiği biliniyor ancak gönderen kişinin gerçek kimliği bilinmiyorsa, kimliğin ne zaman öğrenildiği şikâyet süresinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret edilmesi durumunda ise mağdurun şikâyeti aranmaz ve soruşturma resen yürütülür.
WhatsApp hakareti nereye şikâyet edilir?
Hakarete uğrayan kişi, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesi kapsamında:
- Cumhuriyet Başsavcılığına,
- Polis veya jandarma birimlerine
yazılı veya sözlü olarak şikâyette bulunabilir.
Ceza davası doğrudan mağdur tarafından açılmaz. Şikâyet üzerine Cumhuriyet savcısı soruşturma yürütür. Yeterli şüphe bulunması hâlinde CMK m.170 uyarınca iddianame düzenlenir. İddianamenin mahkeme tarafından kabul edilmesiyle kamu davası açılır.
WhatsApp hakaretinde hangi deliller kullanılabilir?
WhatsApp üzerinden işlenen hakaret suçunda olayın özelliğine göre şu bilgiler delil olarak değerlendirilebilir:
- Mesajların ekran görüntüleri,
- Mesajın gönderildiği telefon numarası,
- Profil bilgileri,
- Mesajların tarih ve saatleri,
- Sesli mesajlar,
- Fotoğraf ve videolar,
- WhatsApp grup bilgileri ve katılımcı listesi,
- Mesajların orijinal hâli,
- Tanık anlatımları,
- Hukuka uygun şekilde elde edilen dijital inceleme verileri.
Ekran görüntülerinin kesilmeden ve konuşmanın bütünlüğünü gösterecek biçimde saklanması, telefon numarası ile tarih ve saat bilgilerinin korunması önemlidir. Mesajı gönderen kişinin mesajı sonradan silmesi, elde bulunan diğer hukuka uygun delillerin değerlendirilmesine tek başına engel olmaz.
Bununla birlikte başkasının telefonuna izinsiz girmek, özel yazışmalarını hukuka aykırı şekilde ele geçirmek veya konuşmaları gizlice kaydetmek TCK m.132, m.133, m.134 ve m.243 kapsamında ayrıca hukuki sorunlara neden olabilir.
WhatsApp’tan hakarette önödeme uygulanır mı?
TCK m.75/6-a kapsamında, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret hâli hariç olmak üzere TCK m.125 kapsamındaki hakaret suçları önödeme kapsamındadır.
Kanunda belirtilen önödeme şartlarının yerine getirilmesi durumunda soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığına, dava açılmışsa kamu davasının düşmesine karar verilebilir. Önödeme, mağdura ödenen manevi tazminat değildir ve mağdurun kişisel haklarına ilişkin taleplerini ortadan kaldırmaz.
Güncel CMK m.253 düzenlemesi uyarınca hakaret suçunda uzlaştırma hükümleri uygulanmaz. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen ve TCK m.125/3-a kapsamında kalan hakaret ise önödeme kapsamı dışındadır.
WhatsApp mesajı nedeniyle manevi tazminat istenebilir mi?
Hakaret içeren WhatsApp mesajı kişinin kişilik haklarını ihlal etmişse, ceza soruşturmasından ayrı olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi kapsamında manevi tazminat talebi gündeme gelebilir.
Ceza soruşturması ile manevi tazminat davası farklı hukuki süreçlerdir. Önödeme sonucunda ceza soruşturmasının sona ermesi, TCK m.75/5 uyarınca kişisel hakların talep edilmesine engel oluşturmaz.
WhatsApp üzerinden yazılan her kaba söz otomatik olarak hakaret sayılmaz. Mesajın içeriği, konuşmanın tamamı, sözün yöneltildiği kişi, grubun yapısı ve deliller birlikte değerlendirilir. Somut olayın özellikleri uygulanacak kanun hükümlerini ve hukuki sonucu değiştirebilir.
