Karakolda ifade verirken öncelikle kişinin hangi sıfatla çağrıldığını öğrenmesi gerekir. Çünkü şüpheli, mağdur, şikâyetçi ve tanık için uygulanacak haklar ve yükümlülükler aynı değildir.

Şüpheli sıfatıyla ifade veren kişi, kimlik bilgilerini doğru açıklamak zorundadır; ancak kendisine yöneltilen suçlamayla ilgili sorulara cevap vermeme, yani susma hakkına sahiptir. Ayrıca ifade başlamadan önce suçlama açıkça anlatılmalı ve avukat yardımından yararlanma hakkı bildirilmelidir.

İfade tutanağı okunmadan ve anlatılanlarla tamamen uyuştuğu kontrol edilmeden imzalanmamalıdır.

Karakolda İfade Vermek Ne Demektir?

Ceza Muhakemesi Kanunu bakımından “ifade alma”, şüphelinin kolluk görevlileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma konusu olay hakkında dinlenmesidir.

Hâkim veya mahkeme tarafından yapılan dinleme ise “sorgu” olarak adlandırılır.

Karakolda ifade alınması, kişi hakkında mutlaka dava açılacağı veya ceza verileceği anlamına gelmez. İfade, soruşturma kapsamında toplanan delillerden biridir. Cumhuriyet savcısı daha sonra bütün delilleri değerlendirerek dava açılmasına veya kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir.

İfade Vermeden Önce Hangi Sıfatla Çağrıldığınız Sorulmalıdır?

Karakola çağrılan kişi öncelikle şu sorunun cevabını öğrenmelidir:

• Şüpheli olarak mı çağrıldım?
• Şikâyetçi veya mağdur olarak mı çağrıldım?
• Tanık olarak mı çağrıldım?
• Bilgi sahibi olarak mı dinleneceğim?

Bu ayrım önemlidir. Şüphelinin susma hakkı bulunurken tanığın kural olarak bildiklerini doğru şekilde anlatma yükümlülüğü vardır. Bununla birlikte tanık, kendisini veya kanunda belirtilen yakınlarını ceza soruşturmasına uğratabilecek sorulara cevap vermekten çekinebilir.

Kişi başlangıçta tanık olarak çağrılmış olsa bile anlatımı sırasında suç şüphesi kendisine yönelirse işlem şüpheli sıfatına uygun hâle getirilmeli ve CMK m.147’deki hakları bildirilmelidir.

CMK m.147’ye Göre Şüphelinin Hakları Nelerdir?

Şüphelinin ifadesi alınırken şu kurallara uyulmalıdır:

• Kimliği tespit edilmelidir.
• Kendisine yüklenen suç anlatılmalıdır.
• Avukat seçme hakkı bulunduğu bildirilmelidir.
• Avukatın ifade sırasında hazır bulunabileceği açıklanmalıdır.
• Avukat tutabilecek durumda değilse ve talep ederse barodan müdafi görevlendirilmelidir.
• Yakalanmışsa istediği yakınına durum bildirilmelidir.
• Susma hakkı olduğu söylenmelidir.
• Lehine olan somut delillerin toplanmasını isteyebileceği anlatılmalıdır.
• Aleyhindeki şüpheleri ortadan kaldıracak açıklamaları yapmasına imkân verilmelidir.
• Kişisel ve ekonomik durumu hakkında bilgi alınmalıdır.
• İfade işlemi tutanağa bağlanmalıdır.

Bu hakların bildirilmesi yalnızca bir kâğıdın imzalatılmasından ibaret değildir. Şüphelinin haklarını anlayabilecek durumda olması gerekir.

Şüpheli Kimlik Bilgilerini Vermek Zorunda mıdır?

CMK m.147’ye göre şüpheli veya sanık, kimliğine ilişkin soruları doğru cevaplandırmakla yükümlüdür.

