IBAN Kiralamak veya Banka Hesabını Başkasına Kullandırmak Suç mu?

Türk Ceza Kanunu’nda “IBAN kiralama” adıyla bağımsız bir suç bulunmamaktadır. Ancak banka hesabının dolandırıcılık, yasa dışı bahis veya suçtan elde edilen paraların aktarılması amacıyla başkasına kullandırılması ciddi ceza sorumluluğu doğurabilir.

Hesap sahibinin sorumluluğu; hesabın hangi amaçla kullanıldığını bilip bilmediğine, karşılığında para alıp almadığına, gelen paraları çekmesine veya başka hesaplara aktarmasına ve suç planına ne ölçüde katıldığına göre belirlenir.

IBAN Kiralamak Ne Demektir?

IBAN kiralama, kişinin kendi adına kayıtlı banka veya ödeme hesabını belirli bir ücret karşılığında başkasının kullanımına vermesidir. Bu kapsamda genellikle;

• IBAN bilgisinin verilmesi,
• Banka kartının teslim edilmesi,
• Mobil bankacılık şifresinin paylaşılması,
• SMS doğrulama kodlarının iletilmesi,
• Hesaba gelen paraların çekilmesi,
• Paranın başka hesaplara veya kripto para hesaplarına aktarılması,

istenmektedir.

Hesabın kısa süreliğine verilmesi veya hesap sahibinin yalnızca komisyon alması, cezai sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Banka Hesabını Başkasına Kullandırmak Her Zaman Suç mu?

Hayır. Aile bireyine hukuka uygun bir ödeme yapılması, ortak bir giderin karşılanması veya meşru bir ticari işlem için IBAN verilmesi tek başına suç değildir.

Ceza sorumluluğu özellikle hesabın;

• Dolandırıcılık paralarını toplamak,
• Paranın kaynağını gizlemek,
• Yasa dışı bahis ödemelerini aktarmak,
• Suç gelirini nakde çevirmek,
• Mağdurlardan para almak,
• Kripto para satın almak,
• Parayı çok sayıda hesaba dağıtmak,

amacıyla kullandırılması durumunda gündeme gelir.

Hesap sahibinin suçtan haberdar olup olmadığı ve kasıtla hareket edip etmediği önemlidir. TCK m.20 ve m.21 uyarınca ceza sorumluluğu şahsidir ve kural olarak suçun oluşabilmesi için kast gerekir.

Dolandırıcılıkta Kullanılan IBAN’ın Sahibine Ceza Verilir mi?

Banka hesabı internet dolandırıcılığında kullanılmışsa hesap sahibinin dolandırıcılık eylemine bilerek katılıp katılmadığı araştırılır.

Hesap sahibi;

• Dolandırıcılık amacıyla hesabını vermişse,
• Mağdurlardan gelen paraları çekmişse,
• Paraları başka hesaplara aktarmışsa,
• Hesabını komisyon karşılığında kullandırmışsa,
• Banka kartı ve mobil bankacılık bilgilerini teslim etmişse,
• Suç planındaki diğer kişilerle birlikte hareket etmişse,

TCK m.158 kapsamında dolandırıcılık suçuna iştirak nedeniyle sorumlu tutulabilir.

Hesap sahibinin müşterek fail mi yoksa yardım eden kişi mi olduğu, suç üzerindeki hâkimiyetine ve yaptığı katkının niteliğine göre TCK m.37 ve m.39 kapsamında belirlenir.

TCK m.158 Kapsamında Ceza Ne Kadardır?

Dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi TCK m.158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılıktır.

Bu suçun failleri için;

• Dört yıldan on yıla kadar hapis,
• Beş bin güne kadar adli para cezası

öngörülmektedir. Bu bent kapsamında adli para cezasının miktarı, suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Banka hesabını kullandıran kişi suçun doğrudan faili olmayıp yalnızca yardım eden konumundaysa uygulanacak ceza TCK m.39’daki yardım etme hükümlerine göre belirlenir. Hesap sahibi ile diğer kişiler arasındaki iş bölümü, irtibat ve para hareketleri bu ayrımda önemlidir.

IBAN Sahibinin Dolandırıcılığı Bilmemesi Durumunda Ne Olur?