Makaleler | Ceza Hukuku Avukat Uğur Azap Antalya Hukuk Ofisi
-
Özel belgede sahtecilikMadde 207- (1) Bir özel belgeyi sahte olarak düzenleyen veya gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren ve kullanan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Bir sahte özel belgeyi bu özelliğini bilerek kullanan kişi de yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.Özel belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemekMadde 208 - (1)... +Devamını oku
-
KVKK Kapsamında Kişisel Mesajlaşmaların İzinsiz Paylaşılması: Türk Hukuk Sisteminde Cezai ve Hukuki Yaptırımların Akademik İncelemesiGirişDijital iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte, WhatsApp, Telegram, SMS, e-posta ve sosyal medya DM yazışmaları gibi kişisel mesajlaşmaların hukuki statüsü daha da önem kazanmıştır. Bu mesajların ilgilinin rızası olmaksızın üçüncü kişilerle paylaşılması... +Devamını oku
-
İnfaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmakMadde 297- (1) İnfaz kurumuna veya tutukevine silah, uyuşturucu veya uyarıcı madde veya elektronik haberleşme aracı sokan veya bulunduran kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun konusunu oluşturan eşyanın, temin edilmesi veya bulundurulması ayrı bir suç oluşturduğu takdirde; fikri içtima hükümlerine göre... +Devamını oku
-
Yaralama Suçları ve Cezaları: Türk Ceza Hukukuna Göre Detaylı İncelemeYaralama suçları, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında bireylerin vücut bütünlüğünü koruma altına alan önemli suç tiplerinden biridir. Bu suçlar, failin mağdura fiziksel zarar vermesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Türk hukuk sisteminde, yaralama suçları basit ve nitelikli olmak üzere iki ana kategoride ele alınmaktadır. İşte TCK'... +Devamını oku
-
Hürriyete Karşı SuçlarTehditTCK Madde 106(1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan 44 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “altı aydan iki” ibaresi “iki yıldan beş” şeklinde değiştirilmiştir. 45 18/6/2014 tarihli ve... +Devamını oku
-
Fiyatları etkilemeMadde 237- (1) İşçi ücretlerinin veya besin veya malların değerlerinin artıp eksilmesi sonucunu doğurabilecek bir şekilde ve bu maksatla yalan haber veya havadis yayan veya sair hileli yollara başvuran kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adlî para cezası verilir.(2) Fiil sonucu besin veya malların değerleri veya işçi ücretleri artıp eksildiği takdirde ceza yarısı oranında... +Devamını oku
-
Güvence Bedeli (Kefaletle Serbest Kalma) Nedir?Türk Ceza Muhakemesi Kanunu Çerçevesinde Akademik ve Açıklayıcı İncelemeGirişCeza muhakemesi hukukunda, şüpheli veya sanığın özgürlüğünün geçici olarak kısıtlanması mümkündür. Bu amaçla uygulanan en yaygın koruma tedbiri tutuklamadır. Ancak, özgürlük hakkı temel bir insan hakkı olduğundan, tutuklamaya alternatif yollar da öngörülmüştür. İşte bu... +Devamını oku
-
Türk Ceza Kanunu’nda Cinsel Saldırı Suçu (TCK m. 102) Kapsamında Ceza Sorumluluğu: Normatif ve Uygulamalı Bir DeğerlendirmeTürk Ceza Kanunu’nun 102. maddesi, cinsel saldırı suçunu düzenleyerek bireylerin cinsel dokunulmazlıklarını koruma altına almayı amaçlamaktadır. Cinsel saldırı, failin mağdurun vücut dokunulmazlığını ihlal ederek onun cinsel özgürlüğüne karşı gerçekleştirdiği fiillerle oluşur... +Devamını oku
-
Devletin güvenliğine ve siyasal yararlarına ilişkin bilgileri açıklamaMadde 329- (1) Devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından niteliği itibarıyla gizli kalması gereken bilgileri açıklayan kimseye beş yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir.(2) Fiil, savaş zamanında işlenmiş veya Devletin savaş hazırlıklarını veya savaş etkinliğini veya askerî hareketlerini tehlikeye... +Devamını oku
-
Kamu Güvenine Karşı SuçlarKıymetli damgada sahtecilikMadde 199- (1) Kıymetli damgayı sahte olarak üreten, ülkeye sokan, nakleden, muhafaza eden veya tedavüle koyan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.(2) Sahte olarak üretilmiş kıymetli damgayı bilerek kabul eden kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.(3) Sahteliğini... +Devamını oku
-
