Telefon Numarası, Adres veya Fotoğraf Paylaşmanın Cezası

Bir kişinin telefon numarasını, ev adresini veya tanınmasını sağlayan fotoğrafını rızası dışında başkalarına vermek ya da internette yayımlamak, paylaşımın hukuka aykırı olması hâlinde suç oluşturabilir. Bu davranışlar özellikle Türk Ceza Kanunu’nun 135 ve 136. maddeleri kapsamında değerlendirilir.

TCK m.135 kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesini, TCK m.136 ise kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde başkasına verilmesini, yayılmasını veya ele geçirilmesini cezalandırmaktadır.

Ancak telefon numarası, adres veya fotoğraf içeren her paylaşım otomatik olarak suç değildir. Paylaşımın rızaya, kanuni yetkiye veya başka bir hukuka uygunluk nedenine dayanıp dayanmadığı incelenir.

Telefon Numarası, Adres ve Fotoğraf Kişisel Veri midir?

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 3. maddesine göre kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir.

Bu kapsamda kişiyi belirli veya belirlenebilir hâle getiren;

• Adı ve soyadı,
• Cep telefonu numarası,
• Ev veya iş adresi,
• E-posta adresi,
• Profil fotoğrafı,
• Plaka bilgisi,
• Kimlik bilgileri,
• Konum bilgisi,
• Sosyal medya kullanıcı adı,
• İş yeri ve meslek bilgileri,

kişisel veri niteliği taşıyabilir.

Bir fotoğraftaki kişinin tanınabilmesi durumunda fotoğraf da kişisel veri olarak değerlendirilebilir. Fotoğrafın teknik yöntemlerle kişinin benzersiz şekilde tanımlanması amacıyla işlenmesi durumunda biyometrik veri hükümleri de gündeme gelebilir.

TCK m.135: Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Kaydetmenin Cezası

TCK m.135/1’e göre kişisel verileri hukuka aykırı olarak kaydeden kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmedilebilir.

Kaydetme eylemi yalnızca veriyi kâğıda yazmak anlamına gelmez. Kişisel verilerin;

• Telefon rehberine kaydedilmesi,
• Bilgisayarda dosyalanması,
• Liste hâline getirilmesi,
• Veri tabanına aktarılması,
• Ekran görüntüsünün alınması,
• Fotoğraf veya video olarak saklanması,
• Başka bir hesaba veya bulut sistemine aktarılması,

da olayın şartlarına göre kaydetme olarak değerlendirilebilir.

Suçun oluşabilmesi için kaydetmenin hukuka aykırı olması gerekir. Kişinin açık rızası, kanunun verdiği yetki veya görevin yerine getirilmesi gibi bir hukuka uygunluk nedeni bulunuyorsa suç oluşmayabilir.

TCK m.136: Telefon Numarası, Adres veya Fotoğraf Paylaşmanın Cezası

TCK m.136/1’e göre kişisel verileri hukuka aykırı olarak;

• Başkasına veren,
• Yayan,
• Ele geçiren,

kişi hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası uygulanabilir.

Bu suçun oluşması için verilerin mutlaka sosyal medyada herkese açık şekilde paylaşılması gerekmez. Bir kişinin telefon numarasını, adresini veya fotoğrafını hukuka aykırı olarak yalnızca başka bir kişiye vermek de şartları varsa TCK m.136 kapsamında değerlendirilebilir.

Telefon Numarasını İzinsiz Paylaşmak Suç mu?

Telefon numarası belirli bir kişiye ait olduğunda kişisel veri niteliğindedir. Bu nedenle numaranın rıza veya hukuki neden bulunmadan başkalarına verilmesi suç oluşturabilir.

Örneğin;

• Bir kişinin numarasını tanımadığı kişilere göndermek,
• Numarayı sosyal medyada yayımlamak,
• WhatsApp grubunda paylaşmak,
• İlan sitesine başkasının numarasını yazmak,
• Rahatsız edilmesini sağlamak amacıyla numarasını dağıtmak,
• Sahte ilan vererek başkasının telefonunu kullanmak,
• Müşteri telefonlarını yetkisiz kişilere vermek,

TCK m.136 kapsamında değerlendirilebilir.

