Instagram, Facebook ve X’te Hakaret Etmenin Cezası Nedir? — TCK m.125

WhatsApp’tan Küfür ve Hakaret Etmek Suç mu?
WhatsApp üzerinden bir kişiye küfür etmek, aşağılayıcı ifadeler göndermek veya kişinin onurunu, şerefini ve saygınlığını zedeleyebilecek somut bir fiil isnat etmek hakaret suçunu oluşturabilir. Mesajın özel sohbetten, WhatsApp grubundan, sesli mesajla veya görüntülü iletiyle gönderilmesi suçun oluşmasına engel değildir.
WhatsApp yoluyla gerçekleştirilen hakaret, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi kapsamında değerlendirilir.
WhatsApp mesajı hakaret suçu oluşturur mu?
TCK m.125/1’e göre bir kişiye:
- Onur, şeref ve saygınlığını zedeleyebilecek somut bir fiil veya olgu isnat etmek,
- Sövmek suretiyle kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırmak
hakaret suçunu oluşturabilir.
TCK m.125/2’de hakaretin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle işlenmesi ayrıca düzenlenmiştir. Bu nedenle WhatsApp üzerinden gönderilen;
- Yazılı mesajlar,
- Sesli mesajlar,
- Fotoğraflar,
- Videolar,
- Görüntülü veya sesli arama sırasında söylenen sözler
kanundaki diğer şartların da bulunması hâlinde hakaret suçuna konu olabilir.
WhatsApp’tan hakaret etmenin cezası nedir?
TCK m.125/1 ve m.125/2 uyarınca WhatsApp üzerinden işlenen hakaret suçunun temel cezası:
Üç aydan iki yıla kadar hapis cezası veya adli para cezasıdır.
Hapis cezası ve adli para cezası birbirine alternatif olarak düzenlenmiştir. Mahkeme, olayın özelliklerine ve uygulanması gereken kanun hükümlerine göre yaptırımı belirler.
Hakaretin;
- Kamu görevlisine görevinden dolayı,
- Kişinin dinî, siyasi, sosyal veya felsefi inanç ve düşünceleri nedeniyle,
- Kişinin mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranması nedeniyle,
- Kişinin mensup olduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden söz edilerek
işlenmesi hâlinde TCK m.125/3 gereğince cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
Her kaba WhatsApp mesajı hakaret sayılır mı?
Bir mesajın rahatsız edici, sert veya nezaketsiz olması tek başına hakaret suçunun oluştuğunu göstermez. TCK m.125’te aranan temel unsur, ifadenin kişinin onuruna, şerefine ve saygınlığına saldırı niteliğinde olmasıdır.
Mesajın tamamı, taraflar arasındaki konuşmanın bütünü, kullanılan kelimeler, mesajın kime yöneltildiği ve olayın gerçekleşme biçimi birlikte değerlendirilir. Bir davranışın eleştirilmesi ile doğrudan kişinin şeref ve saygınlığının hedef alınması aynı hukuki anlama gelmez.
WhatsApp grubunda hakaret edilirse ne olur?
Mağdurun da bulunduğu bir WhatsApp grubunda doğrudan ona yönelik hakaret içeren mesaj gönderilmesi, TCK m.125/2 kapsamında değerlendirilebilir.
Hakaret mağdurun bulunmadığı bir grupta veya yazışmada yapılmışsa gıyapta hakaret hükümleri gündeme gelebilir. TCK m.125/1’e göre mağdurun gıyabında gerçekleştirilen hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi gerekir.
WhatsApp grubundaki katılımcı sayısı, mesajın kimlere ulaştığı ve mağdurun grupta bulunup bulunmadığı bu nedenle önem taşır.
WhatsApp grubundaki hakaret alenen işlenmiş sayılır mı?
TCK m.125/4’e göre hakaretin alenen işlenmesi durumunda ceza altıda bir oranında artırılır. Ancak bir mesajın WhatsApp grubuna gönderilmiş olması tek başına her durumda aleniyet bulunduğu anlamına gelmez.
Grubun sınırlı kişilerden oluşup oluşmadığı, gruba katılımın açık olup olmadığı ve mesajın belirsiz sayıdaki kişilerce görülebilme imkânı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
WhatsApp durumunda veya geniş katılımlı bir grupta paylaşılan ifadeler bakımından da paylaşımın erişilebilirliği ve hedef aldığı kişinin belirlenebilir olup olmadığı önemlidir.