Ad, soyadı, doğum tarihi ve kimliğin belirlenmesine yönelik bilgiler susma hakkı kapsamında değildir. Kimlik hakkında yanlış bilgi verilmesi ayrıca hukuki ve cezai sorunlara neden olabilir.

Ancak kimlik bilgilerinin açıklanması zorunluluğu, suçlamayla ilgili sorulara da cevap verme zorunluluğu bulunduğu anlamına gelmez.

Susma Hakkı Nedir?

Şüpheli, kendisine yüklenen suç hakkında açıklama yapmama hakkına sahiptir. Hiçbir kişi kendisini suçlayıcı beyanda bulunmaya veya suçlu olduğunu kabul etmeye zorlanamaz.

Şüpheli:

• Bütün sorular karşısında susabilir.
• Bazı soruları cevaplandırıp bazılarına cevap vermeyebilir.
• Avukatıyla görüştükten sonra ifade vermek istediğini belirtebilir.
• Kollukta susup Cumhuriyet savcısı veya hâkim huzurunda açıklama yapmayı tercih edebilir.

Susma hakkının kullanılması suçun kabul edildiği anlamına gelmez. Bununla birlikte susma veya açıklama yapma tercihinin dosyanın durumuna göre sonuçları olabileceğinden bu kararın avukatla birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

“Susarsan Suçunu Kabul Etmiş Olursun” Denilebilir mi?

Susma hakkı kanuni bir haktır. Şüphelinin susması tek başına ikrar veya suç delili sayılamaz.

Kişiye “Konuşmazsan suçlu görünürsün”, “Şimdi kabul etmezsen daha ağır ceza alırsın” veya benzeri baskı içeren ifadeler kullanılması, özgür iradeye dayalı ifade ilkesine aykırılık oluşturabilir.

Şüpheli yalnızca ifade vermesi için korkutulamaz, tehdit edilemez veya hukuka aykırı bir menfaat vaadiyle yönlendirilemez.

Avukat Olmadan İfade Verilebilir mi?

Kural olarak yetişkin ve kendisini savunabilecek durumdaki şüpheli, zorunlu müdafilik bulunmayan bir dosyada avukat olmadan ifade verebilir. Ancak kişinin avukat talep etme hakkı vardır.

Kendi avukatını seçemeyecek durumda olduğunu belirten ve müdafi yardımından yararlanmak isteyen şüpheliye baro tarafından avukat görevlendirilir.

Şu kişiler bakımından müdafi görevlendirilmesi talebe bağlı değildir:

• Çocuklar
• Kendisini savunamayacak derecede engelli kişiler
• Sağır ve dilsiz kişiler
• Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan şüpheli veya sanık olan kişiler

Kanunda belirtilen diğer zorunlu müdafilik durumları da saklıdır.

Barodan Görevlendirilen Avukat Ücretli midir?

Şüphelinin özel bir avukat seçememesi ve avukat talep etmesi hâlinde baro tarafından müdafi görevlendirilebilir. Bu görevlendirme için ifade öncesinde şüpheliden doğrudan ücret talep edilmez.

Ancak yargılama sonucuna ve giderlerle ilgili hükümlere göre ödenen müdafi ücreti yargılama giderleri kapsamında değerlendirilebilir. Baro tarafından görevlendirilen müdafi de özel olarak seçilen müdafi gibi hukuki yardım sunmakla görevlidir.

Avukatla Baş Başa Görüşme Hakkı Var mıdır?

Şüpheli, ifade öncesinde avukatıyla başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir. Avukatın ifade sırasında şüphelinin yanında bulunma ve hukuki yardım sunma hakkı engellenemez.

Avukat:

• Suçlamayı ve mevcut hukuki durumu değerlendirir.
• Şüpheliye haklarını açıklar.
• Usule aykırı sorulara ve uygulamalara itiraz eder.
• Şüphelinin lehine olan hususların tutanağa geçirilmesini ister.
• İfade tutanağının doğru yazılıp yazılmadığını kontrol eder.