FuhuşMadde 227- (1) Çocuğu fuhşa teşvik eden, bunun yolunu kolaylaştıran, bu maksatla tedarik eden veya barındıran ya da çocuğun fuhşuna aracılık eden kişi, dört yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu suçun işlenişine yönelik hazırlık hareketleri de tamamlanmış suç gibi cezalandırılır.(2) Bir kimseyi fuhşa teşvik eden, bunun yolunu kolaylaştıran ya... +Devamını oku
-
Basit Yaralama ve Hafif Darp Davası Nasıl Sonuçlanır?Halk arasında “hafif darp” olarak adlandırılan fiil, Türk Ceza Kanunu’nda ayrı bir suç adı değildir. Yaralanmanın basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması durumunda TCK m.86/2 kapsamında basit kasten yaralama suçu gündeme gelir.Basit yaralama davası; şikâyet bulunmaması, şikâyetten vazgeçilmesi, uzlaşma, beraat, adli para... +Devamını oku
-
Ceza Kanunu Nitelikli dolandırıcılık Madde 158(1) Dolandırıcılık suçunun;a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle,c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin... +Devamını oku
-
Cinayet Suçları ve Cezaları: Türk Ceza Hukuku'na Göre Detaylı Bir DeğerlendirmeCinayet suçları, Türk Ceza Kanunu'nda (TCK) en ağır cezalarla karşılanan fiiller arasında yer almaktadır. Cinayet, bir insanı kasten öldürmek suretiyle işlenen bir suç olup, toplumda derin etkiler bırakmaktadır. TCK'ya göre cinayet suçları ve bunların cezaları, işlenme şekline, kast derecesine ve suçun niteliğine göre... +Devamını oku
-
Reşit olmayanla cinsel ilişkiTCK Madde 104(1) Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 23/11/2005 tarihli ve E: 2005/103, K: 2005/89 sayılı kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/6/2014-6545/60 md.) Suçun mağdur ile arasında evlenme... +Devamını oku
-
Özel belgede sahtecilikMadde 207- (1) Bir özel belgeyi sahte olarak düzenleyen veya gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren ve kullanan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Bir sahte özel belgeyi bu özelliğini bilerek kullanan kişi de yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.Özel belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemekMadde 208 - (1)... +Devamını oku
-
Uluslararası casuslukMadde 331- (1) Yabancı bir devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından niteliği itibarıyla gizli kalması gereken bilgileri, diğer bir yabancı devlet lehine siyasal veya askerî casusluk maksadıyla temin eden vatandaşa veya bunu Türkiye'de temin etmiş bulunan yabancıya bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilir.
-
Zor kullanma yetkisine ilişkin sınırın aşılmasıMadde 256- (1) Zor kullanma yetkisine sahip kamu görevlisinin, görevini yaptığı sırada, kişilere karşı görevinin gerektirdiği ölçünün dışında kuvvet kullanması halinde, kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
-
Cinsel Dokunulmazlığa Karşı SuçlarCinsel saldırıCeza kanunu Madde 102- (Değişik: 18/6/2014-6545/58 md.) (1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.(2) Fiilin vücuda organ veya... +Devamını oku
-
Kamu Güvenine Karşı SuçlarParada sahtecilikMadde 197- (1) Memlekette veya yabancı ülkelerde kanunen tedavülde bulunan parayı, sahte olarak üreten, ülkeye sokan, nakleden, muhafaza eden veya tedavüle koyan kişi, iki yıldan oniki yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.(2) Sahte parayı bilerek kabul eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile... +Devamını oku
-
Anayasayı ihlalMadde 309- (1) Cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edenler ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılırlar.(2) Bu suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili... +Devamını oku
-
Vücut Dokunulmazlığına Karşı SuçlarKasten yaralamaMadde 86- (1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) (Ek fıkra: 31/3/2005 – 5328/4 md.) Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması... +Devamını oku
-
Zor kullanma yetkisine ilişkin sınırın aşılmasıMadde 256- (1) Zor kullanma yetkisine sahip kamu görevlisinin, görevini yaptığı sırada, kişilere karşı görevinin gerektirdiği ölçünün dışında kuvvet kullanması halinde, kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.