Numaranın yalnızca bir kişiye gönderilmiş olması cezai sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Çünkü TCK m.136, kişisel verinin “başkasına verilmesini” de açıkça suç olarak düzenlemektedir.

Herkese Açık Telefon Numarasını Paylaşmak Suç mu?

Bir kişinin telefon numarasını internet sitesinde veya sosyal medya hesabında yayımlamış olması, numaranın her amaçla kullanılabileceği anlamına gelmez.

Örneğin bir işletme sahibinin sipariş almak amacıyla açıkladığı telefon numarasının aynı amaç kapsamında müşteriye iletilmesi ile bu numaranın kişiyi rahatsız ettirmek amacıyla başka gruplarda yayımlanması aynı değildir.

Verinin daha önce herkese açık olması; paylaşımın amacı, kapsamı ve yöntemi değerlendirilmeden yapılan her işlemi otomatik olarak hukuka uygun hâle getirmez.

Şirkete ait ve belirli bir gerçek kişiyle ilişkilendirilemeyen kurumsal iletişim bilgilerinde ise kişisel veri niteliği ayrıca değerlendirilir.

Bir Kişinin Ev Adresini Paylaşmak Suç mu?

Bir kişinin ev adresi, onu belirli veya belirlenebilir kılan kişisel verilerden biridir. Adresin rıza veya hukuki yetki bulunmadan başkalarına gönderilmesi ya da internette yayımlanması TCK m.136 kapsamına girebilir.

Özellikle adresin;

• Sosyal medyada yayımlanması,
• Kalabalık mesajlaşma gruplarına gönderilmesi,
• Kişiyi hedef göstermek amacıyla açıklanması,
• Tehdit veya saldırıya açık hâle getirecek şekilde paylaşılması,
• Müşteri kayıtlarından alınarak üçüncü kişilere verilmesi,

cezai sorumluluk doğurabilir.

Adres paylaşımı tehdit, ısrarlı takip veya başka bir suçla bağlantılıysa TCK m.106 ve TCK m.123/A hükümleri de ayrıca gündeme gelebilir.

Başkasının Fotoğrafını Paylaşmak Suç mu?

Bir kişinin tanınabilir fotoğrafı kişisel veri niteliği taşıyabilir. Bu fotoğrafın hukuka aykırı şekilde başkasına verilmesi veya yayılması TCK m.136 kapsamında değerlendirilebilir.

Fotoğraf aynı zamanda kişinin özel hayatına ilişkinse TCK m.134’teki özel hayatın gizliliğini ihlal suçu da gündeme gelebilir. TCK m.134/2’ye göre kişinin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak açıklamanın cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir.

Bir kişinin fotoğraf çekilmesine izin vermesi, fotoğrafın her yerde paylaşılmasına da izin verdiği anlamına gelmez. Rızanın hangi amaç ve kullanım alanı için verildiği önemlidir.

Sosyal Medyada Başkasının Fotoğrafını Paylaşmak Suç mu?

Instagram, Facebook, X, TikTok veya başka bir platformda başkasının fotoğrafını paylaşmanın suç oluşturup oluşturmadığı;

• Fotoğrafın özel hayata ilişkin olup olmadığına,
• Kişinin tanınabilir durumda bulunup bulunmadığına,
• Paylaşım için rıza verilip verilmediğine,
• Paylaşımın amacına,
• Fotoğrafın hangi yöntemle elde edildiğine,
• Fotoğrafla birlikte hangi bilgilerin yayımlandığına,

göre belirlenir.

Fotoğraftaki yüzün kapatılması her durumda paylaşımı hukuka uygun hâle getirmez. İsim, konum, olay bilgisi veya başka ayrıntılar üzerinden kişinin kimliği belirlenebiliyorsa kişisel veri niteliği devam edebilir.