Avukat şüpheli yerine ifade vermez; ancak şüphelinin savunma hakkını etkili biçimde kullanmasına yardımcı olur.

Avukatsız Polis İfadesi Delil Olarak Kullanılabilir mi?

CMK m.148/4’e göre müdafi hazır bulunmadan kolluk tarafından alınan ifade, şüpheli veya sanık tarafından hâkim ya da mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz.

Bu hüküm, avukatsız kolluk ifadesinin hiçbir hukuki önem taşımadığı anlamına gelmez. İfadede belirtilen bilgiler soruşturmanın yönünü etkileyebilir ve başka delillerin bulunmasına yol açabilir.

Bu nedenle “Avukat yoksa söylediğim hiçbir şey kullanılamaz” düşüncesiyle dikkatsiz açıklama yapılmamalıdır.

Avukat İfade Sırasında Konuşabilir mi?

Avukatın hukuki yardımda bulunma hakkı vardır. Ancak şüphelinin yerine olay anlatması veya soruların tamamını kendisinin cevaplaması mümkün değildir.

Avukat:

• Sorunun hukuka aykırı olduğunu belirtebilir.
• Müvekkilinin cevap vermeme hakkını hatırlatabilir.
• Sorunun yanlış veya yönlendirici biçimde kurulduğunu söyleyebilir.
• Açıklamaların doğru şekilde tutanağa geçirilmesini isteyebilir.
• İfadeye ek açıklama veya itiraz yazdırabilir.

Avukatın yalnızca sessizce oturması gereken bir kişi olduğu düşüncesi doğru değildir.

İfadeye Gitmeden Önce Dosya Hakkında Bilgi Alınabilir mi?

İfadeye çağrılan kişi, çağrılma sebebini ve hangi olayla ilgili dinleneceğini öğrenmelidir. Resmî davetiyede çağrılma nedeninin açıkça belirtilmesi gerekir.

Müdafi, soruşturma dosyasını inceleyebilir ve belgelerden örnek alabilir. Bununla birlikte soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecek belirli durumlarda dosya inceleme yetkisi hâkim kararıyla sınırlandırılabilir.

Şüphelinin kendi ifadesini içeren tutanaklar, bilirkişi raporları ve müdafiin hazır bulunmaya yetkili olduğu işlemlere ilişkin tutanaklar bakımından kanundaki özel hükümler uygulanır.

Telefonla Karakola Çağrılan Kişi Ne Yapmalıdır?

Telefonla aranan kişi öncelikle arayan görevlinin adını, birimini, karakolun adını ve soruşturma bilgilerini öğrenmelidir. Dolandırıcılık ihtimaline karşı karakolun resmî iletişim kanallarından doğrulama yapılabilir.

Şu bilgiler sorulabilir:

• Hangi sıfatla çağrılıyorum?
• Hangi olay veya soruşturma için çağrılıyorum?
• İfade tarihi ve saati nedir?
• Dosya veya soruşturma numarası var mı?
• İfadeye avukatımla gelebilir miyim?

Usulüne uygun resmî çağrı görmezden gelinmemelidir. CMK m.145 uyarınca çağrılan şüpheli veya sanık, mazeretsiz olarak gelmezse hakkında zorla getirme kararı verilebilir.

Karakola Giden Kişi Gözaltına Alınır mı?

İfade vermek için karakola gitmek, kişinin otomatik olarak gözaltına alınacağı anlamına gelmez.

Gözaltı için kanundaki şartların ayrıca oluşması gerekir. İfade işlemi tamamlanan kişi serbest bırakılabilir, Cumhuriyet savcısına sevk edilebilir veya şartları varsa gözaltına alınabilir.

Kişi karakoldan ayrılmasına izin verilip verilmediğini sorabilir. Ayrılmasına izin verilmiyorsa hangi işlem ve karar kapsamında özgürlüğünün kısıtlandığını öğrenme hakkı vardır.

