Karşılıklı Küfürleşmede İki Taraf da Ceza Alır mı? — TCK m.129/3
Antalya’da 2016–2025 Dönemine İlişkin Mevcut Veriler ve Hukuki Değerlendirme

Karşılıklı küfürleşmede her iki tarafın da cezalandırılması mümkündür. Ancak Türk Ceza Kanunu’nun 129/3. maddesi, olayın niteliğine göre taraflardan biri veya her ikisi hakkında cezanın azaltılmasına ya da ceza verilmesinden vazgeçilmesine imkân tanır. Dolayısıyla karşılıklı hakaret, kendiliğinden cezasızlık sağlamaz; her iki kişinin mutlaka aynı cezayı almasını da gerektirmez. mevzuat.adalet.gov.tr

Bu raporda son 10 tamamlanmış takvim yılı olan 2016–2025 dönemi esas alınmıştır. Hukuki açıklamalar, 31 Ekim 2026 itibarıyla erişilen düzenlemeler dikkate alınarak hazırlanmıştır. Antalya’da bu dönemde yalnızca karşılıklı hakaret nedeniyle yürütülen bütün dosyaları ve sonuçlarını gösteren, kamuya açık ve kesintisiz bir istatistik serisi doğrulanamamıştır. Bu nedenle genel hakaret verileri, karşılıklı hakaret sayısı olarak sunulmamıştır.

Hakaret suçunun oluşması ve karşılıklılık koşulu

TCK m.125/1’e göre hakaret; kişinin onur, şeref ve saygınlığını zedeleyebilecek somut bir fiil veya olgu isnadıyla ya da sövmek suretiyle işlenebilir. Suçun temel şeklinin yaptırımı üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle gerçekleştirilen hakaret de m.125/2 kapsamında düzenlenmiştir. mevzuat.adalet.gov.tr

TCK m.129/3 bakımından, iki kişinin tartışmış olması yeterli değildir. Her iki tarafın sözlerinin de ayrı ayrı hakaret suçunu oluşturup oluşturmadığı ve sözler arasındaki karşılıklılık ilişkisi değerlendirilmelidir. Kaba veya nezaketsiz bir ifadeye hakaretle karşılık verilmesi, koşullarına göre m.129/3 yerine haksız fiile tepkiyi düzenleyen m.129/1 kapsamında incelenebilir. Antalya’dan kaynaklanan ve aşağıda açıklanan Yargıtay kararı bu ayrımı somutlaştırmaktadır. 

Kanundaki üç durumun ayrılması gerekir:

Bu hükümler farklı koşullara bağlıdır. Özellikle m.129/2’deki sonuç ile m.129/3’te mahkemeye tanınan değerlendirme yetkisi birbirine karıştırılmamalıdır. cdn.tbmm.gov.tr

Ceza verilmemesi ile beraat arasındaki fark

Karşılıklı hakaret nedeniyle ceza verilmesinden vazgeçilirse, CMK m.223/4-c uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına karar verilir. Bu karar, fiilin suç oluşturmadığı gerekçesine dayanan beraatten farklıdır: Kanun, fiilin suç niteliğini koruduğu hâlde cezalandırılmamasına imkân tanımaktadır. Ayrıca CMK m.328, karşılıklı hakaret nedeniyle ceza verilmese bile taraflardan birinin veya her ikisinin yargılama giderlerinden sorumlu tutulabileceğini düzenler. mevzuat.adalet.gov.tr

Tarafların hangi sözleri söylediği, konuşmanın gelişimi ve sözlerin birbirine cevap oluşturup oluşturmadığı delillerle belirlenir. Tanık anlatımları, mesajların bütünü ve hukuka uygun elde edilmiş kayıtlar bu değerlendirmede önem taşıyabilir. CMK m.217 uyarınca hüküm, duruşmada tartışılan ve hukuka uygun elde edilen delillere dayanmalıdır. mevzuat.adalet.gov.tr

Antalya’da son 10 yıla ilişkin verilerin gösterdiği durum

Antalya Adliyesinin güncel faaliyet raporu sayfasında 2019–2025 yıllarına ait raporlar bulunmaktadır. Bununla birlikte Antalya Adalet Komisyonu raporunun kapsamı, Antalya merkez ile Kemer ve Korkuteli mülhakat adliyeleridir; bu kapsam bütün Antalya ilindeki adliyelerle aynı değildir. antalya.adalet.gov.tr