WhatsApp hakaretinde şikâyet süresi ne kadardır?
TCK m.131’e göre kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hakaret dışında kalan hakaret suçlarının soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır.
TCK m.73 uyarınca şikâyet süresi, mağdurun hem hakaret fiilini hem de mesajı gönderen kişiyi öğrendiği tarihten itibaren altı aydır.
Mesajın hangi telefon numarasından gönderildiği biliniyor ancak gönderen kişinin gerçek kimliği bilinmiyorsa, kimliğin ne zaman öğrenildiği şikâyet süresinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret edilmesi durumunda ise mağdurun şikâyeti aranmaz ve soruşturma resen yürütülür.
WhatsApp hakareti nereye şikâyet edilir?
Hakarete uğrayan kişi, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesi kapsamında:
- Cumhuriyet Başsavcılığına,
- Polis veya jandarma birimlerine
yazılı veya sözlü olarak şikâyette bulunabilir.
Ceza davası doğrudan mağdur tarafından açılmaz. Şikâyet üzerine Cumhuriyet savcısı soruşturma yürütür. Yeterli şüphe bulunması hâlinde CMK m.170 uyarınca iddianame düzenlenir. İddianamenin mahkeme tarafından kabul edilmesiyle kamu davası açılır.
WhatsApp hakaretinde hangi deliller kullanılabilir?
WhatsApp üzerinden işlenen hakaret suçunda olayın özelliğine göre şu bilgiler delil olarak değerlendirilebilir:
- Mesajların ekran görüntüleri,
- Mesajın gönderildiği telefon numarası,
- Profil bilgileri,
- Mesajların tarih ve saatleri,
- Sesli mesajlar,
- Fotoğraf ve videolar,
- WhatsApp grup bilgileri ve katılımcı listesi,
- Mesajların orijinal hâli,
- Tanık anlatımları,
- Hukuka uygun şekilde elde edilen dijital inceleme verileri.
Ekran görüntülerinin kesilmeden ve konuşmanın bütünlüğünü gösterecek biçimde saklanması, telefon numarası ile tarih ve saat bilgilerinin korunması önemlidir. Mesajı gönderen kişinin mesajı sonradan silmesi, elde bulunan diğer hukuka uygun delillerin değerlendirilmesine tek başına engel olmaz.
Bununla birlikte başkasının telefonuna izinsiz girmek, özel yazışmalarını hukuka aykırı şekilde ele geçirmek veya konuşmaları gizlice kaydetmek TCK m.132, m.133, m.134 ve m.243 kapsamında ayrıca hukuki sorunlara neden olabilir.
WhatsApp’tan hakarette önödeme uygulanır mı?
TCK m.75/6-a kapsamında, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret hâli hariç olmak üzere TCK m.125 kapsamındaki hakaret suçları önödeme kapsamındadır.
Kanunda belirtilen önödeme şartlarının yerine getirilmesi durumunda soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığına, dava açılmışsa kamu davasının düşmesine karar verilebilir. Önödeme, mağdura ödenen manevi tazminat değildir ve mağdurun kişisel haklarına ilişkin taleplerini ortadan kaldırmaz.
Güncel CMK m.253 düzenlemesi uyarınca hakaret suçunda uzlaştırma hükümleri uygulanmaz. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen ve TCK m.125/3-a kapsamında kalan hakaret ise önödeme kapsamı dışındadır.
WhatsApp mesajı nedeniyle manevi tazminat istenebilir mi?
Hakaret içeren WhatsApp mesajı kişinin kişilik haklarını ihlal etmişse, ceza soruşturmasından ayrı olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi kapsamında manevi tazminat talebi gündeme gelebilir.
Ceza soruşturması ile manevi tazminat davası farklı hukuki süreçlerdir. Önödeme sonucunda ceza soruşturmasının sona ermesi, TCK m.75/5 uyarınca kişisel hakların talep edilmesine engel oluşturmaz.
WhatsApp üzerinden yazılan her kaba söz otomatik olarak hakaret sayılmaz. Mesajın içeriği, konuşmanın tamamı, sözün yöneltildiği kişi, grubun yapısı ve deliller birlikte değerlendirilir. Somut olayın özellikleri uygulanacak kanun hükümlerini ve hukuki sonucu değiştirebilir.