İfade Vermeden Önce Suçlama Açıklanmalı mıdır?

Şüpheliye yalnızca kanun maddesinin numarasının söylenmesi her durumda yeterli olmayabilir. Kişiye hangi eylemle suçlandığı anlaşılabilir şekilde anlatılmalıdır.

Şüpheli en azından:

• Hangi olayın araştırıldığını
• Olayın yaklaşık tarihini
• Kime karşı işlendiğinin iddia edildiğini
• Kendisinin hangi davranışla suçlandığını

anlayabilmelidir.

Suçlamayı anlamayan kişinin sağlıklı bir savunma yapması beklenemez. Bu durumda açıklama istenebilir ve avukatla görüşme talep edilebilir.

İfade Verirken Tahmin Yürütülmeli midir?

Hatırlanmayan bir konu hakkında tahminde bulunmak yerine “Hatırlamıyorum”, “Bilmiyorum” veya “Bu konuda kesin bilgi sahibi değilim” denilmelidir.

Şüphelinin olayları olduğundan farklı anlatması, boşlukları varsayımlarla doldurması veya başkasından duyduğu bilgiyi kendi görmüş gibi aktarması savunmasına zarar verebilir.

Kesin olarak bilinmeyen saat, tarih, miktar ve kişiler hakkında kesin ifadeler kullanılmamalıdır. Sonradan ortaya çıkan kamera, telefon veya banka kayıtlarıyla çelişen anlatımlar güvenilirlik sorunu yaratabilir.

Yalan Söylemek Yerine Susma Hakkı Kullanılabilir mi?

Şüphelinin susma hakkı vardır. Ancak bilerek gerçek dışı açıklamalar yapılması savunmanın güvenilirliğini zedeleyebilir ve olayın niteliğine göre başka hukuki sorunlara yol açabilir.

Özellikle başkasına suç isnat etmek, sahte delil oluşturmak, suç delillerini yok etmek veya başkasının kimlik bilgilerini kullanmak ayrı suçlar meydana getirebilir.

Kişi cevap vermek istemediği konuda gerçeğe aykırı açıklama yapmak yerine susma hakkını kullanabilir.

İfade Sırasında Belge ve Mesaj Gösterilmeli midir?

Şüpheli, kendisini suçlamadan kurtaracak somut delillerin toplanmasını isteyebilir. CMK m.147 uyarınca lehine olan hususları ileri sürmesine imkân tanınmalıdır.

Şu deliller bildirilebilir:

• Kamera görüntüleri
• Mesajlar ve e-postalar
• Konum kayıtları
• Banka hareketleri
• Faturalar ve sözleşmeler
• Tanıkların isimleri
• Sağlık raporları
• İş yeri kayıtları
• Seyahat ve ulaşım belgeleri

Ancak telefonun tamamını teslim etmek veya ilgisiz bütün özel yazışmaları açıklamak yerine, hangi delilin nasıl sunulacağının önceden değerlendirilmesi önemlidir.

Deliller silinmemeli, değiştirilmemeli veya sonradan oluşturulmuş izlenimi verecek işlemler yapılmamalıdır.

Telefon Şifresi Sorulursa Ne Yapılmalıdır?

Kişinin telefonuna el konulması, cihazın içeriğinin incelenmesi ve şifre talep edilmesi birbirinden farklı hukuki konulardır.

Dijital cihazlarda arama, kopyalama ve el koyma CMK m.134 kapsamında özel kurallara tabidir. Şüpheli, telefonun teslimi veya şifrenin açıklanması konusunda işlem yapılmadan önce kararın kapsamını öğrenebilir ve avukat yardımından yararlanabilir.

Telefonun rızayla teslim edildiğine veya içeriğinin incelenmesine izin verildiğine ilişkin bir belge imzalanacaksa bunun kapsamı dikkatle okunmalıdır.