WhatsApp Grubunda Numara veya Adres Paylaşmak Suç mu?

WhatsApp grubunun herkese açık olmaması, grupta yapılan veri paylaşımının hiçbir şekilde suç olmayacağı anlamına gelmez. TCK m.136’da verinin herkese açık biçimde yayımlanmasının yanında bir başkasına verilmesi de suç olarak düzenlenmiştir.

Bu nedenle kişinin rızası veya hukuki neden bulunmadan;

• Telefon numarasının,
• Ev adresinin,
• Fotoğrafının,
• Kimlik bilgilerinin,
• Konumunun,

WhatsApp grubuna gönderilmesi hukuka aykırı veri paylaşımı oluşturabilir.

Ancak örneğin teslimat yapılması için kişinin verdiği adresin, teslimatı gerçekleştirecek görevliye yalnızca bu amaçla iletilmesi hukuki dayanağı bulunan bir veri aktarımı olabilir. Verinin verilme amacı ve paylaşımın kapsamı önemlidir.

İntikam veya Hedef Gösterme Amacıyla Bilgi Paylaşmak

Bir kişinin telefon numarasının, adresinin veya fotoğrafının onu küçük düşürmek, rahatsız ettirmek, tehdit edilmesini sağlamak veya hedef göstermek amacıyla internette yayımlanması halk arasında “doxxing” olarak adlandırılabilmektedir.

Türk Ceza Kanunu’nda “doxxing” adıyla ayrı bir suç bulunmamakla birlikte bu tür eylemler olayın özelliklerine göre;

• TCK m.136 kapsamında kişisel verileri yayma,
• TCK m.134 kapsamında özel hayatın gizliliğini ihlal,
• TCK m.106 kapsamında tehdit,
• TCK m.123 kapsamında kişilerin huzur ve sükûnunu bozma,
• TCK m.123/A kapsamında ısrarlı takip,
• TCK m.125 kapsamında hakaret,

suçlarını gündeme getirebilir.

Kişisel Verinin Ele Geçirilmesi de Suç mu?

TCK m.136 yalnızca verinin paylaşılmasını değil, hukuka aykırı olarak ele geçirilmesini de cezalandırmaktadır.

Örneğin;

• Başkasının telefon rehberini kopyalamak,
• Müşteri listesini yetkisiz şekilde almak,
• Şirket kayıtlarını kişisel cihaza aktarmak,
• Başkasının hesabına girerek adres veya telefon bilgilerini elde etmek,
• Veri tabanındaki bilgileri dışarı çıkarmak,

kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme suçunu oluşturabilir.

Sisteme veya hesaba izinsiz girilmesi hâlinde TCK m.243’teki bilişim sistemine girme suçu da ayrıca değerlendirilebilir.

Özel Nitelikli Kişisel Verilerin Kaydedilmesinde Ceza Artar mı?

TCK m.135/2’ye göre kişisel verinin;

• Siyasi görüş,
• Felsefi veya dinî görüş,
• Irki köken,
• Hukuka aykırı olarak ahlaki eğilim,
• Cinsel yaşam,
• Sağlık durumu,
• Sendikal bağlantı,

ile ilgili olması durumunda kişisel verileri kaydetme suçu nedeniyle verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Telefon numarası, adres veya sıradan bir profil fotoğrafı tek başına bu kapsamda olmayabilir. Ancak paylaşımın içinde sağlık bilgileri, siyasi görüş veya cinsel yaşama ilişkin bilgiler de bulunuyorsa artırımlı ceza gündeme gelebilir.

Kamu Görevlisi veya Mesleğin Sağladığı Kolaylıkla İşlenirse Ceza Artar mı?

TCK m.137’ye göre kişisel verilerin kaydedilmesi veya hukuka aykırı verilmesi, yayılması ya da ele geçirilmesi suçunun;

• Kamu görevlisi tarafından görevin verdiği yetki kötüye kullanılarak,
• Belirli bir meslek veya sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak,

işlenmesi durumunda verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Müşteri, hasta, çalışan veya vatandaş bilgilerinin görev ya da meslek nedeniyle elde edilip hukuka aykırı paylaşılması bu kapsamda değerlendirilebilir.