Bir banka hesabının suçta kullanılmış olması, hesap sahibinin otomatik olarak dolandırıcılıktan mahkûm edilmesi anlamına gelmez. Hesap sahibinin suç planını bilerek ve isteyerek desteklemesi gerekir.

Bununla birlikte yalnızca “Hesabımı verdim ama ne yapılacağını bilmiyordum” şeklindeki açıklama tek başına yeterli kabul edilmeyebilir. Şu durumlar hesap sahibinin bilgisinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir:

• Hesabın ücret karşılığında kullandırılması,
• Tanımadığı kişilerden çok sayıda para gelmesi,
• Paraların hemen çekilmesi veya aktarılması,
• Banka kartının ve şifrenin teslim edilmesi,
• Doğrulama kodlarının paylaşılması,
• İşlem açıklamalarının olağan dışı olması,
• Hesabın neden kullanılacağına ilişkin çelişkili açıklamalar,
• Suçtan elde edilen paradan pay alınması.

Hesabın sahibi olmak suçun işlendiğini tek başına kanıtlamaz; ancak hesap hareketleri ve diğer delillerle birlikte değerlendirilir.

Suçtan Kaynaklanan Parayı Hesaptan Geçirmenin Cezası

Suçtan elde edilen paraların kaynağını gizlemek veya meşru şekilde kazanılmış gibi göstermek amacıyla banka hesabından geçirilmesi TCK m.282’de düzenlenen suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçunu oluşturabilir.

TCK m.282/1’e göre, alt sınırı altı ay veya daha fazla hapis cezası gerektiren bir suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini;

• Yurt dışına çıkaran,
• Gayrimeşru kaynağını gizlemek amacıyla işlem yapan,
• Meşru şekilde elde edildiği izlenimi oluşturmak için çeşitli işlemlere tabi tutan,

kişi hakkında üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası uygulanabilir.

Her banka transferi otomatik olarak suç geliri aklama değildir. Paranın bir suçtan kaynaklanması ve işlemin kanunda belirtilen amaçlarla yapılması gerekir.

Suç Parasını Bilerek Kabul Etmenin Cezası

TCK m.282/2’ye göre birinci fıkradaki aklama suçuna iştirak etmeksizin, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerini bu özelliğini bilerek;

• Satın alan,
• Kabul eden,
• Bulunduran,
• Kullanan,

kişi hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası uygulanabilir.

Bu nedenle suçtan geldiği bilinen paranın yalnızca banka hesabında tutulması, çekilmesi veya kullanılması da cezai sorumluluğa neden olabilir. Ancak kişinin paranın suçtan kaynaklandığını bilmesi gerekir.

Somut olayın özelliklerine göre TCK m.165’teki suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi hükümleri de ayrıca değerlendirilebilir.

Hesaba Gelen Parayı Başka Hesaba Aktarmak Suç mu?

Suçtan geldiği bilinen paranın;

• Başka banka hesabına gönderilmesi,
• Parçalar hâlinde farklı kişilere dağıtılması,
• ATM’den çekilmesi,
• Kripto para hesabına aktarılması,
• Yurt dışına gönderilmesi,
• Alışveriş yapılarak kullanılması,

TCK m.282 kapsamında değerlendirilebilir.

Özellikle paranın kaynağını gizlemek veya para ile suç arasındaki bağlantıyı ortadan kaldırmak amacıyla art arda işlemler yapılması, suç gelirini aklama yönünden önem taşır.

IBAN Kiralama Karşılığında Komisyon Almak Suç mu?

Hesabını kullandıran kişinin gelen paranın belirli bir bölümünü komisyon olarak alması, suçtan haberdar olup olmadığının değerlendirilmesinde önemli bir delil olabilir.

“Her gelen paranın yüzde 10’u senin olacak” veya “Hesabını iki günlüğüne ver, ücretini al” gibi teklifler hesabın olağan ve meşru bir işlem için kullanılmadığına işaret edebilir.

Komisyonun düşük olması veya hesap sahibinin suçun bütün ayrıntılarını bilmemesi, bilerek yapılan katkı varsa cezai sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Banka Kartını ve Mobil Bankacılık Şifresini Vermek Suç mu?