Makaleler | Ceza Hukuku Avukat Uğur Azap Antalya Hukuk Ofisi
-
Askerleri itaatsizliğe teşvikMadde 319- (1) Askerleri veya askerî idareye bağlı olarak görev yapan diğer kişileri kanunlara karşı itaatsizliğe veya yeminlerini bozmaya veya askerî disiplini veya askerlik hizmetine ilişkin görevlerini ihlale yönelten ve tahrik edenler ile kanunlara, yeminlere veya disiplin veya diğer görevlere aykırı hareketleri askerler önünde öven veya iyi gördüğünü söyleyen... +Devamını oku
-
Görevi kötüye kullanma Madde 257(1) Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan haller dışında, görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir menfaat sağlayan kamu görevlisi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan haller dışında, görevinin gereklerini... +Devamını oku
-
TefecilikMadde 241- (1) Kazanç elde etmek amacıyla başkasına ödünç para veren kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beşyüz günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.(2) (Ek:14/4/2020-7242/14 md.) Suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır.
-
Devletin egemenlik alametlerini aşağılamaMadde 300- (1) Türk Bayrağını yırtarak, yakarak veya sair surette ve alenen aşağılayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu hüküm, Anayasada belirlenen beyaz ay yıldızlı al bayrak özelliklerini taşıyan ve Türkiye Cumhuriyeti Devletinin egemenlik alameti olarak kullanılan her türlü işaret hakkında uygulanır.(2) İstiklal Marşını... +Devamını oku
-
Malvarlığına Karşı SuçlarHırsızlıkTCK Madde 141 Hırsızlık(1) Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.(2) (Mülga: 2/7/2012-6352/105 md.)Nitelikli hırsızlıkNitelikli hırsızlık TCK Madde 142(1) Hırsızlık suçunun;a) Kime ait olursa olsun... +Devamını oku
-
Cinayet Suçları ve Cezaları: Türk Ceza Hukuku'na Göre Detaylı Bir DeğerlendirmeCinayet suçları, Türk Ceza Kanunu'nda (TCK) en ağır cezalarla karşılanan fiiller arasında yer almaktadır. Cinayet, bir insanı kasten öldürmek suretiyle işlenen bir suç olup, toplumda derin etkiler bırakmaktadır. TCK'ya göre cinayet suçları ve bunların cezaları, işlenme şekline, kast derecesine ve suçun niteliğine göre... +Devamını oku
-
Askerleri itaatsizliğe teşvikMadde 319- (1) Askerleri veya askerî idareye bağlı olarak görev yapan diğer kişileri kanunlara karşı itaatsizliğe veya yeminlerini bozmaya veya askerî disiplini veya askerlik hizmetine ilişkin görevlerini ihlale yönelten ve tahrik edenler ile kanunlara, yeminlere veya disiplin veya diğer görevlere aykırı hareketleri askerler önünde öven veya iyi gördüğünü söyleyen... +Devamını oku
-
Yabancı tarafından işlenen suçMadde 12- (1) Bir yabancı, 13 üncü maddede yazılı suçlar dışında, Türk kanunlarına göre aşağı sınırı en az bir yıl hapis cezasını gerektiren bir suçu yabancı ülkede Türkiye'nin zararına işlediği ve kendisi Türkiye'de bulunduğu takdirde, Türk kanunlarına göre cezalandırılır. Yargılama yapılması Adalet Bakanının istemine bağlıdır.(2) Yukarıdaki fıkrada belirtilen suçun... +Devamını oku
-
FUHUŞ SUÇU: TÜRK CEZA HUKUKU AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRMEFuhuş suçu, kamu düzenini ve ahlakını korumaya yönelik suç tiplerinden biri olarak Türk Ceza Kanunu'nda (TCK) düzenlenmiştir. Bu suç, esas olarak bireyin cinsel dokunulmazlığına değil, toplumun genel ahlakına ve sağlığına yönelen bir tehdit olarak kabul edilmektedir. TCK’nın 227. maddesi, fuhşa teşvik, aracılık etme, yer temin etme ve bu... +Devamını oku
-
Uyuşturucu veya uyarıcı Ceza kanunu Madde imal ve ticaretiCeza kanunu Madde 188- (1)Uyuşturucu veya uyarıcı Ceza kanunu Maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi, yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve ikibin günden yirmibin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.(2) Uyuşturucu veya uyarıcı Ceza kanunuMadde ihracı fiilinin diğer ülke açısından ithal... +Devamını oku
-