İfade Sırasında Baskı veya Tehdit Yapılabilir mi?

CMK m.148’e göre şüphelinin beyanı özgür iradesine dayanmalıdır.

İfade almak amacıyla şu yöntemler kullanılamaz:

• Kötü davranma
• İşkence
• İlaç verme
• Aşırı yorma
• Aldatma
• Cebir kullanma
• Tehdit etme
• Bedensel veya ruhsal baskı oluşturma
• İradeyi etkileyen araçlar kullanma
• Kanuna aykırı yarar vaat etme

Bu yöntemlerle alınan ifade, kişi sonradan rıza gösterse bile delil olarak kullanılamaz.

“İtiraf Edersen Hemen Çıkarsın” Denilmesi Geçerli midir?

Kolluk görevlileri kanunda bulunmayan bir cezasızlık, serbest kalma veya indirim güvencesi veremez.

“Suçu kabul edersen dosya kapanır”, “Bu kâğıdı imzalarsan hemen çıkarsın” veya “İtiraf edersen ceza almazsın” gibi vaatlere dayanarak ifade verilmemelidir.

Etkin pişmanlık, ceza indirimi, uzlaşma veya başka bir hukuki kurum yalnızca kanuni şartları varsa uygulanabilir. Bunun değerlendirilmesi olayın suç niteliğine ve dosyadaki delillere bağlıdır.

Yorgun, Hasta veya Alkollüyken İfade Alınabilir mi?

İfadenin özgür iradeye dayanması gerekir. Kişi ağır şekilde yorgun, hasta, yaralı, ilaç etkisinde veya ne söylediğini anlayamayacak derecede alkollüyse sağlıklı ifade veremeyebilir.

Böyle bir durumda:

• Sağlık kontrolü talep edilebilir.
• Rahatsızlık tutanağa yazdırılabilir.
• İfadenin uygun zamana bırakılması istenebilir.
• Avukatla görüşme talep edilebilir.
• Gerekirse hastaneye sevk istenebilir.

Kişinin soruları anlayamayacak durumda olduğu hâlde ifade alınması hukuka aykırılık oluşturabilir.

Türkçe Bilmeyen Kişinin İfadesi Nasıl Alınır?

Türkçe bilmeyen veya kendisini yeterli şekilde ifade edemeyen kişi için tercüman görevlendirilmelidir.

Kişinin anlamadığı bir dilde hazırlanan tutanağı imzalaması istenmemelidir. Soruların ve verilen cevapların eksiksiz çevrildiğinden emin olunmalıdır.

İşitme veya konuşma engeli bulunan kişilerin iletişim ihtiyaçlarına uygun yöntemler kullanılmalı ve zorunlu müdafilik hükümleri dikkate alınmalıdır.

Resmî İfade Başlamadan Önce Söylenenler Kullanılabilir mi?

Karakol koridorunda, polis aracında veya ifade odasında “sohbet ediyoruz” denilerek yapılan konuşmaların tamamen kayıtsız ve sonuçsuz kalacağı düşünülmemelidir.

Kişinin söylediği sözler görevliler tarafından tutanağa geçirilebilir, araştırmaya konu edilebilir veya başka delillere ulaşılmasına neden olabilir.

Şüpheli, resmî ifade başlamadan önce de olay hakkında açıklama yapmak zorunda değildir. Avukatıyla görüşmek istediğini ve suçlamayla ilgili sorulara daha sonra cevap vereceğini söyleyebilir.

İfade Tutanakla Aynı Anda mı Yazılmalıdır?

İfade, kişinin söylediği sözleri doğru ve anlaşılır biçimde yansıtmalıdır. Özetleme yapılırken anlatımın anlamı değiştirilmemelidir.