Banka kartını, mobil bankacılık parolasını ve doğrulama kodlarını başkasına vermek tek başına her durumda Türk Ceza Kanunu kapsamında suç oluşturmaz. Ancak bu bilgiler bir suçun işlenmesini kolaylaştırmak amacıyla verilmişse hesap sahibi iştirakten sorumlu tutulabilir.

Kartı kullanan kişinin hesaptaki paraları yetkisiz şekilde alması durumunda TCK m.245’teki banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçu da gündeme gelebilir.

Şifrenin paylaşılması, hesaptaki bütün işlemlere rıza verildiği anlamına da gelmez. Hesabı kullanan kişinin verilen yetkiyi aşması ayrıca değerlendirilir.

Papara veya Elektronik Para Hesabını Kiralamak Suç mu?

Banka hesabı dışında elektronik para, ödeme kuruluşu veya dijital cüzdan hesaplarının başkasına kullandırılması da aynı riskleri taşır.

Bu hesaplar;

• Dolandırıcılık paralarının toplanması,
• Yasa dışı bahis ödemelerinin alınması,
• Suç gelirlerinin aktarılması,
• Paranın kaynağının gizlenmesi,

amacıyla kullanılıyorsa hesap sahibinin bilgisi ve katkısına göre dolandırıcılığa iştirak, suç gelirini aklama veya özel kanunlardaki suçlar gündeme gelebilir.

Kullanılan hesabın banka hesabı yerine elektronik para hesabı olması, cezai sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Yasa Dışı Bahis İçin Banka Hesabı Kullandırmanın Cezası

Banka veya ödeme hesabının yasa dışı bahis paralarının aktarılmasında kullanılması hâlinde 7258 sayılı Kanun’un 5. maddesi uygulanabilir.

Spor müsabakalarına dayalı yasa dışı bahis veya şans oyunlarıyla bağlantılı para nakline aracılık eden kişiler hakkında üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür.

Hesabın yalnızca bir defa kullanılması veya hesap sahibinin düşük miktarda komisyon alması suçun oluşmasını kendiliğinden engellemez. Para nakline bilerek aracılık edilip edilmediği araştırılır.

Hesaba Yanlışlıkla Şüpheli Para Gelirse Ne Yapılmalıdır?

Hesaba kaynağı bilinmeyen veya şüpheli bir para geldiğinde paranın çekilmesi, harcanması veya başka hesaba aktarılması yeni hukuki sorunlar doğurabilir.

Böyle bir durumda;

• Para hareketine müdahale edilmemesi,
• Bankaya yazılı bildirim yapılması,
• İşlem ve bildirim kayıtlarının saklanması,
• Hesaba erişimi olan kişilerin bağlantısının kesilmesi,
• Mobil bankacılık şifresinin değiştirilmesi,
• Gerekirse yetkili makamlara bildirim yapılması,

önem taşır.

Şüpheli paranın gönderen kişi olduğunu söyleyen başka bir hesaba doğrudan aktarılması da yeni bir dolandırıcılık yönteminin parçası olabilir. İşlemin bankanın resmî kanalları üzerinden incelenmesi gerekir.

Banka Hesabını Kullandıran Kişi Mağdur Olabilir mi?

Bazı kişiler iş ilanı, kredi vaadi, yatırım teklifi veya kolay para kazanma düşüncesiyle hesap bilgilerini dolandırıcılara verebilir. Hesap sahibinin gerçekten aldatılmış olması mümkündür.

Ancak mağdur olduğunu söyleyen kişinin;

• Hesabını neden verdiği,
• Karşılığında ödeme alıp almadığı,
• Gelen paraların kaynağını sorgulayıp sorgulamadığı,
• Para çekme veya aktarma işlemlerine katılıp katılmadığı,
• Şüpheli durumu öğrendikten sonra ne yaptığı,

değerlendirilir.

Ceza sorumluluğu kişinin bilerek ve isteyerek suça katılıp katılmadığına göre belirlenir.

Suç Gelirini Aklama Suçunda Ceza Artırılır mı?

TCK m.282’ye göre aklama suçunun;

• Kamu görevlisi tarafından görevinin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak,
• Belirli bir meslek sahibi kişi tarafından mesleğin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak,

işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.

Suçun bir suç örgütünün faaliyeti kapsamında işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır.

TCK m.282’de Etkin Pişmanlık Var mı?