Aile Düzenine Karşı SuçlarKötü muameleMadde 232- (1) Aynı konutta birlikte yaşadığı kişilerden birine karşı kötü muamelede bulunan kimse, iki aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) İdaresi altında bulunan veya büyütmek, okutmak, bakmak, muhafaza etmek veya bir meslek veya sanat öğretmekle yükümlü olduğu kişi üzerinde, sahibi bulunduğu terbiye hakkından doğan disiplin yetkisini... +Devamını oku
-
Yaralama Suçları ve Cezaları: Türk Ceza Hukukuna Göre Detaylı İncelemeYaralama suçları, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında bireylerin vücut bütünlüğünü koruma altına alan önemli suç tiplerinden biridir. Bu suçlar, failin mağdura fiziksel zarar vermesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Türk hukuk sisteminde, yaralama suçları basit ve nitelikli olmak üzere iki ana kategoride ele alınmaktadır. İşte TCK'... +Devamını oku
-
Ticarî sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanmasıMadde 239- (1) Sıfat veya görevi, meslek veya sanatı gereği vakıf olduğu ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilere veren veya ifşa eden kişi, şikayet üzerine, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile... +Devamını oku
-
Hırsızlık Suçu: TCK m.142 Kapsamında Hukuki ve Cezai DeğerlendirmeTürk Ceza Kanunu’nun 142. maddesi, hırsızlık suçunu düzenleyen ana hüküm olup, bu suç, başkasının malını haksız olarak almayı ve bu şekilde malvarlığına zarar verme fiilini kapsar.TCK m.142/1’de, “bir kimsenin malını haksız olarak alma” suçu tanımlanmış ve bu suçun cezası, hapis cezası ile belirlenmiştir. Hırsızlık suçu, toplumda... +Devamını oku
-
Yaralama Suçu ve Hukuki BoyutuTürk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında ele alınan yaralama suçu, bir kişinin vücut bütünlüğüne kasten zarar verilmesi anlamına gelir. TCK’nın 86. maddesinde düzenlenen bu suç, basit yaralama ve nitelikli yaralama olmak üzere ikiye ayrılır. Suçun oluşabilmesi için mağdurun bedensel veya ruhsal sağlığının bozulması gerekmektedir.Basit Yaralama Suçu ve CezasıTCK 86/1’e göre... +Devamını oku
-
WhatsApp’tan Küfür ve Hakaret Etmek Suç mu?WhatsApp üzerinden bir kişiye küfür etmek, aşağılayıcı ifadeler göndermek veya kişinin onurunu, şerefini ve saygınlığını zedeleyebilecek somut bir fiil isnat etmek hakaret suçunu oluşturabilir. Mesajın özel sohbetten, WhatsApp grubundan, sesli mesajla veya görüntülü iletiyle gönderilmesi suçun oluşmasına engel değildir.WhatsApp yoluyla gerçekleştirilen... +Devamını oku
-
Çocuğun soybağını değiştirmeMadde 231- (1) Bir çocuğun soybağını değiştiren veya gizleyen kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Özen yükümlülüğüne aykırı davranarak, sağlık kurumundaki bir çocuğun başka bir çocukla karışmasına neden olan kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır
-
Özel belgede sahtecilikMadde 207- (1) Bir özel belgeyi sahte olarak düzenleyen veya gerçek bir özel belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren ve kullanan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Bir sahte özel belgeyi bu özelliğini bilerek kullanan kişi de yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.Özel belgeyi bozmak, yok etmek veya gizlemekMadde 208 - (1)... +Devamını oku
-
İhaleye fesat karıştırmaMadde 235- (1) (Değişik: 11/4/2013-6459/12 md.) Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Aşağıdaki hallerde ihaleye fesat karıştırılmış sayılır:a) Hileli davranışlarla;1. İhaleye katılma... +Devamını oku
-
Cumhurbaşkanına hakaretMadde 299- (1) Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/35 md.) Suçun alenen işlenmesi hâlinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır.(3) Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır.
-
ŞantajTCK Madde 107(1) Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.(2) (Ek: 29/6/2005 – 5377/14 md.) Kendisine veya başkasına yarar... +Devamını oku
-
Suç üstlenmeMadde 270- (1) Yetkili makamlara, gerçeğe aykırı olarak, suçu işlediğini veya suça katıldığını bildiren kimseye iki yıla kadar hapis cezası verilir. Bu suçun üstsoy, altsoy, eş veya kardeşi cezadan kurtarmak amacıyla işlenmesi halinde; verilecek cezanın dörtte üçü indirilebileceği gibi tamamen de kaldırılabilir.