Özellikle şu ifadelere dikkat edilmelidir:

• “Kabul ediyorum”
• “Pişmanım”
• “Ben yaptım”
• “Bilerek yaptım”
• “Haberdardım”
• “Rızası vardı”
• “Şikâyetçiyim”
• “Zararımı karşıladı”
• “Uzlaşmak istiyorum”
• “Avukat istemiyorum”

Bu ifadeler kişinin gerçek iradesini yansıtmıyorsa düzeltilmesi istenmelidir.

İfade Tutanağı Okunmadan İmzalanmalı mıdır?

Hayır. Tutanak baştan sona dikkatlice okunmadan imzalanmamalıdır. Kişi okuma güçlüğü yaşıyorsa tutanağın kendisine okunmasını isteyebilir.

İmza öncesinde şu hususlar kontrol edilmelidir:

• Söylenenler eksiksiz yazılmış mı?
• Cümlelerin anlamı değiştirilmiş mi?
• Söylenmeyen bir kabul veya ikrar eklenmiş mi?
• Sorular ve cevaplar doğru yazılmış mı?
• Avukatın itirazları tutanağa geçirilmiş mi?
• İfade tarihi ve saati doğru mu?
• Hazır bulunan kişilerin isimleri yazılmış mı?
• Boş bırakılan alanlar var mı?
• Tutanak kaç sayfadan oluşuyor?
• Her sayfa aynı dosyaya mı ait?

Yanlışlık varsa düzeltilmesi ve düzeltmenin imza altına alınması istenmelidir.

Tutanak Düzeltilmezse İmzalamamak Mümkün müdür?

İfade veren kişi, gerçeğe aykırı veya eksik tutanağı imzalamak zorunda değildir. İmzadan çekinilmesi hâlinde bunun nedeni tutanağa yazılmalıdır.

Ancak yalnızca imza atmamak, daha önce söylenenlerin veya yapılan işlemin hiç gerçekleşmemiş sayılmasını sağlamaz. En uygun yöntem, yanlış bölümlerin açıkça gösterilmesi, düzeltme talebinin ve itirazların tutanağa geçirilmesidir.

İmzalanan tutanağın bir örneği talep edilmelidir.

İfadeye Sonradan Ekleme Yapılabilir mi?

Kişi önemli bir hususu unuttuğunu fark ederse ek beyanda bulunmak istediğini söyleyebilir. Ancak şüphelinin aynı olayla ilgili yeniden ifadesinin alınması gerekiyorsa CMK m.148/5 uyarınca bu işlem yalnızca Cumhuriyet savcısı tarafından yapılabilir.

Polisin aynı olayla ilgili olarak tekrar tekrar şüpheli ifadesi alması mümkün değildir. Yeni bir ifade ihtiyacının Cumhuriyet savcısı tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Savunma dilekçesi ve lehe deliller de soruşturma dosyasına daha sonra sunulabilir.

Önceki İfade Sonradan Değiştirilebilir mi?

Şüpheli, kollukta verdiği ifadeyi Cumhuriyet savcısı veya hâkim huzurunda değiştirebilir. Ancak ifadeler arasındaki çelişkinin nedeni kendisine sorulabilir.

İlk ifadenin baskı, korku, yanlış anlama, avukat bulunmaması veya tutanağın yanlış yazılması nedeniyle gerçeği yansıtmadığı ileri sürülüyorsa bunun somut şekilde açıklanması önemlidir.

“İfademi değiştirdim, önceki ifade artık yok sayılır” şeklinde otomatik bir sonuç bulunmaz. Bütün beyanlar ve diğer deliller birlikte değerlendirilir.

Tanık Olarak İfade Verirken Susma Hakkı Var mıdır?

Tanık ile şüphelinin hakları aynı değildir. Tanık, kural olarak bildiklerini doğru anlatmak ve gerçeğe uygun beyanda bulunmak zorundadır. Gerçeğe aykırı tanıklık cezai sorumluluk doğurabilir.