Erişilen raporlarda karşılaştırılabilen göstergelerden biri, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığındaki genel “hakaret” soruşturmalarının ortalama bitirilme süresidir:

Bu sayılar olay, mahkûmiyet veya karşılıklı hakaret dosyası sayısı değildir. Yalnızca raporlardaki genel hakaret kategorisinin soruşturma süresini gösterir. Mahkeme yargılaması ve kanun yolları dâhil toplam süreyi de ifade etmez. Eksik yıllar, olay yaşanmadığı anlamına gelmez.

Buna göre mevcut verilerden, Antalya’da karşılıklı küfürleşmenin 10 yılda ne kadar arttığı, tarafların yüzde kaçının ceza aldığı veya kaç dosyada TCK m.129/3 uygulandığı hesaplanamaz. Böyle bir hesaplama için suç maddesi, uygulanan indirim veya cezasızlık hükmü ve kesinleşmiş karar sonucu birlikte bilinmelidir.

Antalya’da yaşanan somut olay: Apartman toplantısındaki tartışma

Yayımlanan karar metnine göre, Antalya’nın Konyaaltı ilçesindeki bir apartman toplantısında yönetim hesapları üzerine tartışma çıkmıştır. Taraflardan birinin kaba hitabına diğer tarafın hakaret içeren sözlerle karşılık vermesi üzerine ceza yargılaması yürütülmüştür.

Dosyada Antalya 26. Asliye Ceza Mahkemesinin 16 Mayıs 2017 tarihli, 2017/65 E., 2017/347 K. sayılı direnme kararı, Yargıtay Ceza Genel Kurulunca incelenmiştir. Genel Kurulun 2 Haziran 2021 tarihli, 2019/260 E., 2021/247 K. sayılı kararında, olayın koşulları içinde “kes lan” ifadesinin kaba ve nezaket dışı olmakla birlikte hakaret oluşturmadığı değerlendirilmiştir. Bu nedenle karşılıklı hakareti düzenleyen m.129/3 yerine, haksız fiile tepkiyi düzenleyen m.129/1’in uygulanması gerektiği belirtilerek hüküm bozulmuştur. 

Bu dosyanın olay ve ilk hüküm tarihleri 2016’dan öncedir; 2017 ve 2021 tarihli yargısal incelemeleri rapor dönemindedir. Dolayısıyla dosya, 2016–2025 arasında gerçekleşmiş yeni bir olay olarak sayılamaz. Hukuki önemi, tartışmanın karşılıklı olmasının tek başına “karşılıklı hakaret” kabulü için yeterli olmadığını göstermesidir.

Güncel usulün geçmiş dosyalardan ayrılması

25 Aralık 2025’te yayımlanan 7571 sayılı Kanun değişikliğiyle, TCK m.125’teki hakaret suçu, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hâli hariç, önödeme kapsamına alınmıştır. Koşulları gerçekleşip ödeme yapıldığında soruşturma aşamasında kamu davası açılmaması, açılmış davada ise düşme sonucu doğabilir. Bu sonuç, m.129/3 nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığı kararından farklıdır. Eski dosyalarda uygulanacak düzenleme ayrıca zaman bakımından değerlendirilmelidir.

Antalya bakımından doğrulanabilen hukuki değerlendirme şudur: Karşılıklı hakaret, her iki tarafın cezai sorumluluğunu gündeme getirebilir; uygulanacak sonuç sözlerin niteliğine, olayın gelişimine, delillere ve ilgili usul hükümlerine bağlıdır. Kamuya açık mevcut veriler ise bütün Antalya ili için 2016–2025 dönemindeki karşılıklı hakaret olaylarının toplamını veya cezalandırılma oranını belirlemeye yeterli değildir. Bu oranları içeren eksiksiz bir rapor, ilgili adliyelerden ve Adalet Bakanlığından alınacak anonimleştirilmiş, madde ve karar sonucu bazında ayrıştırılmış istatistiklerle hazırlanabilir.