Fotoğrafı veya Numarayı Silmek Suçu Ortadan Kaldırır mı?

Kişisel verinin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, verilmesi veya yayılması tamamlandıktan sonra paylaşımın silinmesi gerçekleşen eylemi kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Ancak paylaşımın ne kadar süre yayında kaldığı, kaç kişiye ulaştığı, sonradan kaldırılıp kaldırılmadığı ve meydana gelen sonuçlar somut olayın değerlendirilmesinde dikkate alınabilir.

Kişisel Verileri Paylaşma Suçu Şikâyete Bağlı mı?

TCK m.135’teki kişisel verileri hukuka aykırı kaydetme ve TCK m.136’daki kişisel verileri hukuka aykırı verme, yayma veya ele geçirme suçları şikâyete bağlı değildir.

TCK m.139, kişisel verilerin kaydedilmesi ve kişisel verileri verme, yayma veya ele geçirme suçlarını şikâyete bağlı suçların dışında bırakmıştır. Bu nedenle Cumhuriyet savcılığı suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatabilir.

Bu suçlarda TCK m.73’teki altı aylık şikâyet süresi uygulanmaz. Mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi de kamu davasının kendiliğinden sona ermesini sağlamaz.

Şikâyet Nereye Yapılır?

İhbar veya şikâyet;

• Cumhuriyet başsavcılığına,
• Polis merkezine,
• Jandarma karakoluna,

yapılabilir.

Ceza Muhakemesi Kanunu m.158, ihbar ve şikâyetin yapılabileceği makamları düzenlemektedir. Cumhuriyet savcılığı CMK m.160 kapsamında soruşturma yürütür.

Hukuka Aykırı Paylaşım Nasıl İspatlanabilir?

Hukuka uygun şekilde elde edilmesi şartıyla aşağıdaki bilgiler delil olarak sunulabilir:

• Sosyal medya paylaşımının ekran görüntüsü,
• Paylaşım bağlantısı,
• Hesabın kullanıcı adı,
• Mesajlaşma kayıtları,
• Verinin gönderildiği kişi veya gruplar,
• Paylaşım tarihi ve saati,
• Paylaşımı gören kişilerin anlatımları,
• İlan veya internet sayfasına ilişkin bilgiler,
• Cihaz ve hesaplar üzerinde yapılacak teknik incelemeler.

Delil elde etmek amacıyla başka bir kişinin hesabına veya telefonuna izinsiz girilmemelidir. Böyle bir işlem ayrıca bilişim veya kişisel veri suçlarına neden olabilir.

TCK m.135 ve m.136 Uzlaştırma Kapsamında mı?

Kişisel verilerin kaydedilmesi ve kişisel verileri hukuka aykırı verme, yayma veya ele geçirme suçları şikâyete bağlı değildir ve CMK m.253 kapsamında uzlaştırmaya tabi suçlar arasında sayılmamıştır.

Bu nedenle TCK m.135 ve TCK m.136 kapsamındaki suçlarda uzlaştırma yoluna gidilmez.

Telefon numarası, adres ve kişiyi tanınabilir kılan fotoğraf kişisel veri niteliği taşıyabilir. Bu verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi TCK m.135 kapsamında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla; başkasına verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi ise TCK m.136 kapsamında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabilir.

Suçun kamu görevlisi tarafından görevin verdiği yetki kötüye kullanılarak veya mesleğin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır. TCK m.135 ve m.136 kapsamındaki suçlar şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma uygulanmaz.

Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Paylaşımın suç oluşturup oluşturmadığı; verinin niteliği, paylaşım amacı, rıza veya kanuni yetkinin bulunup bulunmadığı ve verinin kimlere aktarıldığı birlikte değerlendirilerek belirlenir.