TCK m.282/6’ya göre kovuşturma başlamadan önce suç konusu malvarlığı değerlerinin ele geçirilmesini sağlayan veya bulunduğu yeri yetkili makamlara bildirerek ele geçirilmesini kolaylaştıran kişi hakkında bu maddede tanımlanan suç nedeniyle cezaya hükmolunmaz.

Bu düzenlemenin uygulanabilmesi için kanunda belirtilen şartların gerçekleşmesi gerekir. Yalnızca hesabın kapatılması veya paranın harcanmasından sonra açıklama yapılması otomatik olarak etkin pişmanlık sonucu doğurmaz.

IBAN Kiralama Suçları Şikâyete Bağlı mı?

TCK m.158’deki nitelikli dolandırıcılık ve TCK m.282’deki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları şikâyete bağlı değildir.

Cumhuriyet savcılığı suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatabilir. TCK m.73’teki altı aylık şikâyet süresi uygulanmaz. Mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi de soruşturmayı veya kamu davasını kendiliğinden sona erdirmez.

IBAN Kiralama Suçunda Uzlaştırma Uygulanır mı?

TCK m.158 ve TCK m.282 kapsamındaki suçlar Ceza Muhakemesi Kanunu m.253 kapsamında uzlaştırmaya tabi değildir.

Dolandırıcılık nedeniyle mağdurun zararının karşılanması uzlaştırma anlamına gelmez. Şartları bulunuyorsa TCK m.168’deki etkin pişmanlık hükümleri nitelikli dolandırıcılık yönünden ayrıca değerlendirilebilir.

IBAN Kiralama Nasıl İspatlanabilir?

Hukuka uygun şekilde elde edilmesi şartıyla aşağıdaki bilgiler delil olarak değerlendirilebilir:

• Hesap hareketleri,
• Hesap kiralama teklifine ilişkin yazışmalar,
• Banka kartının teslim edildiğini gösteren kayıtlar,
• Mobil bankacılık giriş bilgileri,
• Doğrulama kodu mesajları,
• Para çekilen ATM’ye ait görüntüler,
• Giriş yapılan cihaz ve bağlantı bilgileri,
• Komisyon ödemeleri,
• Paranın gönderildiği diğer hesaplar,
• Kripto para transferleri,
• Taraflar arasındaki telefon görüşmeleri ve mesajlar.

Banka hesabının yalnızca belirli bir kişinin adına kayıtlı olması, suç kastını tek başına kanıtlamaz. Hesap sahibinin bilgisi, amacı ve para hareketlerine yaptığı katkı bütün delillerle birlikte incelenir.

Nereye Bildirim Yapılabilir?

CMK m.158 kapsamında ihbar veya şikâyet;

• Cumhuriyet başsavcılığına,
• Polis merkezine,
• Jandarma karakoluna,

yapılabilir. Hesabın kötüye kullanıldığının öğrenilmesi hâlinde bankaya da bildirim yapılarak hesap güvenliği önlemleri alınabilir.

IBAN kiralamak veya banka hesabını başkasına kullandırmak adıyla bağımsız bir suç bulunmamakla birlikte hesabın suç amacıyla kullanıldığını bilerek hareket etmek ağır ceza sorumluluğu doğurabilir.

Hesap dolandırıcılıkta kullanılmışsa TCK m.158 kapsamında iştirak hükümleri; suçtan elde edilen paranın kaynağını gizlemek veya meşru göstermek amacıyla işlemler yapılmışsa TCK m.282 uygulanabilir. Suç gelirini aklamanın cezası üç yıldan yedi yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıdır. Suçtan kaynaklandığını bilerek parayı kabul eden, bulunduran veya kullanan kişi ise iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşabilir.

Hesabın yasa dışı bahis para trafiğinde kullanılması durumunda 7258 sayılı Kanun kapsamında ayrıca ceza sorumluluğu doğabilir. Hesap sahibinin suçtan haberdar olmaması hâlinde sorumluluk otomatik değildir; ancak ücret alınması, banka kartının verilmesi, paraların çekilmesi ve başka hesaplara aktarılması gibi davranışlar bilgi ve kast bakımından değerlendirilir.

Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Cezai sorumluluk; hesabın verilme amacı, para hareketleri, taraflar arasındaki yazışmalar ve hesap sahibinin suç planındaki rolü birlikte incelenerek belirlenir.