Bununla birlikte tanık:

• Kendisini ceza soruşturmasına uğratabilecek sorulara cevap vermekten çekinebilir.
• Kanunda belirtilen yakınları hakkında tanıklıktan çekinebilir.
• Mesleki sır kapsamında kalan konularda şartları varsa çekinme hakkını kullanabilir.

Tanığın anlatımı sırasında kendisi hakkında suç şüphesi oluşursa şüpheli hakları bildirilmeden suçlayıcı şekilde sorgulanmaya devam edilmemelidir.

Şikâyetçi İfade Verirken Nelere Dikkat Etmelidir?

Şikâyetçi veya mağdur, olayı gördüğü ve yaşadığı şekliyle kronolojik olarak anlatmalıdır.

İfadede şu bilgiler açıkça belirtilmelidir:

• Olayın tarihi ve saati
• Olayın gerçekleştiği yer
• Şüphelinin yaptığı hareketler
• Söylenen sözler
• Varsa yaralanma veya maddi zarar
• Tanıkların kimliği
• Kamera veya mesaj kayıtları
• Olaydan sonra yapılan başvurular
• Şikâyetçi olunup olunmadığı

Kesin olarak bilinmeyen bilgiler tahmin edilmemeli, duyuma dayalı bilgiler “başkasından duydum” şeklinde açıklanmalıdır.

Karakolda İfade Verirken En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

Sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Hangi sıfatla çağrıldığını sormamak
• Suçlamayı anlamadan konuşmaya başlamak
• Avukat istemeye çekinmek
• “Bir an önce çıkayım” düşüncesiyle tutanağı okumadan imzalamak
• Hatırlanmayan ayrıntılar hakkında tahmin yürütmek
• Başkasından duyulan olayı görülmüş gibi anlatmak
• Mesaj veya kayıtları silmek
• Söylenmeyen cümlelerin tutanağa yazılmasına itiraz etmemek
• Baskı veya sağlık sorununu tutanağa yazdırmamak
• Gayriresmî konuşmaların kullanılamayacağını düşünmek
• Kanunda bulunmayan ceza indirimi vaatlerine inanmak
• Gerçeğe aykırı belge veya delil oluşturmaya çalışmak

Karakolda İfade Öncesi Kısa Kontrol Listesi

İfade başlamadan önce şu kontroller yapılabilir:

1. Hangi sıfatla dinlendiğinizi öğrenin.
2. Soruşturma konusu olayı ve suçlamayı sorun.
3. Avukatla görüşme hakkınızı değerlendirin.
4. Susma hakkınızın bulunduğunu unutmayın.
5. Yalnızca bildiğiniz ve hatırladığınız konularda konuşun.
6. Lehinize olan delillerin toplanmasını isteyin.
7. Baskı, yorgunluk veya hastalık varsa bildirin.
8. Tutanağın her sayfasını dikkatlice okuyun.
9. Yanlış ve eksik bölümleri düzelttirin.
10. Tutanak örneğini talep edin.

Karakolda şüpheli sıfatıyla ifade veren kişinin en önemli hakları; suçlamayı öğrenme, susma, avukat yardımından yararlanma, yakınına haber verilmesini isteme ve lehine olan delillerin toplanmasını talep etme haklarıdır.

Şüpheli kimlik bilgilerini doğru vermek zorundadır; ancak suçlama hakkında konuşmaya zorlanamaz. Kötü davranma, tehdit, yorma, aldatma veya kanuna aykırı menfaat vaadiyle alınan ifadeler delil olarak kullanılamaz.

Avukat olmadan kollukta alınan ifade, hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Buna rağmen kollukta söylenen sözler soruşturmanın ilerleyişini etkileyebileceğinden ifade işlemi dikkatle yürütülmeli ve tutanak okunmadan imzalanmamalıdır.

Bu metin genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İfade sırasında izlenecek yöntem; kişinin sıfatına, suçlamanın niteliğine, dosyadaki delillere ve soruşturmanın aşamasına göre değişebilir.